Experiment PIE BWI: de stand van zaken
Het vmbo is volop in beweging en landelijk experimenteert een aantal vmbo-scholen momenteel onder leiding van OCW met nieuwe vormen en inhoud van het onderwijs zoals het huidige experiment PIE/BWI. Wat betekent specifiek dit experiment voor leerlingen en scholen en welke inzichten leveren ze op voor het technisch vmbo? Graag vat de nieuwsbrief van STO Twente de belangrijkste conclusies samen uit het STO-webinar ‘Doorontwikkeling van het vmbo’ op 28 januari. De belangrijkste conclusie? De leerling krijgt nog meer ruimte voor eigen keuzes en sluit beter aan bij het regionale beroepenveld.
Betere aansluiting, meer motivatie
Het experiment PIE/BWI is een initiatief van het ministerie van OCW waarbij landelijk zo'n 25 vmbo-scholen de profielen Produceren, Installeren en Energie (PIE) en Bouwen, Wonen en Interieur (BWI) combineren. Leerlingen volgen twee profielmodules met keuze uit zes keuzevakken uit beide richtingen, door de scholen zelf samengesteld. Het geeft hen de ruimte om het beroepsgerichte programma in te vullen, passend bij de regio en de school. Het centraal schriftelijk en praktisch examen (cspe) vervalt, en de leerlingen sluiten af met schoolexamens die de scholen zelf samenstellen. Het doel? Onderzoeken of een minder rigide en meer flexibel programma de aansluiting op vervolgopleidingen (mbo) en de motivatie van leerlingen verbetert. De inzet is om de leerlingen zeer divers maatwerk te leveren, aansluitend op de specifieke uitdagingen van hun regionale arbeidsmarkt.
Flexibiliteit
Scholen hebben meer ruimte om een eigen programma samen te stellen, waarbij de focus ligt op het behouden van kwaliteit en het verhogen van de motivatie van leerlingen. Leerlingen kunnen afwijken van de standaardprogramma's door zelf keuzes te maken uit profieldelen en keuzevakken. Het proces wordt nauwlettend gevolgd om ervaringen te verzamelen voor de toekomst van vmbo-programma's.
Ervaringen van de aan het experiment deelnemende vmbo-scholen:
· De leerlingen en ouders begrijpen het systeem PIE/BWI en zien er de flexibele mogelijkheden van in.
· Het geeft leerlingen langer de kans om in leerjaar 3 bredere ervaringen op te doen voor hun uiteindelijke keuze.
· Voor de leerlingen ontstaan betere routes om goed aan te sluiten op de omgeving.
· De druk van het cspe is er niet in dit experiment; de daardoor in leerjaar 4 ontstane tijd en ruimte is bruikbaar om de leerlingen nog beter te laten aansluiten op de MBO-opleidingen.
· Er komt in examentijd veel minder capaciteitsdruk op de BWI- en PIE-lokalen. Dit geeft de deelnemende scholen gemiddeld acht weken extra tijd om te verbreden en te verdiepen in de zes keuzevakken.
· Door de combi PIE/BWI is er makkelijker te schakelen met de beschikbare docenten.
· De stagebedrijven die deelnemen aan STO begrijpen de voordelen en passen hier hun inzet vrij gemakkelijk en flexibel aan.
Speciale eisen aan eindoordeel?
Maar hoe organiseren de scholen hun eindoordeel van de leerlingen op basis van de twee moduleprofielen? Hoe valideer je dat? BWI en PIE raken bij de deelnemende scholen steeds meer verweven, ook met de betrokken bedrijven. De laatste groep kun je ook laten meekijken bij een afsluitende proeve van bekwaamheid, het proces en het eindproduct met cijfers helpen beoordelen. Kortom, als vervanger van het cspe moet je als school wel een centrale, inhoudelijke afsluiting borgen, met de juiste impact door de leerlingen en omgeving. Kortom, leerlingen die deelnemen aan het experiment doen geen cspe in het beroepsgerichte programma. Echter, de lat waarover ze moeten springen ligt zeker niet lager dan bij scholen die niet meedoen met het experiment.
Wat is exact de meerwaarde?
Nu hebben de vmboscholen die niet meedoen aan het experiment nog steeds de vier profielmodulen en kunnen met de keuzevakken cross-overs maken. Met andere woorden: biedt het huidige systeem niet al genoeg ruimte? De aan het experiment deelnemende vmbo-scholen zijn echter duidelijk over de meerwaarde van het experiment PIE/BWI. Het gaat niet over versmallen, maar verbreding waar dit kan én specialisatie waar de leerling dit echt wenst. De leerling krijgt nog meer ruimte voor eigen talenten, interesses en keuzes, is de conclusie van de deelnemende vmbo-scholen.
Vervolg
Vanwege positieve ervaringen wordt het experiment met flexibele profielen uitgebreid naar andere sectoren onder andere HBR/Z&W.
