Heel veel mogelijk met HavoP in relatie tot Techkwadraat Twente zoals module Biomedical Engineering

De recente introductie van Havo-P biedt voor de scholen die deelnemen aan Techkwadraat Twente ongekénde, maar vaak ook nog onbekénde mogelijkheden. Scholen kunnen hiermee onder andere met Technologie (Havo pgp-t) aan de slag, wat aansluit bij de doelen van Techkwadraat Twente. Zo ontwikkelde TCC Lyceumstraat samen met Saxion een module Biomedical Engineering voor Havo-P leerlingen. Kim Koehorst: “Als je met Havo pgp-t wilt starten in je school, zorg dan voor het volledige commitment van je directie.”

Kennis toepassen in de praktijk 

Techkwadraat is partner van Stichting Platform Havo-P. Kim Koehorst is projectleider Praktijkhavo (Havo pgp-t) bij TCC en bestuurder bij de landelijke stichting Platform Havo-P: “Havoleerlingen hebben specifieke behoeften, profielen en uitstroom. In het kort: zij werken graag met hoofd én handen. Echter, het huidige Havo-onderwijs focust nog sterk op leren met het hoofd. Het praktijkgericht programma (PGP) richt zich op het door Havoleerlingen zelf toepassen van opgedane kennis, specifiek in de praktijk.”

Toepassen in plaats van oefenen 

Het praktijkgerichte vak Technologie (PGPT) op de Havo heeft een sterk LOB-component en is contextrijk onderwijs. Kim: “Het praktijkgericht programma (PGP) in het voortgezet onderwijs is een officieel vak in de bovenbouw. Havoleerlingen gaan aan de slag gaan met levensechte, realistische opdrachten voor externe opdrachtgevers zoals bedrijven, gemeenten en maatschappelijke instellingen. Het draait onder de vlag van Havo-P om toepassen in plaats van oefenen.” Kim geeft aan dat je de externe opdrachtgevers het beste heel praktisch je school ín kan halen: “Na een bedrijfsbezoek met je leerlingen kan het bedrijf een vraagstuk neerleggen dat je in zijn totaliteit bínnen je school met je leerlingen oppakt en afrondt.”

Focus op praktische vraagstukken 

De focus ligt op het oplossen van praktische vraagstukken, zoals het ontwerpen van een medisch hulpmiddel of het bedenken van een verkeersoplossing voor een drukke straat. Naast vakinhoudelijke kennis leren leerlingen plannen, samenwerken, presenteren en problemen oplossen. De docent is met kennis overdragen bezig terwijl hij de leerlingen aanzet tot zelf (creatief) denken en hen begeleidt in het toepassen van de kennis in de praktijk. Kim: “Het helpt leerlingen om hun eigen talenten te ontdekken en geeft een helder beeld van mogelijke vervolgopleidingen en beroepen. Wel vereist dit docenten die snappen wat elke specifieke Havoleerling nodig heeft en gevoel heeft voor het gegeven dat er in technologie-onderwijs meer mogelijk is dan alleen pure kennisoverdracht.”

Let op: achterliggende didactiek vereist 

Wel benadrukt Kim dat de Havoleerlingen praktisch aan de slag laten gaan, een complete achterliggende didactiek vereist: “De stappen die de leerlingen moeten zetten, zoals het goed uitvragen van het opdrachtgevende bedrijf of het bouwen van een prototype, hebben zij niet van nature in hun hoofd zitten. Het is een misvatting dat leerlingen het praktijkgedeelte zomaar kunnen oppakken. De leerlingen hierin begeleiden vereist een gedetailleerd stappenplan. Elke keer reiken we hen een brokje nieuw informatie aan. Dit helpt de leerlingen procesmatig leren werken. Stichting Platform Havo-P kan hierin ondersteunen.”

Advies: betrek ook het hbo 

Kim heeft nog een tip: “Wij hebben vanuit TCC voor het PGPT ook het hbo betrokken in de vorm van hogeschool Saxion. We proberen zoveel mogelijk het hbo te betrekken bij de modules die we binnen het PGPT geven, ook met een stukje methodiek, gastlessen en Saxion bezoeken om zelf te ontdekken welke opleidingen zij bieden.” Onder andere met gelden van Techkwadraat Twente heeft TCC de module Biomedical Engineering ontwikkeld, samen met Saxion. Kim: “Deze opleiding is opgebouwd uit: 80% bouwkundig en 20% gerelateerd aan zorgvraagstukken. Bij Saxion nemen 50% dames en 50% heren hieraan deel. Een trigger voor mij om nog meer dames aan te trekken. Wat dus gelukt is, de helft van onze leerlingen in leerjaar 3 is dame. Ook brachten de leerlingen een bezoek aan Roessingh Revalidatiecentrum. Uiteindelijk moeten de Havoleerlingen in deze module een soort hulpstuk maken, met ook 3D printen en lasersnijden. Dus ook in die specifieke technologische vaardigheden krijgen ze eerst les en pas daarna passen ze het toe. Kortom, brokjes toegepaste kennis, zoals ik eerder noemde, als voorwaarde om de volgende stap te kunnen zetten. Als onderdeel hiervan gaan ze bij Saxion aan de slag zoals het bewerken van metaal met een lasersnijder. Kortom, zoek met je Havo-P ook de verbinding met het technisch HBO.”

Eindexamen 

Een PGPT kent ook een eindexamen: “Dit is bij Havo-P op het TCC een profielwerkstuk bij een bedrijf. Wel in een 2.0 variant, dus het moet meer opleveren dan bij een reguliere Havoleerling.” Tot slot: Havo-P focust met PGPT doorgaans op Havo 4 en 5. Kim: “Wij passen dit concept nu ook al in Havo 3 toe en gaan dit zelfs uitbreiden naar Havo 1 en 2.” Graag geeft Kim nog een advies mee: “Als je met PGPT wilt starten in je school, zorg dan voor het volledige commitment van je directie.”

Delen van materialen

Scholen met interesse kunnen zich melden bij Kim Koehorst. Zij deelt graag alle materialen. Kim: "Op de website van havo-p wordt in samenwerking met impuls open leermateriaal een leermiddelen databank ontwikkeld, daar komt deze module ook op te staan. We willen daar uiteraard ook graag ander lesmateriaal op zetten, dus wij ontvangen ook graag lesmateriaal."

Meer weten? Neem deel aan de online meet up Kim Koehorst organiseert een online meet up op 6 oktober over ‘praktijkgerichte programma’s in relatie tot Techkwadraat Twente’. Meedoen? Dat kan via deze link: https://teams.microsoft.com/l/meetup-join/19%3ameeting_NzEyZjUzZTQtZWMyMy00NDg3LTg2N2QtNmE2OTFjZWQ4OWVm%40thread.v2/0?context=%7b%22Tid%22%3a%225fb0c7cd-d3e7-4c88-8f97 0e805945f641%22%2c%22Oid%22%3a%22bd7ba7e6-d1b3-4d93-8083-c48b163412fb%22%7d

Kom naar de landelijke dag!

Ook ben je van harte welkom op de eerste landelijke dag van Stichting Platform Havo-P op 1 oktober 2026 (www.havo-p.nl). Kim: “Ik ben projectleider van de regionale kennisdeling en nodig alle scholen uit die deelnemen aan Techkwadraat Twente hieraan deel te nemen.”