
Met Technoscope samen meten en weten
Vanuit Techkwadraat Twente gaan veel scholen aan de slag met uiteenlopende activiteiten. Maar wat doen die activiteiten met de affiniteit van leerlingen voor technologie? Brengt het bij hen iets teweeg? Meten = weten, dus ontwikkelde Tim Post het instrument Technoscope: “Elke klas, school en schoolstichting ziet straks meteen wat haar inzet voor Techkwadraat Twente doet met de affiniteit van leerlingen voor technologie én waar hierin nog ruimte voor groei ligt.”
Toetsen wat inzet oplevert
Het hoofddoel van Techkwadraat is om technologieonderwijs voor álle kinderen in het funderend onderwijs toegankelijk te maken, door regionale samenwerkingen tussen scholen, bedrijven en andere organisaties te stimuleren om zo een nieuwe generatie technische talenten op te leiden. Tim Post is onderwijswetenschapper, lang werkzaam geweest aan de UT, geestelijk vader en projectleider van Kids4Twente en lid van de landelijke kennisgroep van Techkwadraat: “Een mooi doel van Techkwadraat en daar gaat terecht veel geld naartoe. Maar wat brengt al die inzet uiteindelijk teweeg bij leerlingen? Het is vreemd, maar betrouwbare toetsen om die vraag te beantwoorden, misten nog. Hoe weten we dan waartoe onze inspanningen moeten leiden, in hoeverre we daarin slagen en waar nog ruimte ligt voor verbetering?”
Concreet leren van elkaar
Dit gebrek aan wetenschappelijk gereedschap voor scholen liet Tim niet los: “Daarom ontwikkelde ik Technoscope: een praktische, digitale vragenlijst waarmee klassen de affiniteit van hun leerlingen (vanaf 9 jaar oud t/m VO) kunnen meten als het gaat om nieuwsgierig onderzoekend en ontwerpend leren.” Technoscope gaat antwoord geven op een fundamentele vraag. Tim: “Komen we bij leerlingen ‘binnen’ met onze activiteiten? Zien we hun hart sneller kloppen voor hun eigen rol in het technische Twente van morgen? En welke activiteiten en achtergrondkenmerken van scholen maken hierin het verschil bij leerlingen? Met Technoscope meten we voor scholen op korte en lange termijn wat hun inzet doet. Het gaat niet om wijzen naar elkaar, maar om leren van elkaar.” Tim is een groot voorstander van onderwijs dat met elkaar zelflerend wordt: “Met Technoscope kunnen we dat eindelijk helpen bereiken.”
Voortschrijdend inzicht door jaarlijkse metingen
Concreet is Technoscope een website waar klassen op inloggen en waar zij hun leerlingen een korte en eenvoudige vragenlijst laten invullen. Tim: “Vervolgens kunnen wij deze scores nagenoeg meteen teruggeven op het niveau van de klas, school, stichting, Twente en zelfs landelijk. Via een helder dashboard zijn de scores van de leerlingen in één oogopslag zichtbaar.” Technoscope gaat jaarlijks op de scholen meten gedurende de looptijd van Techkwadraat Twente. Dat is nu nog van 2025 t/m 2028, met een mogelijke verlening met vijf jaar. Tim: “Technoscope vertaalt de resultaten in praktijkgerichte rapportages. Niet alleen zien scholen wat hun inzet doet met hun leerlingen; ook kunnen zij de eventuele verschillen daarin elk jaar monitoren en daar actie op ondernemen, want de meetgegevens zijn historisch inzichtelijk.”
Acties enten op metingen
Technoscope levert profielen van je klas op waarmee je inzicht krijgt in hoe leerlingen denken over technologie. Tim: “Maar dat is nog maar het begin. Hoe doe je er vervolgens goed aan om met je klas, school of schoolstichting binnen Techkwadraat Twente juist die activiteiten te kiezen die op termijn het verschil gaan maken? Technoscope fungeert dus niet alleen als spiegel, maar ook als doelschijf. Je kunt met Technoscope samen resultaatgerichter bekijken welke inzet zinnig is. Een voortdurende afwisseling van meten én weten. Je hebt het dan over een systemische schoolontwikkeling, zelfs op regio breed niveau. Hopelijk fungeert Technoscope zodoende als een krachtige motor voor onderwijsvernieuwing in Twente.”
Van en met elkaar leren
Tim: “Zijn we met Technoscope een tijdje onderweg voor Techkwadraat Twente? Dan kan de desbetreffende leerkracht of docent, W&T-coördinator, schooldirectie en schoolstichting terugkijken naar eerdere scores en beoordelen of de gepleegde inspanningen leidden tot een positieve groei bij leerlingen als het gaat om hun waardering voor en interesse in technologie.” Ook zijn er analyses te maken tussen de klassen binnen een school om potentiële ontwikkelkracht binnen je school helder te krijgen, of zelfs tussen scholen, het laatste uiteraard geanonimiseerd. Tim: “We kunnen allerlei vergelijkingen maken en daaruit leren. Niet als competitieve wedstrijd, maar om ván en mét elkaar te leren om zo Twente breed sterker te worden! Ik nodig de scholen onder de vlag van Techkwadraat Twente uit Technoscope te omarmen als een stuk gereedschap om het goede te doen, en die data kan elke klas, school en stichting uiteraard op haar eigen manier inzetten.”
Begin morgen al
Het brede scala aan activiteiten van Techkwadraat Twente zou misschien de schijn kunnen wekken dat het stimuleren van leerlingen van externe activiteiten afhankelijk is. Tim: “Al dit aanbod heeft weinig zin zonder een inspirerende leraar of docent, zo blijkt uit onderzoek. Het stimuleren van leerlingen hoeft dus niet te wachten. Je kunt er morgen al mee beginnen, gewoon in je eigen lesgeven. De sleutel ligt in de manier waarop je een inspirerende klascultuur schept en leerlingen laat ontdekken dat technologie overal al in het curriculum verscholen zit. Of het nu gaat om een rekensom, een biologieles of een spreekbeurt – overal ligt de kans om leerlingen te laten zien dat dingen onderzoeken en maken leuk en waardevol is. Zoek het dus niet buiten je, maar vooral binnen je. Nieuwsgierige leraren maken nieuwsgierige leerlingen.”
Meer weten? https://www.youtube.com/watch?v=lGNVJjN26Hc

