Technolab Jacobus Fruytierschool in Rijssen verbindt traditionele en nieuwe technologie met geïntegreerde opdrachten

De Jacobus Fruytierschool in Rijssen onderging recent een ingrijpende metamorfose. Ruimtes werden aangepast aan nieuwe onderwijseisen, onder andere de aula werd een uitnodigend Onderwijs Leer Centrum (OLC) en diverse labs kregen een goed ingerichte plek. Eén van deze nieuwe labs is het Technolab. Robert Kleppe is Teamleider en projectleider Sterk Techniekonderwijs: “In ons nieuwe Technolab brengen we heel bewust traditionele en innovatieve technieken samen en integreren wij deze in overkoepelende opdrachten.”

Keuze voor integratie 

Robert: “Ons nieuwe Technolab telt bijna 200 m2. We hebben bewust gekozen voor een ruimte met gereedschap voor traditionele handvaardigheid (de ‘werkplaats’) met pal daarnaast ons Technolab in een grote ruimte met nieuwe technologie. Daartussen zit een groot raam voor de visuele verbinding. In wat we de werkplaats noemen kunnen de leerlingen boren, timmeren, solderen, schilderen en meer. We hebben hiervoor onder andere zaag- en schuurmachines staan. Het behoud van deze handvaardigheid vinden wij erg belangrijk. Tegelijkertijd integreren we deze met nieuwe technologie, zoals laserprinten en lasersnijden, bamboe printers, Lego Spike en Lego Mindstorms.”

Overkoepelende opdrachten  

Bijna alle opdrachten die de leerlingen in het Technolab gaan uitvoeren, hebben zowel elementen van traditionele handvaardigheid als nieuwe technologie in zich. Robert en zijn collega’s maken concreet werk van deze bewuste verbinding via overkoepelende opdrachten: “De leerlingen uit klas 1 kunnen onder andere een mini-caravan maken. Alle handelingen die daarbij komen kijken, voeren zij zowel in de werkplaats als in het Technolab uit. Neem het ontwerpen, dat doen de leerlingen in het Technolab en in de werkplaats bouwen ze vervolgens de caravan. Weer terug met de caravan in het Technolab leren ze deze van de slagboom naar de staplek te manoeuvreren met behulp van robotjes die zij zelf programmeren. Voor dit manoeuvreren hebben we een prachtige Lego werktafel met daarop een campingplattegrond met wegen en dergelijke aangebracht.” Een tweede Lego werktafel weerspiegelt de stad van de toekomst. Robert: “Een collega, voorheen grafisch vormgever, heeft beide platen voor de LEGO tafels speciaal voor het Technolab ontworpen en vervolgens gemaakt. Bij elke opdracht die we bedenken kunnen we de bijpassende platen voor de Lego werktafels laten maken.”

Breed bereik binnen de eigen school 

Alle leerlingen in de onderbouw van Jacobus Fruytier krijgen techniek. Robert: “In klas drie hebben we praktijkles voor TL-leerlingen en ook zij komen hier, evenals in onze andere labs, zoals het Medialab en Joblab. Ook in de bovenbouw gaan de leerlingen van 4 HAVO en 4 TL hier aan de slag in het kader van de praktijk TL en de praktijk havo.”

Veilig en ook mooi 

Centraal in het Technolab staat een verhoogde balie. Robert: “We werken hier regelmatig met twee klassen tegelijk. Vanuit de balie hebben we een goed en overkoepelend zicht op de leerlingen. Niet alleen is dit pedagogisch-educatief van belang, maar ook voor de veiligheid.” Robert benadrukt dat er heel veel effort is gestoken in het Technolab en de werkplaats er mooi uit te laten zien: “Zoals design kwaliteitskrukken waar de leerlingen goed op kunnen zitten evenals functioneel en stijlvol uitgevoerde opbergmeubelen en wandmeubelen.”

Veel hulp van Wim Reterink en Gert-Jan Voortman  

Robert noemt graag twee collega-techniekdocenten: Wim Reterink en Gert-Jan Voortman: “Zij zijn niet alleen techniekdocenten, maar hebben ook beiden twee rechterhanden. Zij zijn een periode volledig uitgeroosterd en hebben met hun kennis en kunde de interieurbouw gerealiseerd. Zoals een grote en wandvullende wandkast aan één zijde van het Technolab, balie en meerdere opbergkasten. Zij zijn trots op hun domein, ook door wat zij zelf met hun eigen handen hebben gerealiseerd, en dat is zeker terecht.” Als straks het Technolab in werking is, alle puntjes op de i zijn gezet, en de eerste praktische ervaringen zijn opgedaan, worden er trussen met spots opgehangen om het geheel een nog eigentijdser en aantrekkelijker effect te geven. We hebben ervoor gekozen om dit het sluitstuk van het Technolab te laten zijn om achteraf te kunnen bekijken wat het meest passend is bij de uitstraling die we willen bereiken.”

Eigenaarschap gaf goede impuls 

Robert is inmiddels 20 jaar teamleider en van origine docent Engels: “Maar ik heb zelf affiniteit met techniek en ben, naast Engels, ook techniek gaan geven, samen met enkele collega’s. In dit clubje hebben we veel gebrainstormd, ook aangejaagd door de vele ideeën die ik had voor het Technolab. Door dit betrokken eigenaarschap dat we zowel voor de werkplaats als het Technolab voelen, is dit goed van de grond gekomen.” Inmiddels is een Technolab beheerder benoemd, Hans Menskink, die per 1 januari 2026 aan de slag gaat. Robert: “Hij zal ook bepaalde taken van de docenten op zich nemen, zoals het bestellen van materialen, beheer van voorraden, maar ook concrete hulp bieden aan de leerlingen die hier aan de slag gaan.”

Gestart met instructieronde voor alle leerlingen De eerste prille ervaringen zijn positief. Robert: “Het is allemaal nog gloednieuw en we besloten de eerste lessen voor de leerlingen puur op veiligheid, netheid van werken en beheer en gebruik van de apparatuur te richten. Wat is belangrijk en waar moeten de leerlingen op letten? Vooral wat er in het Technolab staat, is erg kwetsbaar. Dit besef hebben we aangewakkerd door alle leerlingen eerst een instructieronde te geven door het Technolab, ondersteund door een door de techniekdocenten geschreven instructie.”

Uiteraard ook PO van harte welkom 

Ook de basisscholen zijn welkom in het Technolab en de werkplaats. Robert: “We hebben vijf aanleverende basisscholen vanuit onze Reformatorische identiteit en de carrouselplanning voor hun bezoeken aan ons Technolab is bijna rond. De PO-leerlingen komen drie keer in het schooljaar op een middag op bezoek. Aan de hand van een carrouselopdracht ronden zij in één middag een specifieke opdracht daaruit af. Na drie bezoeken is de carrousel compleet afgerond en hebben alle PO-leerlingen dezelfde opdrachten tot voltooiing gebracht, in groepjes van vier tot vijf leerlingen.”