Tips uit STO Webinar thema Het behoud van techniekaanbod in de regio
Het landelijke STO webinar op 23 september ging dieper in op het thema ‘Het behoud van techniekaanbod in de regio’. In veel regio’s staat het techniekaanbod onder druk: leerlingenaantallen dalen waardoor het voor scholen lastig is om meerdere techniekprofielen aan te bieden. Toch willen STO-regio’s dat voor alle leerlingen een breed en aantrekkelijk techniekaanbod beschikbaar is. Steeds meer regio’s kiezen er daarom voor om dit gezamenlijk te organiseren, met alle voordelen én dilemma’s van dien.
Innovatieve oplossingen
Hoewel de krimpende leerlingenaantallen scholen voor grote organisatorische en financiële uitdagingen stellen, ontstaan er in technisch onderwijslandschap juist innovatieve oplossingen om techniekprofielen overeind te houden. Scholen en regio's pakken dit probleem momenteel op een aantal slimme manieren aan. Met overigens de aantekening dat STO Twente, na beluistering van de discussies in het webinar, er op meerdere fronten al heel actief en positief uitsteekt!
Regionale samenwerking. Scholen bundelen hun krachten. In plaats van dat elke school afzonderlijk alle profielen probeert aan te bieden, verdelen ze de profielen onderling of richten ze gezamenlijke techniekhubs op waar leerlingen van verschillende scholen heengaan. Een mooi voorbeeld uit onze twentse regio zijn de samenwerkende vmbo-scholen in Almelo eo die structureel op de woensdagmiddag leerlingen van elkaar ontvangen voor specifieke technische keuzevakken.
Betrek ook kleinere techniekbedrijven bij STO Twente. Vmbo-scholen werken vanuit STO vaak samen met grote technische bedrijven en opleiders die zich al aan de voorkant actief opstellen. Daarmee lijk je het techniekaanbod te bestendigen, maar vanuit een bepaald gemak vissen de scholen uiteindelijk in een vaste, maar te kleine vijver. Vaak zijn er technische bedrijven en technische opleiders die zich ook gecommitteerd hebben aan STO, maar die door hun geringere grootte of regionale impact minder opgemerkt worden. Loop je bestand van deelnemende bedrijven door en leg ook (weer) contact met wat kleinere partijen binnen STO. Daar zit vaak nog heel veel onbenutte goodwill en potentie.
Hybride docenten en gastlessen. Bedrijven springen bij door materialen te sponsoren of werknemers in te zetten als (hybride) docent. Dit verlaagt de personeelskosten voor scholen en houdt het onderwijs actueel. Binnen STO Twente hebben we al meerdere pareltjes op dit vlak, maar er zit nog genoeg motivatie en (onontdekt) talent bij de twentse bedrijven om hier nog veel meer uit te halen. Vaak is de bottleneck dat een medewerker die overweegt om (hybride)docent te worden zich niet gesteund voelt door zijn of haar werkgever. Probeer eerst die connectie te leggen en zaken voor de werkgever in kwestie goed geregeld te krijgen met de werkgever. Dat maakt de (gedeeltelijke) overstap naar het onderwijs laagdrempeliger.
Brede profielen en modulair onderwijs. Er wordt door vmbo-scholen in het land vaker gekozen voor een brede basis (zoals het profiel Produceren, Installeren en Energie of Dienstverlening en Producten) waarbij leerlingen via keuzemodules specifiekere techniekrichtingen verkennen.
Verplaats het onderwijs naar de praktijk. Laat leerlingen opdrachten uitvoeren bij bedrijven of op echte projectlocaties in de buurt. Ofwel: zie de regio als klaslokaal. Steeds meer bedrijven richten eigen technische bedrijfsscholen op, zoek daarmee de verbinding. In Twente hebben we hier al een aantal mooie voorbeelden van, zoals Rijssen die nauw samenwerkt met de Staalkampus waar leerlingen met échte projecten aan de slag gaan. Ook SMEOT is inmiddels een toonaangevende partner voor techniekonderwijs buiten de scholen zelf.
Focus op inclusiever onderwijs. Richt marketing en activiteiten nadrukkelijk ook op meiden en leerlingen met een migratieachtergrond om een grotere doelgroep aan te spreken. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld de VHTO-checklist voor inclusief techniekonderwijs.
Regel ook je praktische zaken goed. Uit het seminar kwam duidelijk naar voren dat je het techniekaanbod in je regio ook op peil houdt door een aantal zaken praktisch gewoon heel goed te organiseren. Geen rocket science, maar wel een sterke pilaar onder je techniekaanbod.
Vervoer van leerlingen. Vervoer tussen je school en techniekbedrijven en/of externe opleiders is altijd een issue. Wie regelt het en wie betaalt het? Kaart dit goed en vooral structureel af met de betrokkenen waardoor dit geen terugkerend financieel discussiepunt wordt.
Ad hoc activiteiten vergen veel energie en tijd. Maak samen met andere scholen, techniekbedrijven en technische opleiders een jaarkalender waarin je alle samenwerkingen voor een heel schooljaar afspreekt en vastlegt. Dit verhoogt de onderlinge aanspreekbaarheid en geeft rust bij alle partijen.
Naast STO Twente is er nu ook het subsidieprogramma Techkwadraat Twente. Met de focus op technologie vanuit het basisonderwijs, maar ook op vmbo-tl, havo-P en vwo. In feite dekken beide programma’s vanuit techniek nu het complete onderwijsaanbod in Twente. Probeer vanuit STO Twente te kijken hoe je met je vmbo-school de verbinding met de activiteiten van Techkwadraat kunt zoeken. Ofwel de sterke symbiose tussen techniek en technologie die we ook steeds meer terugzien in het twentse bedrijfsleven.
