a8581763-412b-4f19-9c3e-4393fbf1929c Eerste bestemming studiereis STO Twente geeft deelnemers vleugels De jaarlijkse STO Twente studiereis in november is inmiddels een goede traditie. Voor donderdag 6 en vrijdag 7 november stelde programma manager Marieke Rinket een gevarieerd programma samen in en rondom Amsterdam. Met uiteraard ’s avonds ook ontspanning met een prachtige rondvaartboottocht door de sfeervol verlichte Amsterdamse grachten. Ook dit keer leverde de studiereis veel nieuwe inzichten op. Opvallend was dat specifiek bij deze studiereis de diverse gastheren en gastvrouwen ook veel geïnteresseerde vragen terug stelden over hoe wij dat toch allemaal doen bij STO Twente! Van luchtvaart naar haven naar STO De ruim 35 docenten en teamleiders arriveerden op donderdagmorgen 6 november probleemloos per bus vanuit Twente bij het MBO College Airport van ROC van Amsterdam in Hoofddorp. Voor veel deelnemers gaf deze kick-off van de studiereis een compleet nieuw inkijkje in de MBO-opleidingswereld voor de luchtvaart. Ook de haven van Amsterdam gaf een presentatie van hoe zij jong, technisch talent werft. De inspirerende afsluiting op het MBO College Airport was de interessante uitwisseling van ideeën tussen STO Techkampus Amsterdam en STO Twente. MBO College Airport geeft vleugels aan MBO’ers MBO College Airport, gevestigd op de Techniekcampus Haarlemmermeer, is al ruim 31 jaar dé vakschool voor opleidingen gericht op Aviation & Logistic Services, Airport Facility Services, Airport Tourism Studies, Steward / Stewardess en Aviation Technology. Ook biedt deze veelzijdige MBO-opleider een eigen Airport Safety & Security Academy. Mooi om te melden is dat BBL-studenten hiervan enkele jaren geleden erin slaagden de beruchte lange wachtrijen op Schiphol structureel weg te werken. In de presentatie lag de nadruk op luchtvaartechniek: “Met onze rijke historie binnen de sector Luchthaven die teruggaat in de tijd tot 1936 kennen wij de luchthaven en de aanwezige bedrijven en hun werkaanbod als geen ander en leiden daar gericht voor op”, aldus René de Moor., docent Vliegtuigsystemen en Windturbines. Verbreding met opleidingen voor drones en windturbines Het MBO College Airport gaat voortdurend mee met haar tijd en biedt inmiddels ook drone-opleidingen. René de Moor: “MBO College Airport was de eerste MBO-instelling die een vierjarige opleiding 'Drone Engineering & Operations' aanbood, gestart in het studiejaar 2021-2022.” Je zag de deelnemers aan deze studiereis van STO Twente even weemoedig wegdromen over de teloorgang van ons eigen vliegveld in Twente. Het MBO College Airport speelt met haar opleidingen inmiddels ook in op de grote vraag naar uiteenlopende technische MBO-medewerkers in de sector windturbines voor duurzame energie. Minder investeren en meer delen Het MBO College Airport kiest ervoor om niet alle dure onderwijstechnologie zelf aan te schaffen. René de Moor: “We werken bijvoorbeeld samen met het Nova College als zij meer of betere equipment hebben dan wij. We denken dan niet in termen van concurrentie, maar in samenwerking. We passen nomadisch onderwijs toe, en gaan met onze leerlingen naar verschillende locaties en lokalen en gebruiken ter plekke de aanwezige opleidingsmiddelen. Die aanpak scheelt heel veel geld. Maar het werkt ook andersom. Wij hebben bijvoorbeeld een dure windsimulator gekocht en stellen die ook ter beschikking van studenten van het Nova College.” Presentatie van projectleider STO Techcampus Amsterdam Marijn van Dongen is vanuit de Techcampus Amsterdam aangesteld als projectleider LOB STO. Zijn presentatie was open en eerlijk: “Ook Amsterdam moet knokken voor de instroom van jong technisch talent op het vmbo en vervolgens op het mbo.” Marijn deelde op overtuigende wijze zijn visie op de beste aanpak om meer jongeren enthousiast te maken voor techniek: “Begin zo vroeg mogelijk in het po en werk altijd vanuit de drie-eenheid Inspiratie – Ervaring – Bevestiging. Juist die bevestiging vanuit school, bedrijven en ook ouders/verzorgers is voor jonge leerlingen heel belangrijk om hun positieve ervaring met techniek en technologie te internaliseren.” LOBX en Skills Paspoort Marijn tipte STO Twente over hun succes met het LOBX event. Marijn: “Dit event is de perfecte plek voor jongeren om verschillende beroepen uit te proberen. Of ze nu willen koken, bouwen of technologie ontdekken: op LOBX kan het allemaal in één dag! Met meer dan 100 leuke doe-activiteiten verspreid over 8 verschillende beroepenwerelden. Bij LOBX kunnen jongeren ontdekken wat hun skills zijn en wat hun mogelijke toekomstige droombaan is.” Hieraan gekoppeld presenteerde Marijn het Skills Paspoort dat zijn regio hanteert en is opgebouwd uit de concrete ervaringen van de leerlingen met drie events: LOBX, Week van het Vakmanschap en Skills the Finals. Ook de haven heeft jong, technisch talent nodig! Vervolgens gaf Yasemin Demirtas een presentatie. Zij is programmamanager arbeidsmarkt en onderwijs bij ORAM, hét grootste netwerk van bedrijven in de Metropoolregio Amsterdam. Zij gaf een aansprekende presentatie van alle inspanningen om ook meer technisch personeel voor de Amsterdamse haven te werven: “De Amsterdamse haven is relatief onbekend als werkgever, en wat ook meespeelt is dat de jeugd en hun ouders de vele banen die de haven biedt niet kennen of doorgronden. Want wat doet nou precies een stuwadoor?” De kern van het betoog van Yasemin was trefzeker: “Organiseer zoveel mogelijk events voor jongeren en hun ouders, en doe dat in een intensieve samenwerking met de bedrijven in de haven. Voorbeelden? Promotie Event Techniek, Amsterdam Port Hackaton en Week van het Vakmanschap. Wil je voor STO Twente ideeën opdoen? Check dan even https://werkenindehaven.amsterdam/events/ Hangaar: grootste leslokaal van Nederland! Na de uiteenlopende presentaties volgde er een rondleiding door onder andere de immense hangaar met diverse type vliegtoestellen waarmee de MBO-leerlingen hun gekozen vak leren beheersen. Of, zoals onze gids zei: “Deze hangaar is het grootste leslokaal van Nederland!” Leerzaam was de uitleg over de verschillen tussen de toepassing van aluminium en kunststof in vliegtuigen. Op de vraag van de rondleider aan de deelnemers of vliegen de veiligste manier was om je te verplaatsen, gaf hij zelf het verrassende antwoord: superveilig, alleen je voortbewegen in een lift is nóg veiliger!” Bijzonder interessant was de uitleg over de werking van de diverse soorten vliegtuigmotoren met hun ongekende turbinekracht. Een tip van de rondleider: “Blijf daar op een vliegveld of bij een vliegtuigshow ver van weg!” Attenties, lunch en bustour De organisatoren, sprekers en gidsen in Hoofddorp ontvingen tot slot als dank van STO Twente een mooi aandenken, door Bjorn Klein Gunnewiek persoonlijk vervaardigd in het Technolab in Oldenzaal. De ontvangst, uitleg en rondleiding werd door het MBO College Airport in Hoofddorp gastvrij afgesloten met een mobiele lunch voor in de bus, op weg naar het volgende programmaonderdeel op de eerste dag van de studiereis: de Stopera in hartje Amsterdam. De busreis van Hoofddorp naar Amsterdam was in zichzelf ook een programmaonderdeel waarbij de chauffeur/gids alle deelnemers een bustour gaf door de grote Amsterdamse haven. Daar wachtte de deelnemers de ongekend complexe en fascinerende wereld van theatertechniek en -technologie. MENU

8fce551e-58ef-4d2d-ab58-bfda2aa91f34 Uniek! Leerling doet op dezelfde dag las-examen als zijn docent Hengelo is en blijft een metaalstad waardoor de aanmeldingen voor lasopleidingen gelukkig hoog zijn. Leren lassen is altijd populair geweest, en nu is er zelfs een toename van leerlingen. Zoals de 16-jarige Willem. Hij deed op dezelfde dag las-examen als zijn docent. Willem ter Elst is 16 jaar en zit op het C.T. Stork College in zijn 4e jaar BWI (BBL-niveau 2). Een leuke opleiding vindt hij, maar Willem wilde toch graag verder kijken. Enthousiast meldde hij zich aan voor een keuzevak booglassen bij PIE en daar werd hij al snel gespot als talentvol lasser. Op 2 maart deed Willem succesvol examen voor zijn officiële NIL-diploma, evenals zijn docent Onno Wiggers. Gevoel voor precisie “Bouwen vind ik leuk, maar ik vind die richting wat ‘lomper’ dan techniek. Bij het booglassen moet je heel precies zijn. Daar gaat het om millimeters.” Willem had nog niet veel laslessen gevolgd, maar omdat hij zo talentvol is, mocht hij bij bedrijfsvakschool SMEOT aan de gang. Die lessen waren eerst op woensdagavond, maar dat was zijn enige vrije avond. Want de actieve scholier Willem werkt veel bij in de avonduren. Daarom mocht hij op woensdagmiddag vier uur de opleiding booglassen volgen. En wat zo mooi is: samen met zijn docent PIE Onno Wiggers. Niet zenuwachtig Bij SMEOT kon hij, samen met Onno, met professionele lasapparaten aan de slag. Daarmee ging het nóg beter. Met als spannend hoogtepunt het examen voor het NIL-lascertificaat omdat hij het zo goed doet. Dat is heel bijzonder voor iemand van zijn leeftijd: “Grappig dat ik dit examen mag doen, samen met mijn docent die al allerlei diploma’s heeft.” Willem denkt dat hij de eerste is die via deze route het examen af mocht leggen. Zenuwen voor het examen? “Neuhh, ik doe gewoon mijn ding en dan komt het wel goed.” Het certificaat is twee jaar geldig en geeft hem een voorsprong als hij straks op het SMEOT zit. Doorstromen Momenteel vindt Willem techniek leuker dan bouwen. Willem is ná schooltijd ook een druk baasje. Alle andere avonden in de week en op zaterdag werkt hij bij een bedrijf dat aas maakt voor vissen: “Karper vissen is mijn hobby, naast af en toe gamen.” Willem zit in het vierde jaar en wil doorstromen van zijn huidige niveau 2 naar niveau 3 en dan naar de opleiding tot constructiewerker. Willem was sowieso al van plan om via de BBL-route geld te verdienen: “Het geld dat ik met mijn bijbaan nu verdien, spaar ik op. Dan kan ik straks rijlessen nemen en een auto kopen om later met vrienden naar Frankrijk te rijden om op karpers te gaan vissen. Die auto geeft vrijheid!” Willem denkt dat zijn toekomst in Twente ligt. Hoe mooi is dat? “Er gaan meer leerlingen zoals Willem volgen!” Onno Wiggers is Willem’s docent PIE en deed samen met hem het officiële NIL-examen booglassen: “Dit deed ik samen met nog drie andere PIE-collega’s. We hebben allemaal een achtergrond in elektro en wilden met een cursus booglassen ook een andere leerervaring opdoen. Nu we het praktijkexamen op zak hebben, gaan we verder met de theorie. Willem is een écht talent en hij is de eerste die nu langs deze weg het NIL-lascertificaat heeft gehaald, maar er gaan er vast meer volgen!” MENU

14389809-b628-4e26-b0ca-5b48b032fda1 STO Café Oldenzaal maakt geslaagde keuze voor bedrijfsbezoek RIWO Het succesvolle Twentse concept van het STO Café gaat inmiddels haar tweede cyclus in. Dus organiseerde subregio Oldenzaal voor de tweede keer het STO Café, onder leiding van Wout Ensink, projectleider STO subregio Oldenzaal. Gastheer op 2 december? Technisch bedrijf RIWO in Oldenzaal. Hun enthousiaste reactie na afloop: “Gaaf om samen te kunnen werken aan de snelle ontwikkeling in de techniek en de vraag naar technisch geschoolden in Twente!” Investeren vanaf het vmbo Meerdere deelnemers vanuit STO Twente, waaronder docenten van 9 deelnemende vmbo’s en hun projectleiders, kregen uitleg over de innovatieve werkzaamheden van RIWO. Zij zijn specialist in industriële automatisering, mobiele, machine- en procesbesturing. Ofwel, zoals zij het zelf noemen: system integration. Veel bijval van de deelnemers kreeg bijvoorbeeld de presentatie van de appel-pluk-robot en peren-selectie-machine. Na diverse presentaties van Wim Spit, Rick Smelt en Ronald Roord werd één aspect helder: RIWO investeert continu in het aangaan van duurzame relaties met het onderwijs, al vanaf het vmbo. Eén van de activiteiten van RIWO is panelenbouw, bij uitstek uitdagend werk op zowel vmbo- als mbo-niveau. Opvallend lage gemiddelde leeftijd In de ogen van RIWO maken mensen het verschil, juist ook in de techniek. De continue investering van RIWO in de jeugd resulteert in een personeelsbestand met een opvallend gemiddeld lage leeftijd. En niet alleen de werving van stagiairs krijgt serieuze aandacht: eenmaal in dienst biedt RIWO haar medewerkers alle gelegenheid voor een Leven Lang Ontwikkelen. Wel gaf RIWO een advies aan de technische vmbo’s. Sommige leerlingen brengen een rugzakje mee. Overleg vooraf hierover tussen de school en RIWO, waar mogelijk in het kader van de AVG, werkt alleen maar verhelderend en draagt bij aan een succesvolle stage. RIWO heeft een medewerker met als taak het begeleiden van stagiaires, contacten met bedrijven, intake, beoordelen en dergelijke. Kortom, ervoor zorgen dat leren in het bedrijf een succes wordt. Rondleiding en ideeënuitwisseling De deelnemers aan het STO Café splitsten vervolgens op in groepjes en kregen een uitgebreide rondleiding, van engineering tot en met uiteindelijke assemblage en montage. Wat opviel, is dat er binnen RIWO veel wordt samengewerkt in teams. Voor vmbo-leerlingen een veilige, stimulerende en uitdagende setting. Eveneens viel de ruime en schone ambiance bij RIWO op. Daarna was er alle gelegenheid om met elkaar ideeën uit te wisselen voor een nog betere samenwerking tussen RIWO en de Twentse vmbo-scholen, en ook scholen onderling, die samenwerken onder de paraplu van STO Twente. Reactie van deelnemer Ronald Rondeel Ronald Rondeel is Projectleider Sterk Techniekonderwijs STO-subregio Enschede: “Ik verbaas mij er elke keer weer over hoeveel technologie verscholen zit achter de industriële muren van de Twentse bedrijven. Ik realiseer mij dan ook des te meer dat we als school een taak hebben om leerlingen én hun ouders goed te informeren over de mogelijkheden in de technologie. En dat hier voor onze leerlingen een mooie en goede toekomst ligt. Een spreekwoord zegt ‘onbekend maakt onbemind’. Werk aan de winkel dus!” MENU

d3231cc5-16c0-4067-ae32-611491e04117 Girls Day van De Waerdenborch biedt veel uitdaging voor gemotiveerde meiden Ietsje later dan de landelijke Girls’ Day vertrok op 3 juni een bus met enthousiaste meiden van De Waerdenborch Goor en Holten naar De Gieterij van ROC van Twente in Hengelo. Op het programma stond een carrousel met drie workshops, gegeven door mbo-docenten én ondersteund door leerlingen van De Gieterij. Opvallend was de rustige en geconcentreerde sfeer waarin de meiden aan de slag gingen met de drie workshops. Of, zoals één leerling het samenvatte: “Met alleen meiden iets technisch doen is ook weleens leuk.” Verhoogde motivatie door actieve deelname De 29 meiden uit leerjaar 1 vmbo werden verdeeld zodat ze de drie verschillende workshops in roulatie konden volgen: Elektrotechniek, Werktuigbouw/mechatronica en een kennismaking met het vak BWI in het naast De Gieterij gelegen Techniekhuis. De meiden werden begeleid door Ynske van der Meulen en Edwin Dangremond, beiden docent Natuur & Techniek. Maar ook Technolab beheerders Bram Bosch en Koen Vehof ondersteunden waar zij maar konden. Ynske: “Verleden jaar hebben we geïntroduceerd dat meiden zich actief moesten opgeven voor Girls’ Day en zo werkte het dit jaar opnieuw. Als resultaat zie je dan een verhoogde motivatie.” Workshop Elektrotechniek: solderen én stroom ontdekken Gert-Jan Fisscher is bij ROC van Twente docent aan het College voor Metaal, Elektro & Installatietechniek: “In onze workshop laten we de meiden elektrotechniek ontdekken. Ze solderen een digitale dobbelsteen, met een kleine, voorgeprogrammeerde processor. Deze stuurt de lampjes aan die de getallen (ogen) op de dobbelsteen vormen. Deze dobbelsteen is ontwikkeld door onze studenten en de meiden konden het resultaat van hun werk trots mee naar huis nemen.” Ook mochten de meiden aan de slag met schakelingen uit een gele koffer maken die speciaal ontworpen is door het ROC. Door middel van metalen handjes en een meidenkring werd er een levende stroomkring gemaakt. De opgetelde leerervaring volgens Gert-Jan? “Leren solderen en ook: wat is stroom? Wat is spanning? Over solderen gesproken: meiden hebben hiervoor een meer dan gemiddelde aanleg door een fijnere motoriek in onder andere de toppen van hun vingers, legt Gert-Jan uit. Student Ype is net afgestuurd voor technicus engineering aan ROC van Twente, met de focus op elektronica. Hij hielp de deelnemers aan de workshop. Ype: “Naast techniek is het ook heel leuk om zo aan kennisoverdracht te kunnen doen.” Workshop werktuigbouw/mechatronica De workshop werktuigbouw/mechatronica bood een mooie combinatie van metaal en elektra. Edwin Dangremond, docent N&T onderbouw op de Waerdenborch. “De leerlingen maakten in deze workshop een discolicht. Ze ontdekten heel praktisch werken met elektronica zoals een netsnoertje aansluiten met ook de bewerking strippen en een blokje aansluiten. Ook werktuigbouwtechnisch gingen ze aan de slag zoals met gaatjes aftekenen en die vervolgens boren.” Op school kregen de leerlingen hierop al een soort voorbereiding. Edwin: “Op De Waerdenborch zijn ze ook al bezig met dit soort bewerkingen, alleen met metaal werken ze nu tijdens deze Girls’ Day voor het eerst.” Ook Edwin viel de rustige aanpak en toewijding van de meiden op. Welk belang ziet Edwin van Girls’ Day? “Het biedt toch een wat laagdrempeligere gelegenheid om met techniek en technologie kennis te maken, je merkt veel saamhorigheid onder de deelnemende meiden.” Ook twee meiden van de havo! Twee meiden die deelnamen aan deze Girls’ Day zitten niet op het vmbo. Zij komen van de havo/vwo (leerjaar 1) van De Waerdenborch en volgen het vak Onderzoek & Ontwerpen (O&O) Zij hadden ook zin om mee te gaan en zij gingen enthousiast in op de uitnodiging van Ynske: “Er was plek voor hen over, dus waarom niet? Hoe meer meiden we voor techniek interesseren, hoe beter.” En deze twee leerlingen zelf? “Ook wij hebben belangstelling voor techniek. We zijn doeners en houden niet van stilzitten.” Kennismaken met het vak BWI in het Techniekhuis De workshop bij het Techniekhuis bestond uit twee delen. De leerlingen volgden eerst een puzzeltocht door het Techniekhuis met allerlei bouwgerichte vragen. Zoals: Waar dient een fundament voor? Of: Waarom draag je een helm op de bouw? Goed nieuws: de scores op deze vragen vielen heel hoog uit, met veel leerlingen die álle vragen goed hadden. Deel twee bestond uit meiden uit diverse leerjaren van de bouwopleiding in het Techniekhuis. Zij gaven uitleg aan de vmbo-girls over hoe je gebouwen via een computerprogramma leert ontwerpen. zoals een woning, bedrijfspand of bushalte. Kelsey Groot Roessink is middenkaderfunctionaris Bouw & Infra namens ROC van Twente in het Techniekhuis: “We wilden de meiden zo meegeven dat je in je functie in de bouw niet per se op de steigers in de uitvoering staat. Er is veel meer mogelijk.” Een eye opener voor veel meiden die denken dat je in de bouw per definitie bouwhandelingen uitvoert zoals zagen en metselen, met een helm op en in weer en wind. Kelsey: “Een gebouw digitaal ontwerpen is schoon werk waarin techniek en creativiteit heel mooi samenkomen.” Ideeën opgedaan voor eigen Technolabs Bram Bosch is beheerder van het Technolab van de Waerdenborch in Goor, en gedeeltelijk ook voor het Technolab in Holten, samen met Koen Vehof: “Dit is mijn eerste Girls’ Day en speciaal voor de gelegenheid heb ik mijn nagels gelakt! Ook voor mij is deze Girls’ Day heel inspirerend, ROC van Twente had echt haar best gedaan om mooie workshops te bedenken. Bijvoorbeeld de dobbelsteen die de leerlingen maakten in de workshop Elektrotechniek vind ik ook een perfecte opdracht om te integreren in onze Technolabs in Goor en Holten.” Bram vindt Girls’ Day een waardevol fenomeen: “De technieksector staat open voor jongens en meiden. Maar we zien nog wel steeds dat getalsmatig vooral mannen zich aanmelden voor techniek. Daarom vind ik het waardevol om een dag te blijven uittrekken om meiden te interesseren voor techniek.” Al met al een super geslaagde Girls’ Day Opgeteld? Uitdagende workshops, enthousiaste meiden, hulpvaardige docenten en studenten in De Gieterij én mooie werkstukken. MENU

1e87e831-6ab9-419d-8143-91789bf53403 Technolab TCC slaat vleugels uit Het Technolab op het Twents Carmel College (TCC) in Oldenzaal is volop in gebruik. De slimme insteek? Deze mooie ruimte met state-of-the-art technieken in de school niet als een los eiland positioneren, maar juist veelzijdig verbinden met vooral het PIE- en BWI-onderwijs in de school. Ook het primair onderwijs komt inmiddels op bezoek. Christel Mollink is docent in het Technolab en geeft samen met collega Bjorn Klein Gunnewiek, Sander Dommerholt, Gerwald Leusman en Thomas van de Made workshops in het Technolab. Gerwald is daarnaast docent M T en Thomas docent Techniek. Christel: “Ik heb meegedraaid in het ontwikkelteam voor het Technolab en we hebben inmiddels ook al leerlingen uit het primair onderwijs ontvangen voor workshops.” Centraal stond de wow-factor Sander Dommerholt is docent PIE en is eveneens coördinator Technolab op het TCC: “Samen met mijn collega’s Bjorn, Christel, Thomas en Gerwald voer ik workshops in het Technolab uit. Vanuit twee ontwikkelteams hebben we zowel de fysieke inrichting als de keuze voor de hightech technieken in het Technolab bepaald. Centraal stond de wow-factor; we willen de leerlingen in het Technolab fysiek in een compleet andere schoolomgeving brengen. Op basis van zes thema’s hebben we de subruimtes van het Technolab ingericht.” Link leggen met eigen toekomstdromen Christel: “Onze insteek is dat we hier de leerlingen proberen te inspireren om een link te leggen tussen hun toekomst en hun ervaringen in ons Technolab. We vragen bijvoorbeeld wat ze later willen worden. Dat varieert van hondentrimmer tot kraanmachinist. Tijdens en na de workshops stellen we daar vragen over zodat leerlingen zelf de link leggen tussen deze workshops met alle technieken en hun droombaan. Zo breng je techniek heel tastbaar hun leef- en leerwereld in.” Koersen op interne integratie Over linken leggen gesproken, die legt het Technolab ook ín de school. Wout Ensink, Projectcoördinator Sterk Techniekonderwijs voor de subregio Oldenzaal: “Het Technolab ligt centraal, springt in het oog, maar is geen eiland. We leggen bewust linken met onze opleidingen, vooral met BWI en PIE. Een voorbeeld? Bij BWI maken de leerlingen een houten kruk om vervolgens in het Technolab een mooie en creatieve bedekking voor die kruk te produceren. Deze wordt door hen ontworpen en vervolgens op het hout gelaserd met behulp van een laserbox. En de leerlingen van PIE kunnen hier op basis van Virtual Reality met een installatie aan de slag. Zo integreren we het Technolab echt ín de school.” Breed promoten Sander benadrukt dat ook het primair onderwijs meer dan welkom is in het Technolab: “We hebben het eerste bezoek vanuit Christel’s basisschool De Bongerd al gehad. Na de herfstvakantie gaan we meer scholen uit het primair onderwijs ontvangen.” Christel: “Ook hebben we alle ICT’ers en directeuren van de scholen voor primair onderwijs in onze STO subregio hier al op bezoek gehad. Verder gaat collega Marijke Egbers alle scholen voor primair onderwijs in het voedingsgebied van TCC bezoeken om zo het Technolab te promoten.” Sander: “Ook de praktische inbreng van ouders van leerlingen uit het primair onderwijs is hier welkom in de sfeer van begeleiding tijdens de workshops.” Goed nagedacht over inrichting Sander en zijn collega’s hebben overigens goed nagedacht over de functionele inrichting van het Technolab: “Elke techniek heeft zijn eigen ruimte, dus stoor je elkaar tijdens de workshops onderling niet. Door per ruimte bijvoorbeeld voor een eigen soort vloer te kiezen, heeft de leerling in zo’n subruimte echt het gevoel op een speciaal, uniek plekje te werken met bijbehorende techniek. Tegelijkertijd is er overzicht voor de docenten. Hét centrale hart van het Technolab is een open, lichte en uitnodigende presentatieruimte met tribune. Dé plek om het Technolab goed te kunnen overzien, presentaties te houden en de leerlingen voor te bereiden op hun ontdekkingstocht in het Technolab.” Eenvoudig digitaal reserveren Handig is het reserveringssysteem voor het Technolab dat nu al in de lucht is. Daar hebben alle docenten en leerkrachten uit de regio toegang toe. Zij reserveren met enkele klikken de gewenste workshops voor hun groep.” Wout: “We hebben acht korte introductiefilmpjes gemaakt van alle mogelijkheden in ons Technolab. Plus uitleg hoe die technieken een rol spelen in de werkelijke wereld, dus de context. Die bekijkt de docent van onze school, maar ook de leerkrachten van de geïnteresseerde scholen voor primair onderwijs, vooraf met de leerlingen. Al naar gelang hun interesse zijn deze workshops via dit digitale systeem te reserveren. Zo spelen we maximaal in op de interesse van de leerling.” Altijd ruimte voor nieuwe technieken Wout: “De inrichting is dermate flexibel dat we altijd ruimte kunnen creëren voor nieuwe technieken die we hier in workshops willen presenteren. Zo werken we nu aan de installatie van een kunststofstraat. Hiermee maken leerlingen van plastic afval weer nieuwe producten. Ideaal om hen niet alleen met techniek kennis te laten maken, maar ook met duurzaamheid. Kortom, het Technolab blijft in ontwikkeling en dus aanhaken bij de technische innovaties uit de maatschappij en het bedrijfsleven.” MENU

d1f3fae2-c18b-4474-963d-5605407f7f70 STO Café zet spotlight op samenwerking met ROC van Twente op De Sumpel Op vrijdagmiddag 20 januari was STO Twente met haar STO Café te gast bij het ROC van Twente op De Sumpel in Almelo. Het driekoppige thema: samenwerking, drempels verlagen en de doorlopende leerlijn. Hoogtepunt waren twee voorbeelden van een inmiddels goede samenwerking tussen De Sumpel en de STO-subregio’s Oldenzaal en Almelo eo op twee terreinen: oriëntatie op het mbo binnen de profielen en het samenwerken aan een doorlopende leerlijn/leerroute. Veel interesse Opvallend was het aantal vragen dat de STO-collega’s naar aanleiding van de verschillende presentaties gaven. Er is duidelijk een informatiehonger vanuit het technisch vmbo naar het technisch mbo, en vice versa. Bij programma manager STO Twente Marieke Rinket kwamen inmiddels vragen binnen of een soortgelijke bijeenkomst ook voor andere technische aandachtsgebieden (installatie, ICT, bouw) georganiseerd kan worden in samenwerking met het ROC van Twente. Diverse presentaties Jan Ooms is directeur College voor Bouw & Vervoer bij ROC van Twente. Na zijn verwelkoming van de vele Twentse STO-belangstellenden gaf hij een korte presentatie over De Sumpel: “We hebben hier ongeveer 1800 studenten BOL en BBL. Op het vlak van techniek bieden we de opleidingen ICT, Entree (niveau 1), Elektrotechniek, Personenauto’s en Transport & Logistiek.” Daarna gaven de teammanagers van de opleiding Transport & Logistiek (Mieke van ’t Oever) en de opleiding Mobiliteit (Alette Bijsterveld) een specifiekere presentatie. De essentie van de aanpak van De Sumpel? Veel aandacht geven aan het ontdekken waar het technisch talent van de leerlingen écht ligt. Of, zoals Roy van den Berg, senior docent Transport & Logistiek het verwoordde: “Niets is vervelender voor een leerling dan er gaandeweg achter te komen dat je niet de juiste techniekrichting hebt gekozen.” Uitleg twee bijzondere samenwerkingen tussen STO Twente en De Sumpel Het volgende programmaonderdeel was de toelichting op twee bijzondere samenwerkingen tussen STO Twente en De Sumpel. Zo vertelde Jan van der Meij, directeur van het Alma College, hoe hun techniekleerlingen gastvrij worden ontvangen door Mieke van ‘t Oever op De Sumpel. Deze vmbo-leerlingen moeten in hun opleiding een stukje logistiek doen. Om precies te zijn: hoe je een vrachtwagen met een heftruck of reachtruck veilig en efficiënt belaadt. Door gebrek aan een vrachtwagen, en ook ruimte daarvoor op het Alma College, klopte Jan succesvol aan bij Mieke van ’t Oever. De leerlingen mogen nu de vrachtwagen en de heftrucks op De Sumpel benutten om dit lesgedeelte over logistiek goed te kunnen oefenen. En wie hier te jong voor is, kan dit leren via Virtual Reality. Jan: “’We hebben inmiddels een convenant afgesloten om meer van dit soort samenwerkingen op te zoeken, uitmondend in bijvoorbeeld een doorlopende leerlijn of doorlopende leerroute.” Oriëntatie op het mbo binnen de techniekprofielen De tweede samenwerking werd gepresenteerd door Wout Ensink van het Twents Carmel College in Oldenzaal. De docenten van het profiel M&T aan de Potskampstraat werken hiervoor samen met Aletta Bijsterveld met de focus op M&T als treffend voorbeeld van de oriëntatie op het mbo binnen de techniekprofielen. De insteek? De leerling kiest op basis van zijn of haar interesse, en in het kader van een oriëntatie op het vervolgonderwijs, één van de profielvakken. Met hierin zowel een opdrachtomschrijving vanuit het vmbo alsook een aansluitende opdrachtomschrijving vanuit het mbo. Bijvoorbeeld (vmbo) het testen van een thermostaat met behulp van een pannetje en een temperatuurmeter. Gevolgd bij De Sumpel door de mbo-opdracht om een thermostaat te testen met een infrarood temperatuur meter. De winst? Wout: “De leerling ervaart een extra stimulans om door te gaan in de techniek en maakt kennis met techniek op het mbo vanuit Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding. Eveneens ervaart de leerling dat de opdracht aansluit op het profiel binnen het vmbo. We willen deze opzet ook vertalen naar andere profielen zoals PIE en BWI.” Afrondend alsnog alle tijd voor de resterende vragen De rondleiding langs alle techniekopleidingen bij De Sumpel liet zien hoeveel aandacht er voor de techniekleerlingen is vanuit veelzijdig ingerichte techniekruimten. Na de rondleiding was er tijd voor een drankje en gingen de STO-collega’s door met het stellen van vragen die door tijdgebrek na de diverse presentaties niet gesteld konden worden. Een stukje informele docentontwikkeling in een ongedwongen setting. MENU

11cb81f4-1c4f-497a-9d69-ca7d259687f3 Pilot Keuzevak Duurzame Energie geeft nieuwe energie! De STO-subregio Almelo e.o. is volop actief met een pilot voor het Keuzevak Duurzame Energie. Hierin werken Erwin Geerdink, docent PIE aan Het Noordik, en zijn onderwijscollega’s nauw samen met het installatiebedrijf Hoppenbrouwers Techniek uit Almelo: “Wellicht kunnen we volgend schooljaar ook leerlingen voor dit keuzevak laten kiezen die niet per se een technisch profiel volgen.” Hoe zijn jullie tot het Keuzevak Duurzame Energie gekomen? Erwin: “Ons STO-activiteitenplan biedt diverse mogelijkheden voor keuzevakken, ook binnen PIE. Er is een landelijke lijst met 17 bestaande keuzevakken techniek waaruit je kunt kiezen. Eerder deden we dat al met het Keuzevak Koudetechniek. Dit hebben we samen met het bedrijf Airco Joop in Almelo gerealiseerd. Voor het Keuzevak Duurzame Energie klopten we succesvol aan bij installatiebedrijf Hoppenbrouwers Techniek uit Almelo. Hun werkveld ís duurzame energie. Zij doen bijvoorbeeld veel met warmtepompen en installaties voor warmteterugwinning.” Hoe heb je inhoud gegeven aan het nieuwe Keuzevak Duurzame Energie? Erwin: “Voor elk keuzevak zijn vastliggende eindtermen geformuleerd. De docenten PIE helpen met hun kennis en bronnen Hoppenbrouwers een inspirerende lessenreeks te laten maken. Dit voorwerk resulteerde in door hen zelf samengestelde theorielesstof en praktijkopdrachten. Die hebben onze leerlingen in het bedrijf uitgevoerd. Zoals werken en meten aan een warmtepomp en het ophangen en aansluiten en inbedrijfstellen van radiatoren.” Zijn de leerlingen nog ergens anders op bezoek geweest? Erwin: “Er waren in totaal vier lessen voor de leerlingen. Voor de laatste les zijn de leerlingen naar een woongebouw geweest van TMZ, een wooncomplex voor bejaarden in Almelo. Daar loopt een langdurig project om dit pand volledig te verduurzamen. Daar konden ze alle systemen die de duurzame energievoorzieningen regelen bekijken, in lijn met de eerdere lessen.” Hebben de leerlingen een gevoel bij Duurzame Energie? Erwin: “Toch wel ja. Ze weten dat we van het gas af moeten en doorgronden de functie van zonnepanelen en ook elektrische auto’s. Je merkt dat het leeft en dat er thuis over wordt gesproken. Wel vinden we het belangrijk dat leerlingen die kiezen voor dit keuzevak ook daadwerkelijk gemotiveerd zijn en interesse hebben in dit onderwerp.” Wat is jouw rol? Erwin: “Ik ben coördinerend en organiserend actief voor dit keuzevak in de STO-regio Almelo e.o.. Ook heb ik collega-docenten geënthousiasmeerd om hun leerlingen hiervoor warm te laten lopen. Wel zien we dat we ons met het Keuzevak Duurzame Energie vooral richten op jongens en meisjes die het techniekprofiel kozen. Wellicht kunnen we volgend schooljaar ook leerlingen voor dit keuzevak laten kiezen die niet per se een technisch profiel volgen. Dat maakt de vijver waar we in kunnen vissen alleen maar groter. Het keuzevak staat open voor alle vmbo-scholieren in de regio Twente, we denken hierbij met name aan de D&P leerlingen." Welke conclusies trekken jullie uit deze pilot? Erwin: “Techniekbedrijven zijn tegenwoordig heel druk, door het vele werk en de krappe arbeidsmarkt. Daarom vinden het heel bijzonder dat Hoppenbrouwers Techniek, ondanks al hun drukke werk, toch hiervoor de tijd probeerde te vinden. Ook zijn vmbo-leerlingen Basis en Kader nieuw voor hen. De motivatie moet bij deze leerlingen soms nog groeien. Knap om te zien was hoe de medewerkers van Hoppenbrouwers Techniek hier flexibel mee omgingen. Het onderwijs is uiteindelijk niet hun kerntaak. Deze pilot, en misschien nog een tweede pilot, geeft ons richting om het Keuzevak Duurzame Energie in het schooljaar 2022 – 2023 in z’n volledigheid neer te leggen bij Hoppenbrouwers Techniek. Hierover zijn we met elkaar nog in overleg.” MENU

8464b609-1c45-41ef-871d-362866864e3c “Vmbo-basis leerlingen inspireer je voor techniek door gewoon te dóen” Ynske van der Meulen is een bevlogen docent natuur en techniek op de Waerdenborch in Holten. Zij is supertrots op haar vmbo basis klas 2. Samen met hen maakte Ynske een TWIK (Tegen de Wind In Karretje). Het filmpje daarvan ging viraal op LinkedIn en is meer dan 76.000 keer bekeken. En aan de hand daarvan is zij uitgenodigd om in Den Helder met de klas te komen kijken naar een echt kampioenschap voor ‘tegen-de-wind-in-karretjes’. Ynske haalt graag het uiterste uit haar leerlingen: “Ik wilde laten zien dat ook basis-leerlingen tot heel veel in staat zijn.” Vmbo-leerlingen hebben speciale kwaliteiten In haar vrije tijd deed Ynske vrijwilligerswerk op een vmbo-school. Van het één kwam het ander en nu staat ze alweer twintig jaar voor de klas: “Basis leerlingen leren anders, en dat is niet verkeerd, want hoe je leert mag nooit een issue zijn over het niveau. De ene doet er wat langer over dan de andere. Ik zie het als mijn missie om uit deze kinderen het uiterste te halen en het stempel dat zij meekregen weg te halen. Ze hebben andere kwaliteiten, en ik vind het een uitdaging die maximaal te benutten.” Leren door te voelen, te kijken en te doen Ynske merkt dat het Technolab op de Waerdenborch in Holten veel losmaakt bij deze leerlingen: “Zij zijn van aard doeners en de werkplaats werkt als een magneet op hen. Vmbo-leerlingen willen voelen, kijken en doen en vervolgens leren, en dat kan hier prima. Dat betekent dat ik bij de basis-leerlingen minder nadruk leg op het behalen van theoretische leerdoelen. Ik merk dat basis-leerlingen veel liever van een werkstuk leren wat zij en anderen eraan hebben in het dagelijkse leven.” Ynske werkt als ‘flexibele schil’ docent en doet daardoor op meerdere scholen indrukken op: “Dat bevalt mij prima. Ik mag bij meerdere scholen in de keuken kijken en bouw daardoor ook veel techniekkennis op. Uiteindelijk profiteren ook de leerlingen hiervan.” Techniek? Denken in mogelijkheden Op LinkedIn kreeg Ynske veel reacties op het filmpje. De leukste? ‘Vmbo is top’. De docente natuur en techniek is beduusd door alle aandacht van het filmpje dat ze nietsvermoedend online zette: “Ik wilde laten zien dat de leerlingen tot veel in staat zijn. Er moeten niet alleen negatieve verhalen zijn over het vmbo”. Ook schreef iemand: “Een TWIK is een mooie metafoor voor hoe om te gaan met tegenslagen”. Dat hoort volgens Ynske bij haar vak: “Techniek is in oplossingen denken. Niet in problemen. Dat zeg ik ook altijd tegen de leerlingen. Die insteek is ook buiten de techniek handig in het verdere leven. Het gaat om denken in mogelijkheden.” Uitnodiging als groot compliment Naar aanleiding van het filmpje is de klas nu uitgenodigd om te kijken bij de Racing Aeolus, een evenement in Den Helder waarin grote voertuigen het tegen de wind opnemen: “Dat is een groot compliment voor de leerlingen. Zij voelen hiermee: we hebben het goed gedaan en staan in de picture. Ook kreeg ik veel berichten van andere leerkrachten die ook graag met het tegenwindproject in de weer willen.” Fan van STO Twente Ynske draagt Sterk Techniekonderwijs Twente een warm hart toe: “Als techniekdocenten zijn wij het visitekaartje voor STO. Het is goed als onze beroepsgroep meegaat met de nieuwe technieken die onze leerlingen later in het bedrijfsleven gaan tegenkomen. Dat past heel goed bij de nieuwsgierige aard van techneuten.” MENU

88179fb5-7008-4712-8c4e-b1d1ef0a12fb Pilot derdejaars leerlingen VCA Basis Het vierde jaar van het technisch vmbo is een echt stagejaar. De leerlingen doen concrete ervaring op in techniekbedrijven in Twente. Eén aspect staat hierbij voorop: veiligheid. Steeds meer Twentse stagebedrijven stellen dan ook als eis dat de vmbo-leerlingen die bij hen over de vloer komen beschikken over VCA Basis. Onder andere het Canisius in Tubbergen ging hiermee eerder al aan de slag. Afgelopen week stuurden C.T. Stork College en Twents Carmel College Potskampstraat samen vier derdejaars vmbo-leerlingen naar de training VCA Basis bij SMEOT. Een pilot die in september wordt geëvalueerd. Tom Blaauwgeers van C.T. Stork College is mede-initiatiefnemer tot deze tweedaagse training. Hij schetst de aanleiding: “We hadden VCA-B eerder als keuzedeel, maar de leerlingen volgden de lessen hiervoor over een langere periode. Niet echt behapbaar voor de leerlingen; de kennis zakte door die langere periode snel weg. Met deze pilot beklijft de kennis door de tweedaagse training beter. Een tweede voordeel is dat als zij na het vmbo doorleren bij SMEOT zij voor VCA-B al de vrijstelling op zak hebben. Maar vooral hebben zij de vereiste veiligheidskennis nu ook paraat voor hun verdiepende stage in leerjaar 4. Het Twents Carmel College sloot bij dit initiatief van C.T. Stork College aan en als deze pilot slaagt gaan we deze ook in andere subregio’s van STO Twente doorvoeren.” Achtergrond VCA Basis is bedoeld voor iedereen die risicovol werk doet of in een risicovolle omgeving werkt en is verplicht voor iedereen die bij een VCA-gecertificeerd bedrijf aan de slag gaat. Het gaat hierbij om vaste én tijdelijke medewerkers, inclusief zzp’ers en stagiairs. Met een diploma VCA Basis laten ook stagiaires zien dat zij beschikken over basiskennis van veiligheid, gezondheid en milieu. Deze basiskennis vergroot zowel hun eigen veiligheid als die van de mensen met wie zij werken. Zij kennen de wet- en regelgeving, kunnen gevaarlijke situaties en handelingen herkennen én weten hoe zij deze voorkomen. Kortom: met VCA Basis laten ook vmbo stagiaires zien dat zij weten wat er van hen verwacht wordt in het stagebedrijf (én later!). Nieuw: derdejaars vmbo-leerlingen Docent Dinant Saaltink geeft in opdracht van SMEOT de tweedaagse training VCA Basis al standaard aan geslaagden van het vmbo die op het punt staan om door te stromen naar het technisch mbo. De pilot in juli betekende dat nu ook voor het eerst derdejaars vmbo-leerlingen deelnamen, ter voorbereiding op hun stages volgend studiejaar. Deze pilot training duurde twee dagen, met op de laatste dag ook twee oefenexamens die werden afgesloten met een daadwerkelijk examen. De training is toegankelijk opgebouwd. Dinant legt een stukje theorie uit het centrale lesboek uit, koppelt dit direct aan een herkenbaar praktijkvoorbeeld én oefent aan het eind van elk behandelde hoofdstuk enkele vragen. Alle mogelijke veiligheidsonderwerpen komen voorbij, van veilig gedrag en persoonlijke beschermingsmiddelen tot en met de concrete aanpak van onveilige situaties. Dinant: “Dé vraag in deze pilot is uiteraard of derdejaars vmbo-leerlingen op het niveau van VCA Basis kunnen meekomen. We gaan deze pilot dan ook zeker evalueren.” Van de vier deelnemende vmbo-leerlingen slaagden er drie. De leerling die zakte kwam slechts enkele procenten tekort. MENU

53db3049-134c-4f80-b5ba-e7a7c744e6fd Indrukwekkende afronding studiereis bij de Makersfabriek in Zwolle Het vierde en laatste bezoek van de studiereis 2024 van STO Twente voerde naar de oude Philipsfabriek in Zwolle. Op dit terrein, omgedoopt tot de Makersfabriek, bruist het door een bundeling van studenten van Deltion College, Windesheim, de Breman Academy en technische ondernemers. Samen willen zij, al innoverend, de maatschappij vooruithelpen, vooral met de focus op techniek, de energietransitie en duurzaamheid. Met volop participatie vanuit het technisch MBO! Ontvangst bij BREiNN De ontvangst was bij BREiNN, dit staat voor Breman Innovatie. Dit is een innovatiecentrum van Breman voor de energietransitie binnen de huizenmarkt van Nederland en is gevestigd in het oude ketelhuis van het industrieterrein. De buitenkant van het pand is bijna sober te noemen, maar dat vergeet je al snel wanneer je naar binnen stapt. BREiNN creëert met een ‘garage’ mindset, authenticiteit, een helder verhaal en een vleugje humor, een beweging van mensen die samenwerken om ieder huishouden in Nederland energiepositief te maken. Watertafel lokt discussie uit Onze gastheer was Harm Jan Scherpenkate. Bij BREiNN liet hij alle deelnemers aan de studiereis de innovatieve watertafel zien. In deze tafel ligt Nederland verbeeld met al zijn hoogteverschillen. En door je postcode in te voeren werd er water aan de tafel toegevoerd waardoor je direct zag wanneer er in jouw postcode natte voeten gaan komen door de opwarming van de aarde. De watertafel inspireerde de deelnemers aan de studiereis tot een levendige discussie over techniek en technologie die ingezet kan worden om de zeespiegelstijging te helpen verminderen. Veelzijdige rondleiding Daarna nam Harm Jan de Twentse deelnemers mee voor een rondleiding door de Makersfabriek. Onder andere ook LUX038 is gevestigd op het terrein van de Makersfabriek. In LUX038 heeft Deltion de ruimte om samen met bedrijven en onderwijsinstellingen uit de regio Zwolle te bouwen aan praktijkgericht en innovatie gedreven technisch onderwijs. LUX038 is dé locatie waar kennis en technologie samen én verder wordt gebracht. Een inspirerende opleidingslocatie voor ontdekken, innoveren, experimenteren, leren en creëren met state-of-the-art apparatuur en technieken. Ook maakten de deelnemers kennis met ZWINC, onderdeel van Windesheim. ZWINC valideert en begeleidt verschillende startups. Opleiden in co-creatie Harm Jan: “Met LUX038 zijn we voor zowel opleiders als bedrijven in de regio Zwolle dé partner waarmee de toekomst letterlijk en figuurlijk wordt 'gemaakt’. We leiden op in co-creatie met regionale partners in de sectoren Metaal & Metalektro, Hout & Meubel, Afbouw & Onderhoud en de Technologie & Zorg Academie IJssel-Vecht. We scholen jong en oud, professionaliseren het onderwijs, we inspireren en profileren de sector en lossen daarmee de krapte op de arbeidsmarkt op.” Techlab: mix van traditioneel en nieuw Extra interessant was het bezoek aan onze collega’s van STO Zwolle! Zij hebben in de Makersfabriek een eigen Techlab, als variant op onze eigen Twentse Technolabs. Een eye opener was dat het Zwolse Techlab weliswaar nieuwe digitale technologie aan jongeren presenteert, maar ook veel aandacht geeft aan opdrachten waarbij de leerlingen traditionele technieken leren beheersen. Een bewuste keuze van het Techloab omdat Zwolle en omgeving ook nog een behoorlijke maakindustrie kent. Volop nieuwe technische en technologische indrukken De rondleiding bracht de deelnemers tot slot naar de Breman Academy. Dit is een praktijkgerichte bedrijfsschool waar huidige en toekomstige collega’s, maar ook (middelbare) scholieren en zij-instromers kennis en vaardigheden aanleren om zelfstandig aan de slag te gaan en te blijven in de installatietechniek. De rondleiding eindigde met een drankje en alle deelnemers aan de STO Twente Studiereis 2024 stapten moe maar voldaan, én vol met nieuwe technische en technologische indrukken, in de bus naar Twente! Graag bedanken we Marieke Rinket & Petra Lambert voor het veelzijdige programma en de soepele organisatie, en ook onze buschauffeur Erik Achterhof voor de veilige en comfortabele reis! MENU