e9bfa721-4f3f-4120-b489-107f683b4621 4TU.Schools: de technische engineers van de toekomst starten in het PO en VO 4TU.Schools is een uniek samenwerkingsverband, met een directe connectie met Techkwadraat Twente. Hierbinnen bundelen de vier Nederlandse technische universiteiten hun krachten voor een sterke verbinding tussen voortgezet en hoger onderwijs. 4TU.Schools ontwikkelt lesmateriaal samen met VO-docenten. Het resultaat? Een toekomstgericht onderwijsaanbod dat leerlingen leert te denken als een engineer en hen écht voorbereidt op de technologische wereld van morgen. Directe connectie met Techkwadraat Twente Pieter Boerman is directeur van het Pre University Program University of Twente. Vanuit die rol is hij ook Programmaleider 4TU.Schools: “We hebben voor 10 jaar financiering aangevraagd en gekregen, het is dus een lang lopend programma. 4TU.Schools biedt kant-en-klaar lesmateriaal dat direct aansluit op het curriculum én de leefwereld van leerlingen in vooral het VO. Zonder extra voorbereiding helpen we leerlingen daarmee te denken als een engineer: nieuwsgierig, oplossingsgericht en met vertrouwen.” In die zin sluit 4TU.Schools naadloos aan op de doelstellingen van Techkwadraat Twente. Pieter: “Ons onderwijs is geworteld in de ingenieursaanpak van de vier technische universiteiten. Dat gaat over het oplossen van vaak complexe en multidisciplinaire problemen. Zoiets lukt je niet in je eentje, dus je moet ook leren samenwerken en creatief denken. Daarmee brengen we een frisse, praktische en interdisciplinaire blik in het VO-curriculum.” Focus op het al jong ontwikkelen van ingenieursvaardigheden Pieter: “Nationaal willen we de aandacht versterken voor het werk van ingenieurs, met name ingenieursvaardigheden in het voortgezet onderwijs, en ook hoe je die leert. We zijn allemaal trots op onze bachelor- en master-opleidingen, maar dit studiesucces start al in het voortgezet onderwijs. De kernvraag? Hoe kun je dit studiesucces, en ook de voorbereiding daarop, al in het voortgezet onderwijs helpen stimuleren? Dit slaagt als je inhoudelijk thema’s vanuit technische universiteiten verbindt met het curriculum van het VO en uiteraard de VO-docent. Daarmee creëer je de mogelijkheid dat er ook aandacht komt voor ontwerpvaardigheden, een typische ingenieurscompetentie. Het gaat dus om de essentiële combinatie van onderzoeken en ontwerpen. Dit gaat heel mooi gepaard met het stimuleren van een positieve studiekeuze voor technische opleidingen.” 4TU.Schools: platform met innovatieve lessen voor voortgezet onderwijs Pieter Boerman: “Vooral samen met docenten uit het voortgezet onderwijs bouwen wij op basis van co-creatie aan een online platform boordevol lessen die inspireren. Dit doen de vier technische universiteiten uit Twente, Wageningen, Delft en Eindhoven landelijk in verschillende ontwikkelgroepen. Waarbij we samen met het VO-thema’s van de technische universiteiten pakken en onderzoeken hoe deze zijn verbonden met het curriculum in het voortgezet onderwijs, zoals in een Natuurkundeles. Die verbinding én ontwikkeling samen met VO-docenten, en hun vakdidactische expertise, is cruciaal, waarbij we met de thema’s aanhaken op het niveau van het voortgezet onderwijs. Die lessen testen we in het VO en met de feedback vanuit de leerlingen verbeteren we die lessen voortdurend.” De héle schoolketen is cruciaal Willen we meer ingenieurs opleiden aan het eind van de Masterfase? Dan betekent dat heel concreet dat je al in 3 vwo leerlingen moet zien te bewegen dat zij in ieder geval natuurkunde en wiskunde B kiezen. Pieter: “Doe je dat niet? Dan krijg je deze leerlingen later nooit meer in een technische opleiding en dus ook niet als ingenieur op de arbeidsmarkt.” In 3 vwo kun je uiteraard niet verwachten dat leerlingen al kiezen voor een technische opleiding, dat is dan nog veel te ver weg. Pieter: “Maar de eerstvolgende stap is wel een goede profielkeuze. Zitten ze eenmaal in dat technische profiel? Dan is na hun eindexamen de volgende stap een passende studiekeuze voor techniek. Dit hele proces willen we met 4TU.Schools stimuleren vanuit een inhoudelijke drive.” 4TU.Schools ook van belang voor basisonderwijs Hoewel Pieter met deze redenatie focust op het voortgezet onderwijs, onderstreept hij dat in deze keten ook het primair onderwijs van groot belang is. Pieter: “Het belang van de hele onderwijsketen is dus cruciaal voor het uiteindelijk krijgen van meer ingenieurs. In het basisonderwijs gebeurt het als het gaat om het creëren van positieve mindsets voor techniek bij leerlingen. Of andersom geredeneerd: dat zij niet al in het basisonderwijs uitsluiten dat een technische opleiding voor hen is weggelegd. We willen al in het basisonderwijs de twee assen ‘wat wil ik/wat kan ik? zo open mogelijk houden. Zodat ook jonge leerlingen met een open mind hun profielkeuze ingaan, ook voor techniek. Want als je ze op jonge leeftijd positieve ervaringen meegeeft met techniek, kíezen ze beter én studeren ze beter.” Rechtstreekse connectie met Techkwadraat Twente Techkwadraat Twente richt zich op vwo, maar ook havo en vmbo tl. Hoe sluit 4TU.Schools op havo en vmbo tl aan? Pieter: “Docenten in het vwo geven ook altijd les in de bovenbouw havo. Die docenten zijn met ons lesmateriaal prima in staat daar een eigen havo-tweak aan te geven. Daar leent ons open lesmateriaal zich goed voor.” Ook noemt Pieter de docenten die in de vmbo tl werken, in het examenjaar: “Ook zij kunnen dit lesmateriaal gebruiken en aanpassen naar vmbo tl. Wel is het zo dat vmbo tl voorbereidt op doorstroom naar havo en mbo. Daarmee ligt de beroepsoriëntatie voor deze vmbo-leerlingen uiteraard anders, want bij 4TU.Schools staat de academische oriëntatie voorop. Toch zijn er echt wel vmbo-docenten die onze lessen kunnen gebruiken en dat mogen ze ook.” Meer weten? In principe kan elke docent bij de gratis kant-en-klare lessen van 4TU.Schools komen met een inlogcode van LessonUp. Regelmatige gebruikers moeten via LessonUp een laagdrempelig abonnement afsluiten. Meer weten? Kijk op www.4tu.nl/schools of stuur een email naar: Hanadie Leusink, h.leusink@utwente.nl Benno Berendsen, docent havo/vwo Bonhoeffer College Bruggertstraat: “Mijn advies voor docenten? Probeer gewoon eens kleinschalig een les van 4TU.Schools uit” Benno Berendsen is docent havo/vwo aan het Bonhoeffer College, locatie Bruggertstraat: “Van klas 2 t/m 6 geef ik Natuurkunde en O&O. Ik zoek voortdurend naar mogelijkheden om mijn leerlingen in contact te laten komen met techniek en technologie. Daarom neem ik ook enthousiast deel aan 4TU.Schools en Techkwadraat Twente. Eén dag in de week werk ik daadwerkelijk voor 4TU.Schools om als docent mee te bouwen aan de lessen. Dat doe ik dit schooljaar en volgend schooljaar op detacheringsbasis.” Lessen helpen ontwikkelen Wat is de inbreng van Benno in 4TU.Schools? Benno: “De studenten aan de TU schrijven deze lessen voor 4TU.Schools en ik begeleid deze studenten hierin zodat deze lessen maximaal aansluiten op het niveau van havo/vwo. Als docent help ik de lessen ontwikkelen vanuit het perspectief van Natuurkunde, maar er zijn ook docenten die meehelpen met de lesontwikkeling voor de vakken Biologie, Wiskunde en meer. Er waren binnen 4TU.Schools nog niet zoveel lessen voor Natuurkunde, één van de redenen waarom ik ingevlogen ben. De lessen waarbij ik betrokken ben, moeten nog online komen.” Essentieel: aansluiting bij curriculum De kern van 4TU.Schools is dat we met aantrekkelijke technologielessen bij havo- en vwo-leerlingen hun engineeringsmentaliteit helpen ontwikkelen. Benno: “Daarbij is het cruciaal dat de onderwerpen die 4TU.Schools vertaalt in concrete lessen heel goed aansluiten bij een specifiek leerjaar én bij het curriculum dat voor de verschillende vakken wordt gegeven. Die aansluiting is een belangrijke voorwaarde voor het daadwerkelijke gebruik door de collega-docenten. Hoe we dat doen? Op verschillende manieren, zoals het aanbieden op een alternatieve manier van een stukje van het curriculum. Of door net een stapje verder te gaan met een verdieping vanuit het curriculum, door extra interesse te wekken bij de leerlingen, als aanvulling op wat de leerlingen normaal gesproken vanuit het curriculum krijgen aangereikt. Gewoon, één stapje verder omdat het leuk is en omdat het kan.” De gewenste aansluiting op het curriculum bewaakt Benno bijvoorbeeld ook door te checken of de TU-studenten in de lessen de juiste termen gebruiken: “Zij hebben de neiging Engelse termen in te brengen, en ik bewaak heel strak dat het taalgebruik in de lessen aansluit bij het taalniveau van het onderwijs op de middelbare school.” Engineeringstalent helpen ontwikkelen De essentie is dat we met de lessen van 4TU.Schools bij de havo- en vwo-leerlingen sluimerend engineeringstalent helpen ontwikkelen en tot leven brengen. Benno: “Kijk ik naar de ontwikkeling van de lessen voor 4TU.Schools waar ik zelf de laatste tijd bij betrokken ben geweest? Dan gaat het bijvoorbeeld over welke ontwerpkeuzes je moet maken om een specifiek apparaat of systeem werkend te krijgen? Dat zijn typische ingenieurskwaliteiten.” De landelijke cijfers geven aan dat de keuze voor de technisch/exacte N-profielen best wel hoger mag. Benno: “Kijk ik naar mijn eigen school, dan zijn die keuzeaantallen best wel op orde. Met ons Technasium in huis spreken we deze leerlingen goed aan. Maar nogmaals, kijk je naar de landelijke cijfers, dan is dat een ander verhaal. Ik denk dat ook voor andere Twentse middelbare scholen de lessen van 4TU.Schools een heel praktisch instrument zijn om bij hun leerlingen de nog sluimerende engineeringskwaliteiten én technologische vaardigheden extra aan te spreken.” Startadvies aan collega-docenten havo/vwo Wat adviseert hij zijn collega-docenten die de eerste stap met 4TU.Schools nog moeten zetten? “Kijk eerst eens op de startpagina van 4TU.Schools. Daar vind je direct een compleet en inspirerend overzicht van alle beschikbare lessen. Vervolgens filter je op de vakken en lessen die voor jou als docent relevant zijn. Check die vervolgens vanuit je eigen interesse of aangeboden vraagstellingen als docent en kijk of je daar, om te beginnen, een keertje iets mee kunt in je lessen. Kortom, probeer gewoon eens kleinschalig een les uit, en kijk er kritisch naar of het jou en uiteraard ook je leerlingen bevalt. We zijn nuchter: niet voor elke docent of lessituatie is 4TU.Schools dé oplossing. Tegelijkertijd zal het heel veel docenten triggeren alleen al om de onderwerpen die we aanbieden. Dat kan voor docenten een laatste zetje geven om eens een onderwerp in hun lessen te integreren.” Aanpassingen zijn in bepaalde mate mogelijk Docenten denken vaak op een bepaalde manier over kant-en-klare lessen: “Docenten willen soms graag zaken ietwat aanpassen in kant-en-klare lessen op grond van hun specifieke lessituatie. Dat enigszins kneden naar je eigen les kan heel goed met de lessen van 4TU.Schools. Je haalt ze binnen via LessonUp en vervolgens voer je zelf aanpassingen door, zoals het weghalen van dia’s of bepaalde teksten.” Breder inzetbaar dan alleen op maatschappelijk relevante thema’s De tendens is om dit soort technologielessen te koppelen aan actuele maatschappelijke thema’s zoals transitie en verduurzaming. Benno: “Voor een deel lenen de lessen zich daarvoor, een waardevolle insteek. Een aantal lessen haakt daar zeker op aan. Tegelijkertijd waak ik er zelf voor om dit te veel te doen. Er is nog zoveel ánder moois binnen engineering dat niet speciaal met maatschappelijke issues te maken heeft en waar leerlingen op triggeren. Je kunt daar een mooie mix in maken.” Elke feedback van docenten is welkom Tot slot benoemt Benno het volgende: “We zijn heel erg benieuwd naar de feedback van collega-docenten in het veld die de lessen gaan gebruiken, of hier zelfs alleen nog maar naar kijken op onze website. Elke les heeft een feedback-linkje, en we roepen op dat linkje open en eerlijk in te vullen. Dat helpt ons enorm bij de verdere ontwikkeling, samen met het werkveld maken we de lessen nog beter passend.” Techkwadraat Twente Bij Techkwadraat Twente is Benno vooral betrokken op de locatie Bruggertstraat vanuit het Technasium: “Met Techkwadraat Twente kunnen we binnen ons Technasium extra accenten zetten. Ik merk dat Techkwadraat Twente op onze verschillende locaties op een locatie specifieke manier leeft. Techkwadraat Twente maakt nieuwe en specifieke technologie-gerichte projecten mogelijk, heel mooi dat dit kan.” MENU

19 Twentse vmbo-scholen werken intensief samen binnen het landelijk programma Sterk Techniekonderwijs STERK TECHNIEK- ONDERWIJS TWENTE MENU STERK TECHNIEKONDERWIJS STEVIGE IMPULS VOOR TWENTSE VMBO'S Door supersnelle ontwikkelingen in de techniek groeit de vraag naar technisch geschoolden in Twente. Gesteund door het landelijke subsidieprogramma Sterk Techniekonderwijs speelt het Twents technisch vmbo-onderwijs doelgericht in op deze grote uitdaging. Vmbo-scholen slaan handen ineen 19 Twentse vmbo-scholen werken intensief samen binnen het landelijk subsidieprogramma Sterk Techniekonderwijs (2020 – 2023) . Zo ontstond Sterk Techniekonderwijs Twente. Ook het basis- en speciaal onderwijs haken aan evenals opleidingspartners en ROC van Twente. Samen bouwen we hiermee voort op al bestaande regionale samenwerkingen en netwerken. Vanuit een centraal activiteitenplan pakken wij een aantal thema’s regionaal op. Terwijl tegelijkertijd de vijf subregio’s hun eigen accenten kunnen zetten. Deze vijf subregio’s binnen de Regio Twente zijn: Hengelo, Oldenzaal, Enschede, Rijssen/Holten en Almelo ofwel… hoera! LAATSTE NIEUWS Pre-U en Pre-U Junior, de speelse kennismaking voor Techkwadraat scholen met wetenschappelijk onderwijs De Universiteit Twente is met haar Pre-University programma partner van Techkwadraat Twente en legt graag haar toegevoegde waarde voor het VO én het PO uit. Hanadie Leusink is Programma manager voor het gehele Pre University programma. Silke Heesen is projectleider Pre-U Junior: “Pre-U is het Pre-University programma van de Universiteit Twente (UT). Hiermee laten we leerlingen in zowel het PO als VO alvast door te dóen kennismaken met wetenschap en technologie en alle facetten van universitair onderwijs. We bieden vanuit Pre-U inspirerende activiteiten aan, met als doel de deelnemende PO- en VO-leerlingen te helpen bij het ontdekken van talenten en het maken van de juiste profiel- en studiekeuze.” > 4TU.Schools: de technische engineers van de toekomst starten in het PO en VO 4TU.Schools is een uniek samenwerkingsverband, met een directe connectie met Techkwadraat Twente. Hierbinnen bundelen de vier Nederlandse technische universiteiten hun krachten voor een sterke verbinding tussen voortgezet en hoger onderwijs. 4TU.Schools ontwikkelt lesmateriaal samen met VO-docenten. Het resultaat? Een toekomstgericht onderwijsaanbod dat leerlingen leert te denken als een engineer en hen écht voorbereidt op de technologische wereld van morgen. > Twentse Techkwadraatscholen met hun meiden aan de slag bij Saxion voor Girls Day! Ook Hogeschool Saxion greep op 14 april de landelijke Girls' Day met beide handen aan om twentse meiden tussen de 10 en 15 jaar oud kennis te laten maken met technologie. Minister Els Borst verwoordde het destijds al zo mooi: “Techniek is veel te belangrijk om alleen aan mannen over te laten!” > Studiedag SCOT begeleidt leerkrachten bij AI en digitale geletterdheid Stichting Christelijk Onderwijs Twenterand e.o. (SCOT) ondersteunt en faciliteert basisonderwijs. Samen met twaalf scholen in de gemeente Twenterand, Hellendoorn en Almelo geeft SCOT vorm aan prachtig en krachtig onderwijs. AI en digitale geletterdheid zijn belangrijke thema’s binnen SCOT. Daarom organiseerde SCOT op 4 mei de studiedag digitale geletterdheid en AI voor haar aangesloten scholen. Vanuit het perspectief van Techkwadraat Twente en haar doelen blikken we hierop terug met Nadine Scherphof en Bram Romkes: “Deze studiedag vormde het ideale startpunt om vervolgens met de teams binnen SCOT verder te gaan met het ontwikkelen van digitale geletterdheid en AI op basis van een 0-meting.” > Keuzevak Robotica bereidt leerlingen voor op industriële beroepenveld CT Stork College is sinds kort actief met het Keuzevak Robotica. De initiator hiervan is Usman Azhar, docent PIE: “In het bedrijfsleven groeit de vraag naar mensen die geschoold zijn in robotica zoals bij bedrijven als Electromach en Hemabo waarmee wij vanuit STO Twente samenwerken. Ook speelt robotica een groeiende rol bij het vak Technologie en toepassing (T&T) als onderdeel van het praktijkgericht programma (PGP). De technische arbeidsmarkt automatiseert steeds meer. De vraag naar jonge technische medewerkers die niet alleen robots kunnen bedienen, maar ook programmeren, groeit. Haken wij daar in ons vmbo-onderwijs niet op aan? Dan creëer je een gap tussen de leerlingen en wat de arbeidsmarkt later van hen vraagt.” > Girls Day De Fruytierschool Rijssen schot in de roos bij Bouwbedrijf Ter Harmsel De Jacobus Fruytierschool Scholengemeenschap in Rijssen is inmiddels volop actief met STO Twente. Zoals met een eigen Technolab, en recent ook hun deelname aan Girls’ Day. Janna Timmerman, docent geschiedenis, blikt hierop enthousiast terug: “Het was gezellig, leerzaam én de meiden mochten zelf aan de slag bij het zeer gastvrije Bouwbedrijf Ter Harmsel. Ze hebben een veel beter beeld gekregen van techniek, en ook als docent vond ik het inspirerend om de meiden actief bezig te zien. Weten wat bedrijven doen, hoort bij hun algemene ontwikkeling, vinden wij als school.” > Van 3D ontwerp naar een dampende barbecue De laatste PIE-les voor de meivakantie was een bijzondere voor de vierdejaarsleerlingen van Het Noordik Vroomshoop. Voordat zij aan hun praktijkexamen begonnen, mochten ze hun eigen meesterwerk smaakvol inwijden: een echte barbecue waarin de vaardigheden digitaal ontwerpen, uitsnijden met een CNC plasmasnijder én constructief lassen mooi samenvielen. Nico van Harten, instructeur op het Noordik Vroomshoop: “Eigenlijk zie je in dit project alles samenkomen wat praktisch onderwijs in het vmbo zo waardevol en leuk maakt.” > Techniekvrijwilligers Canisius Tubbergen maken verdiepende kennismaking met techniek mogelijk Canisius Tubbergen slaagt erin om meerdere gepensioneerde techniekvrijwilligers te werven én te behouden voor de technieklessen met de leerlingen. Waarom lukt dat zo goed? En hoe kijken de leerlingen naar deze vrijwilligers? De techniekvrijwilligers vatten het nuchter samen: “Wij leren hen de kneepjes van het vak, die vind je niet in de boeken. Daar krijgen we heel veel respect voor terug. We ervaren geen ordeproblemen, ook omdat we het leuk en gezellig houden. Daardoor werkt het!” Ook belangrijk: de vrijwilligers horen er écht bij op school en doen ook mee met de sociale schoolactiviteiten. > CT Stork College kleurt Girls Day veelzijdig in, ook voor de jongens Na een aantal keer niet meegedaan te hebben, sloot CT Stork College dit keer weer aan bij de landelijke Girls’ Day! Cindy te Raa blikt meer dan tevreden terug: “Dit keer organiseerden we ook een programma voor de jongens, en dat bleek een gouden greep.” De organisatie van Girls’ Day zelf lag in handen van VHTO. > MEER NIEUWS

Sterk Techniekonderwijs Twente timmert volop aan de weg. Hier ontdekt u actuele nieuwsberichten over onze plannen, activiteiten, ontwikkelingen en nog veel meer. Wilt u actief op de hoogte blijven? Schrijf u in voor onze nieuwsbrief via communicatie@stotwente.nl STO TWENTE IN HET NIEUWS MENU NIEUWSBERICHTEN 4TU.Schools: de technische engineers van de toekomst starten in het PO en VO 4TU.Schools is een uniek samenwerkingsverband, met een directe connectie met Techkwadraat Twente. Hierbinnen bundelen de vier Nederlandse technische universiteiten hun krachten voor een sterke verbinding tussen voortgezet en hoger onderwijs. 4TU.Schools ontwikkelt lesmateriaal samen met VO-docenten. Het resultaat? Een toekomstgericht onderwijsaanbod dat leerlingen leert te denken als een engineer en hen écht voorbereidt op de technologische wereld van morgen. > Studiedag SCOT begeleidt leerkrachten bij AI en digitale geletterdheid Stichting Christelijk Onderwijs Twenterand e.o. (SCOT) ondersteunt en faciliteert basisonderwijs. Samen met twaalf scholen in de gemeente Twenterand, Hellendoorn en Almelo geeft SCOT vorm aan prachtig en krachtig onderwijs. AI en digitale geletterdheid zijn belangrijke thema’s binnen SCOT. Daarom organiseerde SCOT op 4 mei de studiedag digitale geletterdheid en AI voor haar aangesloten scholen. Vanuit het perspectief van Techkwadraat Twente en haar doelen blikken we hierop terug met Nadine Scherphof en Bram Romkes: “Deze studiedag vormde het ideale startpunt om vervolgens met de teams binnen SCOT verder te gaan met het ontwikkelen van digitale geletterdheid en AI op basis van een 0-meting.” > Twentse Techkwadraatscholen met hun meiden aan de slag bij Saxion voor Girls Day! Ook Hogeschool Saxion greep op 14 april de landelijke Girls' Day met beide handen aan om twentse meiden tussen de 10 en 15 jaar oud kennis te laten maken met technologie. Minister Els Borst verwoordde het destijds al zo mooi: “Techniek is veel te belangrijk om alleen aan mannen over te laten!” > Pre-U en Pre-U Junior, de speelse kennismaking voor Techkwadraat scholen met wetenschappelijk onderwijs De Universiteit Twente is met haar Pre-University programma partner van Techkwadraat Twente en legt graag haar toegevoegde waarde voor het VO én het PO uit. Hanadie Leusink is Programma manager voor het gehele Pre University programma. Silke Heesen is projectleider Pre-U Junior: “Pre-U is het Pre-University programma van de Universiteit Twente (UT). Hiermee laten we leerlingen in zowel het PO als VO alvast door te dóen kennismaken met wetenschap en technologie en alle facetten van universitair onderwijs. We bieden vanuit Pre-U inspirerende activiteiten aan, met als doel de deelnemende PO- en VO-leerlingen te helpen bij het ontdekken van talenten en het maken van de juiste profiel- en studiekeuze.” > CT Stork College kleurt Girls Day veelzijdig in, ook voor de jongens Na een aantal keer niet meegedaan te hebben, sloot CT Stork College dit keer weer aan bij de landelijke Girls’ Day! Cindy te Raa blikt meer dan tevreden terug: “Dit keer organiseerden we ook een programma voor de jongens, en dat bleek een gouden greep.” De organisatie van Girls’ Day zelf lag in handen van VHTO. > Van 3D ontwerp naar een dampende barbecue De laatste PIE-les voor de meivakantie was een bijzondere voor de vierdejaarsleerlingen van Het Noordik Vroomshoop. Voordat zij aan hun praktijkexamen begonnen, mochten ze hun eigen meesterwerk smaakvol inwijden: een echte barbecue waarin de vaardigheden digitaal ontwerpen, uitsnijden met een CNC plasmasnijder én constructief lassen mooi samenvielen. Nico van Harten, instructeur op het Noordik Vroomshoop: “Eigenlijk zie je in dit project alles samenkomen wat praktisch onderwijs in het vmbo zo waardevol en leuk maakt.” > STO TWENTE IN HET NIEUWS Sterk Techniekonderwijs Twente timmert volop aan de weg. Hier ontdekt u actuele nieuwsberichten over onze plannen, activiteiten, ontwikkelingen en nog veel meer. Wilt u actief op de hoogte blijven? Schrijf u in voor onze nieuwsbrief via communicatie@stotwente.nl MEER BERICHTEN

e953cfd5-1162-470a-ab92-801787c1b4e6 Studiedag SCOT begeleidt leerkrachten bij AI en digitale geletterdheid Stichting Christelijk Onderwijs Twenterand e.o. (SCOT) ondersteunt en faciliteert basisonderwijs. Samen met twaalf scholen in de gemeente Twenterand, Hellendoorn en Almelo geeft SCOT vorm aan prachtig en krachtig onderwijs. AI en digitale geletterdheid zijn belangrijke thema’s binnen SCOT. Daarom organiseerde SCOT op 4 mei de studiedag digitale geletterdheid en AI voor haar aangesloten scholen. Vanuit het perspectief van Techkwadraat Twente en haar doelen blikken we hierop terug met Nadine Scherphof en Bram Romkes: “Deze studiedag vormde het ideale startpunt om vervolgens met de teams binnen SCOT verder te gaan met het ontwikkelen van digitale geletterdheid en AI op basis van een 0-meting.” Definitieve conceptkerndoelen voor digitale geletterdheid Sinds september 2025 liggen de definitieve conceptkerndoelen voor digitale geletterdheid vast, die zich richten op het verantwoord en effectief inzetten van technologie. Doel: Leerlingen leren hoe ze digitale informatie kunnen vinden, beoordelen en verwerken, en hoe ze zich bewust en kritisch gedragen in de digitale wereld. Nadine Scherphof is Stafmedewerker Huisvesting & Facilitair: “SCOT integreert deze vaardigheden in ons onderwijs om ervoor te zorgen dat leerlingen de benodigde vaardigheden ontwikkelen voor de maatschappij van nu.” Digitale geletterdheid omvat doorgaans vier pijlers: mediawijsheid, informatievaardigheden, ICT-basisvaardigheden en computational thinking. Starten met visie Bram Romkes is binnen SCOT actief als leerkracht, schoolopleider en bovenschoolse ICT’er: “Digitale geletterdheid moet elke school in 2027 geïmplementeerd hebben, daarom zijn we daar nu al volop actief mee. Onze eerste stap was de gezamenlijke visiebepaling. Samen met alle ICT-coördinatoren en schooldirecteuren hebben we daartoe het visiespel gespeeld, begeleid door Cloudwise. De bijeenkomst op 4 mei had vervolgens als doel alle betrokkenen vanuit onze scholen vanuit hetzelfde vertrekpunt met AI en digitale geletterdheid te laten starten. Tijdens deze bijeenkomst brachten we alle vroege en enthousiaste starters en minder snelle starters met misschien koudwatervrees voor digitale geletterdheid en AI op één lijn vanuit onze gezamenlijke visie.” AI vervangt leerkrachten beslist niet Bram benoemt dat ook AI, als onderdeel van digitale geletterdheid, inmiddels een toenemende rol speelt in het onderwijslandschap: “Tijdens deze studiedag hebben we ook de mogelijkheden en gevaren van AI toegelicht. Opgeteld ontvingen de teams van alle scholen dezelfde basisinformatie. Hét ideale startpunt om vervolgens met de teams binnen SCOT verder te gaan met het ontwikkelen van digitale geletterdheid.” Nadine: “We geven duidelijk aan dat AI een ondersteunend middel is en de leerkracht beslist niet vervangt. Dat besef is heel belangrijk, de leerkracht met zijn of haar kennis, kunde en contacten met leerlingen, ouders en collega’s blijft voor ons centraal staan.” Voor ieder wat wils aangeboden Hoe reageerden de deelnemende scholen op de inhoud van de studiedag? Bram: “AI hebben we tijdens de studiedag gedifferentieerd aangeboden. Collega’s die al gevorderd zijn met AI gingen aan de slag met agents, zij waren positief verrast wat er met AI nog meer mogelijk is. De collega’s die minder ervaringen hebben met AI, en ook digitale geletterdheid, ontdekten dat zij er meer mee kunnen dan zij wellicht op voorhand dachten. Elke leerkracht in elke toepassingsfase van AI en digitale geletterdheid hebben we op deze studiedag een goede inhoud kunnen aanbieden.” Iedereen aan de slag met een concrete opdracht Nadine: “Tijdens het laatste deel van de studiedag zijn de scholen zelf met elkaar in gesprek gegaan. Daarvoor is een 0-meting gedaan om per school vast te stellen waar een school met haar medewerkers eigenlijk staat op het vlak van AI en digitale geletterdheid. Vervolgens heeft elke collega op basis van die 0-meting voor zichzelf aan opdracht omschreven: ‘Waar ga ik binnen de context van AI en digitale geletterdheid de komende weken zelf mee aan de slag?’. Aan de schooldirecteuren de taak om de voortgang hierin te monitoren.” Koersen op integratie met overig onderwijs Techkwadraat Twente doelt erop om PO-leerlingen ook digitale technologie aan te bieden. Niet separaat, maar het liefst geïntegreerd in de bestaande vakken, zoals de zaakvakken. Geldt dat bij de scholen van SCOT ook voor AI en digitale geletterdheid? Bied je dat als leerkracht separaat aan of juist geïntegreerd? Bram: “Dit onderwerp hebben we goed besproken tijdens onze eerdere visiebepaling. Inderdaad, moet digitale geletterdheid, met daarin AI, een apart vak zijn in het rooster of juist geïntegreerd? SCOT heeft er bewust voor gekozen dit zoveel mogelijk te integreren, daar waar het kan. Uiteraard ontkom je er niet aan dat dit niet altijd zal lukken.” De verhouding tussen digitale geletterdheid, AI en W&T W&T is binnen de scholen van SCOT een aandachtspunt. Bram: “W&T is een uitdaging, dat zullen veel andere scholenstichtingen herkennen. Digitale geletterdheid en AI zien wij als een klein facet van het hele W&T. Beide ontwikkelingen zullen in onze visie hun eigen trajecten gaan doorlopen en misschien nog wel gemakkelijker te integreren zijn in het basisonderwijs dan andere onderdelen van W&T, zoals ontwerpend en onderzoekend leren. Digitale geletterdheid en AI zullen tot op zekere hoogte meer intuïtief hun weg vinden in het basisonderwijs, denk ik zelf.” Digitale vaardigheden basisschoolleerlingen vaak overschat Ook basisschoolleerlingen zijn tegenwoordig zelf al veel bezig met digitale devices en apps. Helpt dat bij de introductie van digitale geletterdheid en AI? Bram: “Leerkrachten die al met deze materie vooroplopen zien dat minder als bedreiging. Andere leerkrachten ervaren het inderdaad als een drempel omdat hun leerlingen hiermee al veel verder zijn dan zijzelf. Ik denk dat dit soms een vals beeld is, leerlingen zijn zeker op sommige vlakken digitaal vaardiger dan sommige collega-leerkrachten, maar op een heel groot aantal andere vlakken zijn ze juist helemaal niet zo digitaal vaardig. Hun vaardigheid kan behoorlijk beperkt zijn en we overschatten de leerlingen hier ook wel in. Een voorbeeld? Een digitale mappenstructuur maken voor het overzichtelijk opslaan van hun documenten. Dan doen zij van nature niet zelf, daar hebben ze echt wel sturing bij nodig.” Advies voor andere basisscholen Welk advies heeft Nadine voor basisscholen die nog aan de vooravond staan van de introductie van AI en digitale geletterdheid? Nadine: “De constructieve en structurele support hierin van je eigen directie is onmisbaar. Dat geldt ook voor SCOT, vanuit onze visie kan elke basisschool hierin zijn eigen vertaalslag maken. Met onze visie en studiedag kunnen de scholen binnen hun eigen team nu hierover het gesprek voeren en hun eigen implementatie vaststellen.” Nadine heeft nog een tweede advies: “Begin gewoon, wees niet te bang, en dingen mogen ook mislukken. Daar leer je van en kun je het vervolgens op een andere manier oppakken.” Vervolg op centrale studiedag Bram: “We hebben nu samen een brede start gemaakt met de studiedag. Per school gaan we vervolgens kijken wat er nodig is op basis van hun 0-meting. Neem computational thinking: sommige scholen zij hier al ver mee in hun onderwijs en er zijn scholen die dit nog nauwelijks aanbieden. Het idee is om deze scholen aan elkaar te koppelen. We gaan beoordelen welke begeleiding er specifiek voor de komende twee jaar nodig is en welke route we gaan bewandelen met de scholen.” Toenemende aandacht voor Techkwadraat Twente De scholen van SCOT doen mee met Techkwadraat Twente. Bram: “Elke keer dat we bezig zijn met digitale geletterdheid brengen we dit programma onder de aandacht van de leerkrachten van onze scholen, ook via onze nieuwsbrieven. Nu zit Techkwadraat Twente nog vooral op het managementniveau, de directeuren en ICT’ers zijn er goed van op de hoogte. Inmiddels sijpelen de mogelijkheden van Techkwadraat Twente door naar de leerkrachten en begint het steeds meer te leven.” Nadine: “We hebben er dit schooljaar ook voor gekozen om Techkwadraat Twente op onze studiedagen vanuit onze visie in te steken. Vanaf volgend schooljaar volgen er ook meer school specifieke programma’s: wat is er op jóuw basisschool nodig in relatie tot Techkwadraat, en hoe koppelen we daar eventueel inzet aan? Dit schooljaar gebruiken we om iedereen dezelfde basis mee te geven in relatie tot Techkwadraat Twente, en waar de scholen hierin staan, zodat we hier vanaf het komende schooljaar actief op kunnen insteken. Vanaf dit komende schooljaar zal het ook meer op de scholen zelf gaan leven omdat ze er dan vanuit hun eigen school mee aan de slag gaan.” MENU

d815239d-5272-40f8-83b1-5ed1e2a0fe35 Twentse Techkwadraatscholen met hun meiden aan de slag bij Saxion voor Girls Day! Ook Hogeschool Saxion greep op 14 april de landelijke Girls' Day met beide handen aan om twentse meiden tussen de 10 en 15 jaar oud kennis te laten maken met technologie. Minister Els Borst verwoordde het destijds al zo mooi: “Techniek is veel te belangrijk om alleen aan mannen over te laten!” Een aantal aan Techkwadraat Twente deelnemende PO- en VO-scholen kwam met hun meiden op bezoek én ging met technologie aan de slag: Het Stedelijk College Zuid en de basisscholen Helmerwijs en Al-Ummah. Abeje Mersha is het hoofd (lector) van het lectoraat Smart Mechatronics and Robotics bij Hogeschool Saxion. Hij ontving alle deelnemende meiden met een inspirerende inleiding dat er ook voor hen heel veel mogelijkheden zijn om later iets te gaan doen met technologie. Havo-meiden slaan hun technologische slag Het Stedelijk College Zuid nam met 14 meiden uit 2 havo deel aan het ochtendprogramma. Zij kregen een demo van twee levensechte robothonden boordevol technologie en mochten deze ook zelf besturen. Helemaal spannend was de demo brandblusdrone! Vervolgens werd de creativiteit van de havisten uitgedaagd in de workshop getiteld ‘egg-challenge’. Doel hierin? Een rauw ei van enkele meters hoogte laten vallen zonder dat het breekt. De meiden werden uitgedaagd om een constructie te bouwen van materialen zoals rietjes, tape, papier of karton om de klap op te vangen. Ook konden ze van het Stedelijk College Zuid hun technologische behendigheid testen met het vliegen van minidrones over een uitgezet parcours. Meiden basisscholen speels aan het werk met technologie Voor het middagprogramma kwam basisschool Helmerwijs met 16 meiden uit groep 8 op bezoek en Al-Ummah nam 15 meiden uit groep 8 mee. Ze kregen uitleg over een indrukwekkende brandblusdrone. Vervolgens een demo van de robothonden én ze gingen uiteraard zelf aan de slag om deze technologische wondertjes op vier poten op afstand te besturen. Op een binnenterrein leefden de meiden zich tot slot uit met het vliegen met minidrones. Demet Kucukdipi is leerkracht groep 8 op basisschool Al-Ummah: “We hebben vorig jaar ook met Girls’ Day meegedaan, maar nu voor het eerst op hogeschool Saxion. Ter voorbereiding op Girls’ Day heb ik er op school wel iets over verteld aan de leerlingen en aan de ouders via de mail. Onze school doet ook mee met Techkwadraat Twente. Zelf heb ik niet zo veel verstand van technologie, dus vraag ik altijd een collega om mij te helpen. Onze school heeft nog geen W&T coördinator.” Helmerwijs houdt ook de jongens op de hoogte! Arno de Ruijter is leerkracht groep 8 op basisschool Helmerwijs: “Vorig jaar deden we met onze meiden voor het eerst mee met Girls’ Day. Ik vind het belangrijk dat onze meiden meer kennis maken met technologie waardoor ze misschien later voor deze studierichting kiezen. Op school praten we zeker door over hun belevenissen tijdens deze Girls’ Day. De jongens zijn er namelijk niet bij, en die willen ook heel graag weten hoe het was en met welke technologie de meiden aan de slag mochten! We spreken daar altijd over na.” Basisschool Helmerwijs doet mee met Techkwadraat Twente. Arno de Ruijter: “Door mijn deelname met de meiden aan Girls’ Day werd het mij duidelijk waar Techkwadraat Twente voor staat en waarom onze basisschool daar graag aan meedoet.” Arno meldt dat basisschool Helmerwijs ermee bezig is om een W&T coördinator aan te stellen: “Met groep 7 hebben we alweer jaren geleden meegedaan aan een project om zelf een 3D printer in elkaar te zetten, maar dat project stopte. Ik hoop dat we dankzij Techkwadraat Twente meer van dit soort mooie kansen met technologie voor de leerlingen gaan krijgen.” Veelzijdig actief met technologiepromotie “Het is de eerste keer dat wij vanuit ons lectoraat meedoen met Girls’ Day”, geeft Verena van Oostenaan. Zij is management assistent bij Research Group Smart Mechatronics and Robotics (SMART): “Daarnaast doen we al langere tijd heel veel aan voorlichting voor jongeren, van basisscholen waar we naartoe gaan tot en met evenementen voor jongeren, zoals Expeditie NEXT. Daar zijn we ook altijd actief met onze robothonden. Wat we met dit soort activiteiten doen, is zaadjes planten. Puur voor techniek en technologie in de breedste zin van het woord. We zien onze inzet voor meiden en uiteraard ook jongens breder dan alleen in het belang van ons eigen lectoraat.” Girls’ Day heeft impact “Het gaat er niet om dat deze meiden hier allemaal komen studeren. Het gaat er met deze Girls’ Day vooral om dat ze een goed beeld krijgen van technologie”, benadrukt Gerdine Meijer. Zij is team ]leader Research Group Smart Mechatronics and RoboTics (SMART) en één van de drijvende krachten achter Saxion’s Girls’ Day: “Je ziet dat Girls’ Day met al zijn activiteiten meiden over het algemeen meer inspireert dan alleen maar in een werkplaats staan. Girls’ Day heeft impact, vooral ook omdat de meiden zelf met de technologie aan de slag gaan. En als ze met techniek en technologie doorgaan, wachten er hen heel veel mooie, uitdagende en brede maatschappelijke vraagstukken. Dus niet alleen geld verdienen, maar ook zelf bijdragen aan de maatschappij. Ook voor heel veel meiden is dit een inspirerend vooruitzicht en dat hopen we hen tijdens onze Girls’ Day op hogeschool Saxion te laten zien.” Meer aandacht voor technologie op de Pabo Veel leerkrachten in het PO voelen zich niet competent (genoeg) om met technologie aan de slag te gaan. Gerdine: “Dat vind ik ook een gemis op de Pabo. Wel weet ik dat inmiddels bij ons op de Pabo van Saxion dit soort vakken extra wordt gegeven. Bedoeld om mensen die geen technische achtergrond hebben te helpen om dit aspect later in het basisonderwijs te krijgen, op een aantrekkelijke manier. Heel belangrijk, want al in het PO begint de beeldvorming en interesse!” Wanneer viel voor Gerdine zelf het kwartje voor techniek en technologie? “Op mijn vierde wilde ik automonteur worden en mijn omgeving raadde dat af omdat ik meisje was. En kijk eens waar ik nu sta! Voor mij een extra drijfveer om deze Girls’ Day op Saxion te organiseren!” MENU

99901674-56f8-4d65-9a9b-bbaecd6eaa87 Pre-U en Pre-U Junior, de speelse kennismaking voor Techkwadraat scholen met wetenschappelijk onderwijs De Universiteit Twente is met haar Pre-University programma partner van Techkwadraat Twente en legt graag haar toegevoegde waarde voor het VO én het PO uit. Hanadie Leusink is Programma manager voor het gehele Pre University programma. Silke Heesen is projectleider Pre-U Junior: “Pre-U is het Pre-University programma van de Universiteit Twente (UT). Hiermee laten we leerlingen in zowel het PO als VO alvast door te dóen kennismaken met wetenschap en technologie en alle facetten van universitair onderwijs. We bieden vanuit Pre-U inspirerende activiteiten aan, met als doel de deelnemende PO- en VO-leerlingen te helpen bij het ontdekken van talenten en het maken van de juiste profiel- en studiekeuze.” Bijstellen van hardnekkig beeld Het is niet de bedoeling om alle leerlingen die meedoen aan de activiteiten naar een technologische studie te geleiden. Hanadie: “Wel willen we hen breed inspireren voor alle mogelijkheden die de UT biedt. Kom je er door deelname aan Pre-U achter, bijvoorbeeld bij een activiteit met robotica, dat een technologische studie niet bij je past? Dan is dat ook een waardevolle opbrengst.“ Pre-U helpt een hardnekkig beeld bijstellen. Hanadie: “Vaak bestaat het beeld dat je op de UT, vooral bij technische studies, alleen maar theorie krijgt. Dat beeld proberen we te ontkrachten. Als je bij ons een activiteit volgt, ben je bezig met praktische experimenten. Zo laten we juist zien dat je ook in een wetenschappelijke studie heel concreet aan de slag gaat. Neem de technische studies, daar staan de studenten vaak hele dagen in het lab om allerlei proefjes te doen.” Technische studies, maar ook social science Silke benadrukt dat de activiteiten van Pre-U allemaal zijn gelinkt aan de kennisgebieden van de UT: “Onze activiteiten worden gegeven door studenten van de UT, waardoor we de leeftijdsgap tussen PO- en VO-leerlingen én de UT proberen te verkleinen.” Hanadie geeft terecht aan dat de UT een technische universiteit is met veel technische kennis en studiemogelijkheden: “Maar we hebben bijvoorbeeld ook een gamma-faculteit, dus met onze activiteiten vanuit Pre-U bieden we leerlingen een praktisch inkijkje in onze technische studies, maar ook in social science.” Pre-U Junior: variant voor basisonderwijs Pre-U kent ook de variant Pre-U Junior met Silke als projectleider: “Met Pre-U Junior proberen we leerlingen vanaf groep 4 van de basisschool te prikkelen voor wetenschap en techniek. W&T maakt uiteraard ook op basisscholen een verplicht onderdeel uit van het curriculum. Al op jonge leeftijd proberen wij zoveel mogelijk PO-leerlingen te inspireren om hun talenten te ontdekken en in aanraking te komen met W&T. De activiteiten vanuit Pre-U Junior kunnen plaatsvinden op de scholen zelf, of in ons lab op de UT. De basisscholen kunnen zelf aangeven wat ze prettig vinden.” Het aanbod aan activiteiten is zodanig dat die altijd tegen het curriculum van de scholen aanschuren. Hanadie: “Voor de scholen zijn wij met onze activiteiten een mooie verrijking op hun curriculum.” In één moeite door aan de slag met LOB Hanadie en Silke benadrukken dat alle activiteiten van Pre-U en Pre-U Junior ook een vorm van loopbaanoriëntatie zijn: “Zo sla je dus eigenlijk meerdere vliegen in één klap: én bezig zijn met technologieonderwijs én ook met LOB.” Aanvulling op bestaand programma Stel dat PO- en VO-scholen willen samenwerken met Pre-U Junior en Pre-U, waar beginnen ze dan? Silke: “Scholen werken vaak op projectbasis van thema naar thema. Wij kijken vervolgens heel nauwgezet waar wij daarin een aanvulling kunnen zijn op hun programma.” Hanadie: ”Eigenlijk kunnen we bij elk thema wel een passende activiteit bedenken, ook om zo te laten inzien dat W&T eigenlijk overal bij past. Dus ook bij een reken- of taalles kunnen W&T en onze concrete activiteiten wel een plekje krijgen. We roepen de PO- en VO-scholen op om Pre-U Junior en Pre-U in te zetten voor thema’s en onderwerpen waar zij zelf wellicht wat minder kennis en kunde over hebben. Scholen slaan dan twee vliegen in één klap: je haalt de buitenwereld naar je school en je krijgt nieuwe kennis aangereikt door te dóen.” Het start met een oriënterend gesprek Hanadie: “Scholen die met ons een activiteit willen doen, vragen we eerst goed uit. Dat komt alleen maar de kwaliteit van de samenwerking ten goede. Wat wil je met de activiteit bereiken? Wat is je doel? Vervolgens kunnen we samen gaan uitfilteren: voor welk leerjaar is het, wat gaan de scholen zelf doen en waar sluiten wij daar naadloos op aan met onze activiteiten? Op onze afdeling hebben we collega’s die dit soort activiteiten goed kunnen organiseren en ook snappen hoe scholen werken, en hoe we hen maximaal in ook de praktische zin kunnen ontzorgen. Een voorbeeld? Onze workshops duren bewust 90 minuten zodat deze precies in twee lesuren vallen. Ook nemen we in al onze activiteitenplanning uiteraard de vakanties en jaarroosters mee.” Inspiratiebron voor scholen Silke: “Vaak zijn wij een inspiratiebron voor leerlingen als zij eerst bij ons in het lab iets komen doen, of wij komen bij hen op school een praatje houden. Vervolgens kan de leerkracht dit gebruiken om daar zelf de hele leerlijn omheen te maken. De insteek is dat zij zelf een kop en een staart aan onze activiteiten toevoegen. Zij moeten zelf zorgen voor de inbedding van onze activiteiten in hun onderwijs ‘ervoor en erna’. De methoden van W&T op basisscholen zijn vaak boekgericht, maar technologie is bij uitstek iets waarbij je de leerlingen inspireert door hen te laten ervaren door te dóen.” Hanadie: “Daar kunnen wij dan een mooie aanvulling op zijn. Dat kan variëren van een korte experimentencarrousel tot en met een uitgebreidere lessenreeks. Waarbij we ook wel in een aantal lessen de verantwoordelijkheid bij de leerkrachten proberen te leggen door hen ook één van die lessen te laten geven. Van belang om het zelf te ervaren en zo ook meer vertrouwen te krijgen in de eigen technologiecompetentie.” Heeft je school vanuit Techkwadraat Twente interesse? Ga dan gerust het gesprek aan met Pre-U en Pre-U Junior voor de praktische inbedding van de aangeboden activiteiten, zowel in je schoolprogramma als passend bij je thema’s. Neem daartoe contact op met Silke Heesen (PO activiteiten) en/of Hanadie Leusink (VO activiteiten) Eerst meer weten over de mogelijkheden binnen de programma’s? Kijk op: https://www.utwente.nl/onderwijs/pre-university/pre-u-junior/ voor het PO programma en op www.utwente.nl/pre-u voor het VO programma. MENU

9a885481-7e4e-4195-a504-cf9c2e7515a8 Techniekvrijwilligers Canisius Tubbergen maken verdiepende kennismaking met techniek mogelijk Canisius Tubbergen slaagt erin om meerdere gepensioneerde techniekvrijwilligers te werven én te behouden voor de technieklessen met de leerlingen. Waarom lukt dat zo goed? En hoe kijken de leerlingen naar deze vrijwilligers? De techniekvrijwilligers vatten het nuchter samen: “Wij leren hen de kneepjes van het vak, die vind je niet in de boeken. Daar krijgen we heel veel respect voor terug. We ervaren geen ordeproblemen, ook omdat we het leuk en gezellig houden. Daardoor werkt het!” Ook belangrijk: de vrijwilligers horen er écht bij op school en doen ook mee met de sociale schoolactiviteiten. Inbreng techniekvrijwilligers is onmisbaar Maik van der Vegt is docent D&P op het Canisius Tubbergen: “Ook ben ik docent voor de Praktijkklassen. Onze school biedt geen technische profielen, alleen het profiel D&P, maar daarin verdiepen we bewust op de technisch-bouwkundige kant. Juist dankzij de hulp van al onze techniekvrijwilligers kunnen we onze leerlingen door middel van de Keuzevakken laten ervaren hoe het nu écht werkt en voelt als lasser, timmerman of metselaar. Met de inzet van de vrijwilligers geven we de leerlingen de kans om zelf te ervaren of ze voor een beroep in de bouw of techniek willen kiezen. De inbreng van de techniekvrijwilligers daarin is onmisbaar, want zelf komen we daar tijd en capaciteit voor tekort.” Walter Postel is instructeur: “Samen met collega Maik van der Vegt mag ik de praktijklessen op het Canisius Tubbergen verzorgen. 16 jaar geleden ben ik vanuit het hoveniersvak omgeschoold en het onderwijs ingerold. Evenals de vrijwilligers heb ik dus ook ervaring met hoe het eraan toegaat in het bedrijfsleven.” Liefde voor het vak overbrengen Neem de gepensioneerde Theo Paus, al 15 jaar techniekvrijwilliger op het Canisius Tubbergen: “Ik neem 50 jaar ervaring als meubelmaker naar de leerlingen mee. Dit vak beleef ik met hart en ziel en ik wil mijn ervaring overbrengen op de jeugd.” Theo is 4 tot 6 uur per week actief op het Canisius Tubbergen: “Mijn beide zonen kozen ook voor meubelmaken, ze zagen mij thuis als voorbeeld. Dat voorbeeld wil ik ook graag voor de leerlingen op Canisius Tubbergen zijn.” Hoe brengt Theo zijn vakkennis over? “In mijn werk gaf ik leiding, dat helpt ook in dit vrijwilligerswerk. We krijgen een goede begeleiding van docent Maik van der Vegt en instructeur Walter Postel. Zij geven ons praktisch-technisch de vrije hand.” Voelt Theo een leeftijdsgat tussen hem en de leerlingen? “Totaal niet. Ik sta tussen de leerlingen en doe dingen met mijn handen voor, zodat ze respect voor mij opbrengen en open blijven staan. We hebben als technici allemaal foefjes geleerd in de praktijk, die staan nergens beschreven, maar wij brengen die over op de leerlingen in een ontspannen sfeer.” Maik: “Op maandag geef ik lassen en dan is er geen techniekvrijwilliger. Dan zeg ik tegen de leerlingen: morgen laat je je werkstuk zien aan mijnheer Benerink, onze lasexpert, en hij kan als expert je werkstuk beoordelen. Op die manier krijgen de techniekvrijwilligers een nog hoger aanzien bij de leerlingen.” Heldere sturing op pedagogisch-didactische verantwoordelijkheid voor leerlingen Maik: “Met de Keuzevakken hebben we uiteraard didactische doelen. Vooraf geven we duidelijk bij de techniekvrijwilligers aan wat er in de les in praktische zin gedaan moet worden. Al een tijdje volgen we hetzelfde lesprogramma, dus die routine is goed op orde. Hebben leerlingen een meer specialistische behandeling nodig of spelen er gedragsaspecten? Dan ligt die verantwoordelijkheid en onderwijskundige uitvoering uiteraard bij ons, als docent en instructeur, laat dat helder zijn.” Wim Benerink werkte altijd in de metaal: “Ik heb bij Stork en Akzo (nu Nobian) gewerkt en heb heel veel ervaring met lassen. Met leerlingen werken vind ik fantastisch, het aantal uur dat ik meehelp bij de Praktijklessen wisselt, bijvoorbeeld in examentijd is het wat minder. Mijn insteek? Tussen de leerlingen staan, ze helpen, vakkennis overbrengen, en het vooral ook gezellig maken en houden. Ze zijn nog zo jong en ik vind het heel belangrijk dat ze iets leren, maar net zo goed dat ze het fijn vinden in de technieklessen. Als ik thuiskom van dit vrijwilligerswerk heb ik daar meestal een goed, voldaan gevoel van. We kunnen hen praktijkkneepjes leren die ze niet leren uit een boek.” Voldoening halen uit vorderingen Gerard Braakhuis: “De ervaring die ik meeneem en overbreng ligt op het vlak van metselen, bouwkunde en stratenmaken. Ik heb zo’n 45 jaar in de bouw gewerkt, In mijn eerdere werk had ik altijd leerlingen onder mijn hoede. En toen ik zelf jong was en startte, was ik ook blij als ik iets kon leren van een oudere vakman. Die rol probeer ik nu te vervullen voor de huidige jeugd. Neem wildverband bij het metselen, lastige materie. Ik breng de leerlingen de praktische kneepjes bij. Mijn voldoening? Die haal ik eruit als het eerst lastig is voor de leerlingen, ik hen iets leer uit de praktijk, en vervolgens toch zie dat ze vorderingen maken.” Wel merkt Gerard niveauverschillen onder de leerlingen: “We bespreken dat met elkaar, ook met de docent en instructeur. Hoe ging het? Wat kan beter? We worden natuurlijk nooit boos op leerlingen, maar geven wel duidelijk aan als zij hun technische werk kunnen verbeteren. Dat doen we op basis van onze ervaring en ook met de nodige tact.” Gerard Braakhuis verzorgt samen met Fons Geerts het Keuzevak Bouwen vanaf de fundering/metselen. Zij delen met veel plezier hun kennis en ervaring met de leerlingen.” Wederzijds respect Ook heel belangrijk: het wederzijds respect tussen de docent en instructeur en de vrijwilligers. Walter Postel: “Misschien geeft een vrijwilliger een technisch advies aan een leerling wat wij als school anders zouden aanvliegen. Geen probleem! We laten de vrijwilligers en leerlingen lekker samenwerken. Ook daarmee geven we de vrijwilligers respect en waardering. En als we daar dan later technisch-inhoudelijk met elkaar over praten? Dan komen we daar altijd uit en ligt de waarheid bijna altijd in het midden!” Theo Paus: “We hebben over en weer heel veel respect voor elkaar.” Walter: “Door de goede relatie tussen de vrijwilligers en de leerlingen zie je de leerlingen alle tips en adviezen met open armen ontvangen.” Wim Benerink: “Het is eigenlijk heel eenvoudig. Als het lassen de leerlingen niet lukt, doe ik het voor in de lascabine. Ze zien dat het tóch wel kan en dat motiveert hen om alsnog te proberen ook zo’n lasje neer te leggen. Het motiveert mij enorm als ze daardoor geholpen hun diploma halen of meedoen aan de NIL-laswedstrijden, ook voor de school zelf is dat een mooi stukje reclame.” Goed bedrijvennetwerk Canisius Tubbergen heeft mede door de inzet van Marleen Peddemors en Frans Stevelink een stevig en stabiel netwerk van technische bedrijven die zich volop inzetten voor de leerlingen, zoals met stages, keuzevakken en bedrijfsbezoeken. Walter Postel: “Ook onze vrijwilligers hebben daar vanuit het werkveld goede contacten mee en houden hun oren en ogen open. Soms pikken ze op dat een bedrijf op zoek is naar bijvoorbeeld een stagiaire, omdat ze bijvoorbeeld op de voetbal de directeur of een medewerker tegenkomen. Zij koppelen zo’n signaal direct terug naar ons op school. Superkorte lijnen dus. Slaagt zo’n connectie? Dan is de kans groot dat zo’n leerling later bij dit bedrijf in kwestie blijft werken. Ook in die zin zijn de techniekvrijwilligers voor ons heel belangrijk.” De techniekvrijwilligers zijn ook blij met de meiden in de Praktijkklas. Wim Benerink: “Ze hebben veel talent en brengen meer rust in de groep.” Theo Paus: “Ook binnen de meubelmakerij zie ik het aandeel van de meiden groeien.” Techniektalent scouten Tot slot: scouten de techniekvrijwilligers op grond van hun jarenlange ervaring snel nog onontdekt techniektalent.? Wim Benerink: “Sommigen hebben er gewoon feeling voor en dat zien we snel. Neem Mohammed, een rustige jongen die doet wat je zegt. Dat vertaalt zich heel mooi in de werkstukken die hij maakt. Daarom vraag ik de leerlingen altijd wat zij later willen worden.” Theo Paus: “Dat doe ik ook altijd!” Gerard Braakhuis: “Al na een paar werkstukjes zie je de niveauverschillen. Maar daar kun je je in vergissen. Leerlingen die zich langzaam ontwikkelen, kunnen alsnog heel veel techniektalent hebben!” Belangrijk om te melden: er zijn ook vrijwilligers voor motorvoertuigentechniek. MENU

e8310601-e510-4c4e-a3b7-eba643138c06 Van 3D ontwerp naar een dampende barbecue De laatste PIE-les voor de meivakantie was een bijzondere voor de vierdejaarsleerlingen van Het Noordik Vroomshoop. Voordat zij aan hun praktijkexamen begonnen, mochten ze hun eigen meesterwerk smaakvol inwijden: een echte barbecue waarin de vaardigheden digitaal ontwerpen, uitsnijden met een CNC plasmasnijder én constructief lassen mooi samenvielen. Nico van Harten, instructeur op het Noordik Vroomshoop: “Eigenlijk zie je in dit project alles samenkomen wat praktisch onderwijs in het vmbo zo waardevol en leuk maakt.” Terugkerend plezier Het project barbecue is een al langer bestaande opgave voor vierdejaarsleerlingen PIE. Nico: “Maar elk jaar opnieuw worden wij daar zelf ook heel enthousiast van, ook dit keer. De leerlingen houden allemaal van barbecueën, en daarin zit ‘m het geheim van het succes van deze opdracht: de leerlingen maken iets met hun eigen handen en ogen waar ze zelf ook enthousiast van worden.” Het werktuigkundige deel van dit project komt eerst op het bordje van Nico: “Ook mijn collega’s Wilfred Strijk en Eric Raanhuis begeleiden de leerlingen.” Inzet van meerdere praktische vaardigheden Nico: “De leerlingen zien hun eigen digitale ontwerp veranderen in een tastbaar product waar ze jarenlang plezier van hebben.” Nico schetst dat de leerlingen meerdere praktische vaardigheden moeten toepassen om tot hun uiteindelijke barbecue te komen: “Eerder maakten de leerlingen hun eigen barbecue met rechthoekige platen die zij aftekenden en boorden. Nu kunnen we dit combineren met het leren van digitale vaardigheden door de toepassing van het programma SolidWorks. Onze praktisch ingestelde leerlingen worden doorgaans niet zo enthousiast van digitaal tekenen, maar nu zie je dat ze wel met SolidWorks willen werken omdat ze het einddoel voor ogen hebben: hun eigen barbecue. Door de toepassing van SolidWorks hoeven ze niet meer alle gaten te boren en zien de leerlingen met eigen ogen het positieve effect van SolidWorks. Want hun tekening in SolidWorks kunnen ze rechtstreeks naar onze CNC Plasmasnijder sturen. Een win-/winsituatie want via deze praktische opdracht zien de leerlingen al doende ook de voordelen van SolidWorks en digitaal ontwerpen in!” Verschil in tempo Het aantal lessen dat de leerlingen nodig hadden om van digitale tekening tot kant-en-klare barbecue te komen, verschilde per leerling. Nico: “Je hebt natuurlijk de fanatieke leerlingen die snel gaan en je ziet verschil in tempo tussen de leerlingen met aanleg voor elektrotechniek of juist werktuigbouw. De laatste groep kan het project vrij snel afmaken, in pakweg drie tot vier weken, inclusief opstarten, de theorie en dergelijke.” Ook basisschoolleerlingen enthousiasmeren voor techniek Nico: “Als we de basisscholen bij ons rondleiden, laten we deze leerlingen ook altijd een door een PIE-leerling gemaakte barbecue zien. Dan zeg ik tegen hen: die barbecue is heel belangrijk! Dan zie je die basisschoolleerlingen verbaasd kijken en zeg ik: als je ‘m eenmaal gemaakt hebt, wil je je eigen barbecue natuurlijk ook uitproberen! Dan heb je vervolgens allemaal glunderende koppies om je heen. Want ook zij vinden het vooruitzicht van barbecueën op school hartstikke gaaf. Met zo’n sprekend voorbeeld als een zelfgemaakte barbecue kun je ook de leerlingen van basisscholen al enthousiast maken voor techniek. Het tastbare van het zelf maken en de verwachting, daarin zit een grote aantrekkingskracht voor techniek.” Op de laatste dag voor de meivakantie namen de leerlingen hun zelfgemaakt barbecue op Het Noordik Vroomshoop feestelijk in gebruik. Nico: “Uiteraard mochten ze hun eigen werkstuk na de gezellige barbecue mee naar huis nemen.” Ook Nico leert nog steeds… Niet alleen de leerlingen steken veel op van dit praktische project, maar dat doet Nico in zijn rol van instructeur ook: “In dit project leer je heel goed de leerlingen doorgronden en daardoor beter helpen door bijvoorbeeld een leerling op een andere manier te benaderen zodat deze wel zijn ‘ding’ gaat doen. Je hebt leerlingen die zelf thuis al heel veel met techniek doen, zoals aan brommers sleutelen. Dit type leerling wil met een opdracht als een barbecue heel snel resultaat zien en maakt daardoor soms fouten. Ook gebeurt het dat niet alles meteen past omdat de leerlingen bijvoorbeeld op een andere manier vouwen en dan gaan we samen kijken hoe we daar oplossingen voor kunnen vinden. Al met al helpt dit barbecue-project mij ook in een nog betere omgang mét en maatwerkbegeleiding ván de leerlingen zelf. Elke dag leer ik wel wat!” MENU

283fa30e-3d39-4723-8644-f6f36035401b Met XR kun je voor BWI-leerlingen nog niet bestaande bouwstenen virtueel projecteren en concreet laten zien Daan Bootsma is docent BWI aan het Twents Carmel College Potskampstraat. Daan is heel enthousiast over de toepassing van XR voor zijn leerlingen. Deze passie zet Daan om van droom naar daad met zijn deelname aan de STO Twente XR-ontwikkelgroep. Ook volgde hij een docentenstage bij The Virtual Dutch Men in Almelo. Daan: “Met XR overbrug ik voor de leerlingen vooral het gat dat zij ervaren tussen platte tekening en de driedimensionale bouwwerkelijkheid, daar ligt mijn focus op de inzet van XR.” Voorliefde voor 3D-technologie Daan: “Eerder, op een andere school waar ik werkte, introduceerden we de HoloLens. Dat sprak mij direct aan, omdat ik altijd al bezig ben geweest met 3D-technologie, zoals tekenen in SketchUp en in CAD-programma’s. Met de HoloLens projecteerden we 3D-modellen in een ruimte zodat je er omheen kon lopen. Ik studeerde toen nog en dit vond ik heel gaaf. Na het modelleren kun je dat resultaat in een XR-bril plaatsen.” Voor Daan betekende deze interesse en toepassingen een hele gemakkelijke link naar de toepassing van XR in zijn huidige functie als docent BWI. Inhoudelijk deelnemer aan STO Twente XR-ontwikkelgroep Daan is lid van de STO Twente XR-ontwikkelgroep die gezamenlijk XR-toepassingen maakt voor het praktijkvak BWI. Daan: “Dit staat onder leiding van Connec2 en Bouwmensen Almelo en vanuit STO Twente zijn hier zes scholen uit alle vijf subregio’s bij betrokken: CT Storkcollege uit Hengelo, TCC Potskampstraat uit Oldenzaal, Bonhoeffer College WBS uit Enschede, Reggestyn en de Waeerdenborch uit Rijssen-Holten en het Almacollege uit Almelo. Deze XR-ontwikkelgroep zitten voornamelijk BWI-docenten. Hierin delen we heel veel met elkaar, zoals ervaring, kennis, wat we maken en nieuwe technologische mogelijkheden.” Connec2 helpt XR-programmeren vereenvoudigen Connec2 heeft als bedrijf veel ervaring met XR en traint de STO Twente XR-ontwikkelgroep daarin. Daan: “We focussen vooral op de juiste workflow. Ofwel de stappen die je moet zetten om te komen van het eerst modelleren naar het uiteindelijk interactief maken van dat model in een daadwerkelijke XR-bril. Connec2 heeft dit proces voor ons vereenvoudigd én een add-on ontwikkeld die wij praktisch kunnen inzetten in het tekenprogramma. Uiteraard, er zit nog programmeren in dit proces langs logische stappen, maar dankzij die add-on verloopt dit makkelijker voor ons.” XR: van abstract naar concreet Daan: “We bevinden ons nog in de ontwikkelfase van het XR-programma. Wel heb ik daarvan al iets met mijn leerlingen getest. Bij BWI heb je bijvoorbeeld module 1 en dat behandelt funderingen in de grond. Als je dat op een houten stelvloer aan je leerlingen moet uitleggen, is dat voor hen nog te abstract om dit fundament ónder die stelvloer te visualiseren. Met een XR-bril maak je dit voor je BWI-leerlingen in één klap in 3D visueel. Met XR kun je tamelijk abstracte onderdelen uit Module 1 Bouwvoorbereiding concreet maken, zodat de leerlingen heel snel zien waar een fundament komt te liggen, of een muur of zelfs gebouw komt te staan. Met XR kun je deze voor de leerlingen nog niet bestaande bouwstenen virtueel projecteren en concreet laten zien wat er nu eigenlijk bedoeld wordt.” Positief effect op leerlingen Hoe reageren de leerlingen van Daan op XR? “Zij vinden het heel leuk, ook als uitdagende onderbreking van de reguliere les. Zodra ze merken dat het intuïtief werkt zien ze het eerst als game, maar al snel doorgronden ze het als waardevolle toevoeging aan de les. De leerlingen kunnen ook virtueel bij elkaar meekijken en je ziet dat ze elkaar gaan helpen en stimulerende tips geven. Mijn rol? Uitleg geven en de leerlingen vervolgens grotendeels zelf aan de slag laten gaan.” Daan ziet nog een tweede voordeel van de praktijktoepassing van XR: “Verwerk je vaktermen in je XR-programma? Dan merk ik dat die termen heel goed blijven hangen. Hang je bij een virtueel metselprofiel het digitale bordje ‘metselprofiel’? Dan zie je dat ze die term goed onthouden. Daar hebben ze later profijt van als ze zonder XR-bril écht zaken in elkaar gaan zetten.” Actief met docentenontwikkeling Binnen het kader van STO Twente doet Daan ook aan docentenontwikkeling en liep hij een dag stage bij The Virtual Dutch Men in Almelo: “Op een bijeenkomst bij TCC Potskampstraat over alle ontwikkelingen binnen STO Twente werd ik mij bewust van de mogelijkheid tot docentenontwikkeling buiten school. Uiteindelijk kon ik hiervoor terecht bij het XR-bedrijf Virtual Dutch Men. Daar werken ze met XR, de nieuwste 3D-technieken en animaties. Helaas kon ik bij hen maar één middag terecht omdat zij heel druk waren. Wel hebben ze heel goed uitgelegd wat ze doen, vooral hoe hun XR-workflow eruit ziet, van binnenkomst opdracht tot en met gereed XR-product. Daar ligt vooral mijn interesse, en dat onderwerp komt ook heel erg terug in de STO Twente XR-ontwikkelgroep. Bij de Virtual Dutch Men ben ik hier heel veel over te weten gekomen. Mijn schoolleiding vindt het belangrijk dat ik mij binnen XR ontwikkel en roosterde mij voor die stage probleemloos uit. Het is heel fijn als je leidinggevenden je hierin steunen.” Advies aan andere docenten Wat raadt Daan andere docenten aan die nog niet zover zijn met XR in de klas? “Vind je modelleren leuk? Dan is de volgende stap naar XR een relatief kleine stap. Weet je nog niet veel van modelleren? Start dan eerst daar eens.” MENU

da4075a9-dd3d-4fbb-b9ea-4c3111465f08 Girls Day De Fruytierschool Rijssen schot in de roos bij Bouwbedrijf Ter Harmsel De Jacobus Fruytierschool Scholengemeenschap in Rijssen is inmiddels volop actief met STO Twente. Zoals met een eigen Technolab, en recent ook hun deelname aan Girls’ Day. Janna Timmerman, docent geschiedenis, blikt hierop enthousiast terug: “Het was gezellig, leerzaam én de meiden mochten zelf aan de slag bij het zeer gastvrije Bouwbedrijf Ter Harmsel. Ze hebben een veel beter beeld gekregen van techniek, en ook als docent vond ik het inspirerend om de meiden actief bezig te zien. Weten wat bedrijven doen, hoort bij hun algemene ontwikkeling, vinden wij als school.” Techniek integreren in zaakvakken Janna neemt namens de zaakvakken deel aan de STO-subregio Rijssen - Holten: “Het laten kennismaken met techniek, samen met mijn collega’s, is ons speerpunt. Zo overwegen we momenteel de inzet van VR-brillen in ons onderwijs. Het gaat daarbij vanuit mijn perspectief vooral om het meer integreren van techniek en technologie in de zaakvakken. Een verbreding die de laatste jaren landelijk vanuit Sterk Techniekonderwijs veel aandacht krijgt. Daar haken wij vanuit de Jacobus Fruytierschool Scholengemeenschap in Rijssen doelgericht op aan.” Veelzijdige inzet op techniekbeeld voor meiden Janna ziet ook de deelname aan de landelijke Girls’ Day als een activiteit die hier naadloos onder valt: “Verleden jaar hebben we hier voor het eerst aan deelgenomen met onze klas 1 uit het vmbo. Omdat ik meer in de tl-richting werk, en in mijn werkgroep techniekbevordering in het vmbo centraal staat, zijn we met de meiden vorig jaar naar Heutink geweest.” Een collega van de Waerdenborch tipte Janna over een zeer geslaagd bezoek aan de Gieterij van ROC van Twente in Hengelo: “Een dergelijk bezoek heb ik ook aangevraagd voor onze meiden, een bezoek buiten Girls’ Day om. Dat sloeg enorm aan, met goede uitleg en aantrekkelijk praktijkonderzoek voor de meiden, zoals vanuit het onderwerp DNA. Heel leuk, de meiden kregen daardoor meteen een veel breder beeld van techniek mee.” Ook dit jaar deelname aan Girls’ Day Deze eerdere positieve ervaringen deden Janna besluiten om ook dit jaar met Girls’ Day mee te doen, op 14 april. Janna: “Op school doen we al veel met tl, praktijk-tl en praktijkhavo. Daarvoor geldt: hoe meer kennis we uit technische bedrijven krijgen, hoe beter dat is.” Janna is vervolgens vanuit de Girls’ Day organisatie gekoppeld aan Bouwbedrijf Ter Harmsel in Rijssen: “We hebben ons bezoek ook bewust op de Girls’ Day zelf gepland om maximaal mee te varen op alle promotie die je dan rondom Girls’ Day hoort en meekrijgt.” Gastvrij, gezellig én leerzaam bezoek aan Bouwbedrijf Ter Harmsel Met opnieuw meiden uit klas 1 van het vmbo beleefde Janna en haar leerlingen een fantastisch bezoek bij het bouwbedrijf. Allround vakmanschap in hout is het kenmerk van Timmerfabriek Ter Harmsel. Zij produceren houten kozijnen tot en met prefab houtelementen. Janna: “De 29 meiden van alle vmbo-niveaus hadden er heel veel zin in. De ontvangst was hartelijk en gastvrij en ook mooi: één van onze oud-leerlingen werkt nu bij Bouwbedrijf Ter Harmsel en gaf een leuke presentatie! Ik loop hier al heel lang mee en het is als docent altijd fijn om te zien dat zo’n leerling een goede groei heeft doorgemaakt en op zijn plek zit in het bedrijfsleven.” Vervolgens werden de meiden verdeeld in groepjes. Twee groepen gingen het bedrijf in en kregen voorlichting over wat het bedrijf allemaal doet, hoe hun houtbewerkingsmachines werken en hoe je die aanstuurt. Voor de meiden herkenbare linken met de praktijk Janna: “Ruben Koster deed het erg leuk en legde mooie linken met de praktijk, heel beeldend voor de meiden. Ook de meiden die misschien iets minder met techniek hebben, werden toch enthousiast door de heldere uitleg en herkenbare voorbeelden van de toepassing van de houten producten van Bouwbedrijf Ter Harmsel in hun dagelijkse leven.” De andere groepen kreeg voorlichting over de vestiging van Ter Harmsel in Holten, met als specialisatie prefab houtelementen. Jana: “De meiden ontdekten hoe het bedrijf samenwerkt met de mensen op bouwplaatsen en ook welke beroepen in hun vak allemaal mogelijk zijn. Al met al kregen ze hiervan een heel goed beeld.” De groepen switchten vervolgens. Lekker lunchen, gamen en…zelf actief aan de slag! Na de gezamenlijke terugkeer van de meiden in de kantine van de gastheer konden zij zich even helemaal uitleven met de videogame Kahoot. Janna: “Ter Harmsel had netjes gezorgd voor tablets per groep.” Een broodje kroket of frikadel en wat te drinken zorgde voor een gezellige, knusse sfeer. Daarna mochten de meiden zelf aan de slag! Janna: “Het bedrijf maakt prefab wanden en er stonden daarvan in hun hal zes klaar. De meiden mochten daar creatief mee aan de slag, zoals met graffiti spuiten, en ook knippen en plakken, met als opdracht: Maak iets moois dat Ter Harmsel en Girls’ Day uitdrukt. Ter inspiratie had het bedrijf alvast creatieve AI-uitingen neergelegd én voor de meiden lag beschermende bekleding klaar, inclusief mondkapjes.” Uiteraard staken de meiden eerst de koppen bij elkaar om een creatief plan te maken. Janna: “Ze hebben er een prachtige muur van gemaakt en de mensen van kantoor mochten stemmen en een prijs uitreiken. De winnaar ontving een gave rugzak met logo, en alle andere leerlingen kregen een bidon met het logo van Harmsen.” De terugreis naar school? Janna: “De meiden liepen over van enthousiasme!” Op school wil De Fruytierschool Rijssen in de technieklessen op Girls’ Day terugkomen. Janna: “We denken er nog over na hoe we hier op school een goed vervolg aan gaan geven.” Pleidooi voor centrale techniekdag voor meisjes én jongens Tot slot heeft Janna nog een mooi pleidooi: “Ook jongens zijn hard nodig in de techniek. Ter Harmsel vond het jammer dat de jongens er niet bij waren. Daarom zou ik graag één centrale techniekdag zien waarbij alle leerlingen van onze scholen in Rijssen en Holten in carrouselvorm langs techniekbedrijven gaan.” MENU