084008a5-b4b1-4b0e-b715-a71df5f64923 SKOLO vliegt Wetenschap en Techniek veelzijdig, gestructureerd en door de schoolleiders ondersteund aan Techkwadraat Twente en Kids4Twente zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Sterker nog: beide programma’s kunnen deelnemende basisscholen synergetisch versterken! Onderzoekend en Ontwerpend Leren (OOL) vormt hierin misschien wel dé verbindende schakel. Reden voor onder andere Stichting Katholiek Onderwijs Losser en Overdinkel (SKOLO) om aan meerdere samenhangende W&T-trainingen van Kids4Twente deel te nemen én voortdurend bij de leerkrachten en schoolleiders het vuur voor W&T en OOL brandend te houden. SKOLO beoogt haar medewerkers op drie levels te professionaliseren De W&T-coördinatoren hebben eerder drie middagen training gehad waarbij ze hun rol als coördinator zijn gaan ontdekken. Hier krijgen ze dit jaar een follow up van. De schooldirecteuren kregen vorig jaar drie ochtenden training. Ook dit jaar hebben zij inmiddels een sessie gehad om het geleerde warm te houden. De leerkrachten zijn dit schooljaar gestart met een inspiratiesessie van Tim Post van Kids4Twente, hier namen de W&T-coördinatoren en directeuren ook aan deel. Iedere leerkracht heeft de mogelijkheid om zich verder te professionaliseren door mee te doen aan de cyclus van Kids4Twente in Losser. Studiedag Universiteit Twente Op 4 mei 2026 vindt er nog een studiedag plaats rondom W&T en OOL op de Universiteit Twente. Die organiseert SKOLO samen Pre-U Junior, het wetenschapsknooppunt van de UT en partner in Techkwadraat Twente. Silke Heesen, projectleider Pre-U Junior: “In de eerdere inspiratiesessie van Tim Post bij SKOLO heeft hij veel verteld over OOL. Maar hoe pas je dit concreet toe in de praktijk? De deelnemers vanuit SKOLO komen voor deze studiedag naar de Campus van de UT, ingeleid door Tim Post, en bezoeken diverse labs, bijvoorbeeld ons medisch centrum en scheikundig lab. Bedoeld om de veelzijdige toepassing van technologie te tonen en het belang ervan voor de nu nog jonge leerlingen. Vervolgens gaan de leerkrachten van SKOLO met ons lesmateriaal aan de slag, vanuit de insteek ‘hoe kan ik technologie op een praktische manier in mijn lessen inbrengen?’ Dit ervaren ze met ons lesmateriaal, van eenvoudig tot complexer, en daarna gaan ze dit zelf ontdekken en maken. Vervolgens kunnen zij die ervaring mee terugnemen naar hun lessen op de scholen van SKOLO.” Voor andere scholen of scholenstichtingen binnen Techkwadraat Twente die hierin ook geïnteresseerd zijn, heeft Silke een boodschap: “We bieden scholen dit op maat aan en denken graag mee over de mogelijkheden die er zijn binnen bijvoorbeeld de Techkwadraat-subsidie.” Lees er op deze pagina meer over: https://www.utwente.nl/onderwijs/pre-university/onze-organisatie/regionale-subsidies/ Veelzijdig actief met W&T Koen Olde Heuvel is een gedreven leerkracht op basisschool Veldzijde in Losser: “Ook ben ik hier de W&T-coördinator én een halve dag in de week de W&T-expert voor SKOLO. In die laatste functie focus ik onder andere op het bij onze scholen aanzetten tot onderwijsontwikkeling op het gebied van W&T en het laten landen van de W&T-cyclus in de gemeente Losser.” SKOLO vliegt OOL gericht aan SKOLO neemt graag ál haar leerkrachten mee in het uitdagende proces van W&T en OOL. Koen: “Binnen de door SKOLO georganiseerde inspiratiesessie met Tim Post was de insteek: Waarom gaan we als Stichting SKOLO dit proces in? Een verandering bij je team bereiken vergt een goed antwoord op die waarom-vraag. Maar ook kregen we helder inzicht in hoe je de eerste stappen met OOL kan zetten, en hoe ziet dat er dan uit in je eigen praktijk?” Elke deelnemende school van SKOLO heeft een eigen W&T-coördinator. Onderling overleg wordt gefaciliteerd. Koen: “Ook cruciaal is dat alle directeuren hebben uitgesproken deze ontwikkeling volledig te steunen. In dit schooljaar pakken we OOL vanuit W&T dan ook concreter aan. Onderdeel hiervan om W&T en OOL nóg zichtbaarder te maken in de scholen waren de trainingen voor W&T-coördinatoren en schooldirecteuren.” Vernieuwend en verbredend je leerlingen stimuleren Koen: “Gun je leerlingen om niet alleen maar kennis te reproduceren, maar om met die kennis en hun eigen talenten ook vernieuwend, verbredend én verbeterend te leren denken en doen. Zoals: hoe prikkelen we een leerling om het geleerde in een compleet ándere situatie te leren toepassen? En ook: hoe ga je zowel vernieuwend als verbredend je leerlingen stimuleren vanuit W&T en OOL, met de steun van Techkwadraat Twente?” Koen vat het heel mooi samen: “Scholen zijn, vanuit alle goede bedoelingen, vooral gericht op leerlingen kennis aanreiken. Vervolgens verwachten zij dat leerlingen deze kennis reproduceren. Als je alleen op de geschetste manier onderwijs geeft, leid je uiteindelijk robotjes op die exact herhalen wat de leerkracht eerder voordeed. Het extra element is dat we leerlingen met onder andere W&T en OOL kritisch leren nadenken en zelf laten beoordelen wat zij nog méér zouden kunnen?” Op weg naar kritisch nadenkende mensen Koen: “Dan kan het zelfs zo zijn dat leerlingen inzien dat zij in staat zijn om met hun opgedane kennis nieuwe dingen te bedenken en vervolgens maken. Krijg je dit binnen je basisschool op deze wijze toegepast? Dan geef je je leerlingen nog veel meer bagage mee voor de maatschappij, met al zijn uitdagingen. Dat vergt dat we de leerlingen niet alle vakken compleet separaat laten ervaren, maar juist in samenhang om de leerlingen te leren om allerlei maatschappelijke kwesties vanuit een bredere visie te bezien en creatief op te pakken. Ofwel: geen robotjes, maar kritisch nadenkende mensen die processen kunnen verbeteren en oplossingen bedenken.” Eveneens training voor alle schoolleiders Daarnaast volgden ook schoolleiders bij SKOLO een training gericht op onderwijskundig leiderschap en de veranderkundige kant van OOL-implementatie. De kernboodschap van de trainingen is eenduidig. Leerkrachtprofessionalisering staat niet op zichzelf. Het handelen van de leerkracht is cruciaal, maar zonder een ondersteunend leiderschap en een lerende schoolcultuur blijft OOL als onderdeel van W&T onderwijs, kwetsbaar. Succesvolle scholen benaderen OOL als een gezamenlijk leerproces binnen een ecosysteem waarin leiderschap, visie en professionalisering elkaar versterken. De komst van Techkwadraat kan dit ondersteunen. Koen: “Dit onderschrijf ik volledig, deze bijeenkomsten waren heel belangrijk om ook het onderwijskundig leiderschap en de veranderkundige kant extra te bestendigen. Helder werd wat deze ontwikkeling betekent voor de schoolleiders binnen SKOLO, en wat zij moet bieden om te zorgen dat deze veranderingen niet alleen op de scholen landen, maar ook een vervolg krijgen in de schoolontwikkeling.” Advies: maak het tot een prioriteit Veel scholen voelen zich onder druk staan, ook door alle vereiste aandacht voor rekenen en taalonderwijs. Koen: “Al snel zien zij Techkwadraat, W&T en OOL als iets wat nog meer tijd gaat consumeren. Een van de valkuilen die een school kan ervaren als het gaat om de implementatie van W&T en OOL, is dat scholen denken dat ze er geen tijd voor hebben. Bij SKOLO besloten we er daarom een prioriteit van te maken, een bewuste keuze. Wij geloven dat wij door die keuze onze leerlingen meer mee kunnen geven als het gaat om toekomstgerichte vaardigheden. Mijn advies? Maak een ontwikkeling met elkaar tot een prioriteit, daar begint het mee.” Belang van Techkwadraat Twente In het kader van al deze ontwikkelingen is Koen blij met de komst van Techkwadraat Twente: “Techkwadraat ondersteunt de opzet van een programma en maakt het financieel mogelijk om OOL stapsgewijs op te pakken binnen scholen. Ik ben in ieder geval heel blij dat Techkwadraat Twente zich constructief opstelt om datgene wat er al plaatsvindt bij ons, te verbreden en te versterken. Waardoor we de ontwikkeling die we onder andere met Kids4Twente gestart zijn, kunnen verankeren en verduurzamen.” Persoonlijk leermoment Tot slot heeft Koen een persoonlijk leermoment dat hij graag deelt met de aan Techkwadraat Twente deelnemende basisscholen: “Zoek de verbinding op met elkaar en stem af. Spreek dezelfde taal en zorg dat je hier samen betekenis aan geeft. Neem SKOLO: het bestuur en de directies staan positief tegenover deze ontwikkeling en faciliteren in energie, tijd en geld. De W&T coördinatoren willen graag de verandering 'trekken’ en leerkrachten staan positief tegenover de verandering. Nu is het aan ons allen om in kleine stapjes te experimenteren met deze manier van onderwijs, waarbij nieuwsgierigheid, verwondering en betekenisvol voor mij de kernwoorden zijn. Alleen ga je sneller, samen kom je verder.” MENU

437e06f3-3ccc-447e-9e65-8104bda389ef Zes vmbo’s in subregio Almelo e.o. leiden gezamenlijk technische specialisten op voor Cricut maker Twentse vmbo-docenten professionaliseren zich onder de vlag van STO Twente steeds meer bij op het gebied van nieuwe technologie. De subregio Almelo e.o. kiest hierbij zoveel mogelijk voor een gecentraliseerde aanpak. Erik van Bunnik & Kirsten Lejeune, verantwoordelijk voor docentprofessionalisering in de subregio Almelo: “We trainen onze docenten het liefst gezamenlijk als het gaat om de inzet van nieuwe technologie. Het mes snijdt aan meerdere kanten: dit is efficiënter en versterkt ook nog eens de onderlinge band tussen de aan STO Twente deelnemende vmbo-scholen. Het gezamenlijk professionaliseren scheelt een dure externe trainer per school, en je kunt maatwerk leveren.” De winst is duidelijk, benadrukt Kirsten: “Na deze trainingsdag heeft elke deelnemende school één technisch aanspreekpunt voor het gebruik van de Cricut maker en ook het oplossen van storingen.” Door de onderlinge goede verhoudingen kregen we van collega Marc-Jan van het Zone.college de mogelijkheid voorgedragen van deze training. Zo leiden we samen en met elkaar op.” Focus op leren bedienen en onderhouden van Cricut Erik: “Alle zes vmbo-scholen in de subregio e.o. beschikken inmiddels voor hun Technolab over een Cricut, een soort printer waarmee je ook kan snijden. Niet alleen papier, maar ook stoffen zoals vinyl, leer en andere (bijzondere) materialen. Onder de vlag van docentprofessionalisering van STO Twente hebben wij dit georganiseerd voor alle geïnteresseerde docenten van de zes vmbo-scholen. Concreet mondde dit uit begin januari in één trainingsdag in het Technolab van het Alma College. De insteek van deze lesdag? Hoe bedien je nu zo’n printer? Hoe los je het op als een stof vast komt te zitten? Hoe plaats je nieuwe printerkoppen? Eigenlijk kwamen alle basale handelingen voorbij om de printer te kunnen bedienen én te onderhouden, een groot succes.” De winst is duidelijk, benadrukt Erik: “Na deze trainingsdag heeft elke deelnemende school één technisch aanspreekpunt voor het gebruik en ook het oplossen van storingen. Deze trainingsdag was specifiek gericht op het opleiden van, zeg maar, de ‘technische dienst’ voor de Cricut voor elke school.” Aansluiting bij serie praktische workshops Eerder in deze nieuwsbrief publiceerden we over een serie praktische workshops vanuit STO Almelo e.o. voor docenten om nieuwe technologie in slechts twee uur onder de knie te krijgen. Deze serie herhaalt zich in 2024 met enige regelmaat in Studio 15 in Almelo. Kirsten: “Vanaf 2024 maakt ook een workshop Cricut hiervan deel uit. Deze is, evenals de andere workshops, vrij toegankelijk voor alle professionals binnen STO Twente.” Overzicht alle praktische workshops Kijk voor alle praktische workshops voor nieuwe technologie, zoals over Cricut of vliegen met drones, op https://www.baanbrekendleren.nl/docent-vo voor het programma in 2024. Wegens groot succes is de workshop voor de Cricut in maart al volgeboekt, maar voor de workshop in februari is nog plek. Vanaf februari volgt er elke maand een training voor de Cricut en de andere workshops. Voor exacte data is het advies om de bovenstaande link regelmatig te openen en naar de voortdurend geactualiseerde workshopdata te kijken. Om lesuitval zoveel mogelijk te voorkomen biedt STO Almelo e.o. de workshop(s) zo gespreid mogelijk aan. Daardoor kun je je altijd inschrijven op een dag die jou het beste past. Lekker thuis oefenen! Heb je deelgenomen aan de praktische workshop voor de Cricut? Dan hebben Erik en Kirsten nog een mooie verrassing: “We hebben een extra Cricut aangeschaft. Op aanvraag kunnen docenten die mee naar huis nemen op basis van een roulatie-/uitleensysteem. Ideaal om thuis in alle rust al het geleerde zelf nog meer onder de knie te krijgen door naar hartenlust te experimenteren. Want juist door zelf meters te maken met nieuwe technologie krijgt je deze pas écht voor de volle 100% onder de knie.” MENU

STO SUBREGIO HENGELO MENU STO SUBREGIO HENGELO De subregio Hengelo heeft uiteraard een duidelijke verbintenis met techniek, Hengelo wordt niet voor niks één van de technieksteden van Twente genoemd. In Hengelo is de techniek goed vertegenwoordigd in het bedrijfsleven en wij als C.T. Stork College zijn één van de leveranciers van vakmensen. Het C.T. Stork College is de school van de trotse makers, leerlingen die graag leren, maar niet per se uit de boeken. Wij leiden leerlingen op binnen de technische profielen BWI en PIE, maar daarvoor laten wij leerlingen kennismaken met techniek en technologie in de onderbouw. Stevig netwerk bedrijven Een verbinding met het bedrijfsleven is daarbij essentieel en we hebben dan ook een netwerk van ruim 50 bedrijven die ons ondersteunen op verschillende vlakken. Een ander kenmerk van de subregio Hengelo is Hengelo Goes Techno, waarbij leerlingen uit klas 2 kennismaken met technische bedrijven tijdens bedrijfsbezoeken. Denkt u iets te kunnen betekenen voor het techniekonderwijs in Hengelo? Neemt u dan contact met ons op! Onderstaand vindt u onze gegevens. Volg ook de socials van regio Hengelo DEELNEMENDE SCHOLEN C.T. Stork College Hengelo PARTNERS SMEOT Het Techniekhuis Onderdeel van ROC van Twente (Installatiewerk Nederland, Bouwschool Twente, Schildersvakopleiding). CONTACTGEGEVENS Regioleider Benno Hams b.hams@ctstorkcollege.nl Projectleiders Tom Blaauwgeers t.blaauwgeers@ctstorkcollege.nl Cindy te Raa c.teraa@ctstorkcollege.nl SUBREGIO HENGELO

3f02508b-2e8e-4686-ba0c-5d406e2fd0f1 Samen de horloges gelijkzetten tijdens startbijeenkomst STO subregio Rijssen Holten De STO subregio Rijssen-Holten organiseerde op 2 oktober de aftrap voor het Sterk Techniek Onderwijs schooljaar 2024-2025. Voor deze startbijeenkomst stelde Heutink in Nijverdal, leverancier van lesmateriaal, gastvrij haar auditorium ter beschikking. Doel? Terugkijken op STO Twente, kennismaken met elkaar én starten met het plannen voor de nieuwe periode 2025 t/m 2028. Maximaal aantal deelnemende vmbo-scholen De startbijeenkomst werd geopend door Marije Teunis-Top, directeur onderwijs op De Waerdenborch. Op inspirerende wijze legde zij het doel uit én benadrukte dat in de tweede STO-periode 2025 t/m 2028 ook de scholen PiusX en Jacobus Fruytier scholengemeenschap maximaal zullen aanhaken bij de STO subregio Rijssen – Holten. Dit als welkome aanvulling op de al enige jaren binnen STO zeer actieve scholen De Waerdenborch in Holten en Goor en CSG Reggesteyn in Rijssen. Kortom, nog meer gebundelde slag- en daadkracht door een maximaal aantal deelnemende vmbo-scholen. Veelzijdige uitleg Na Marije gaf Dennis Boshoeve een presentatie. Hij is unitleider projecten op Reggesteyn in Rijssen en Nijverdal. Eveneens is Dennis projectleider Sterk Techniekonderwijs. Dennis keek eerst terug op de STO-jaren 2019 t/m 2024 en gaf vervolgens een kijk op Sterk Techniekonderwijs schooljaar 2024/2025. Waarbij Dennis antwoord gaf op vragen als: Waar staan we nu en waar willen we naartoe? Werkgroepen Een goede beslissing van de STO subregio Rijssen – Holten is om voor de nieuwe planvorming voor STO een aantal gerichte werkgroepen in te stellen. Deze vier werkgroepen focussen op diverse speerpunten binnen STO Twente. Zoals oriëntatie- beeldactiviteiten PO, oriëntatie- en beeldactiviteiten VO, (door)ontwikkelen Technolabs en Buitenschools leren voor leerlingen. Dennis liet de werkgroepleiders zich kort voorstellen zodat iedereen nu een naam en een gezicht heeft bij de werkgroepen. Aanvullend zijn er nog vier werkgroepen in het leven geroepen. Zoals voor techniek in het curriculum een werkgroep voor de technische profielen PIE, BWI en M&T, een tweede voor verbreding van techniek in Z&, E&O en HBR, een derde voor vmbo-tl en een vierde werkgroep voor de techniek in het curriculum van de onderbouw. Tot slot is er ook een werkgroep in het leven groepen voor de professionalisering van docenten. Voorstellen sleutelfiguren Dennis sloot af met het voorstellen van de vier STO-projectleiders uit de regio Rijssen-Holten: Marien van Driel namens Jacobus Fruytier, Dirk Nolte namens PiusX en Joke Lankamp namens CSG Reggesteyn. Er komt ook een nieuwe projectleider voor De Waerdenborch. Tot slot lichtte Dennis allerlei procedurele en administratieve processen toe in relatie tot STO, zoals hoe de deelnemers kunnen budgetteren met een goede verantwoording van personele en materiële kosten. MENU

4bda4ea8-7bf1-4159-82b5-ab8a558b6683 Ook moderne technologie in Keuzevak Mode en Design Het Noordik in Vroomshoop pakt de verbreding van STO Twente voor de jaren 2025 t/m 2028 nu al voortvarend op. Neem het Keuzevak Mode en Design, enthousiast gegeven door Tine Kieft-Oosterveld. Zij is Teamleider BB/KB en docent Economie & Ondernemen op Het Noordik Vroomshoop. Elke woensdagmiddag zijn vmbo-leerlingen van verschillende vmbo-scholen uit Almelo e.o. bij haar welkom voor het Keuzevak Mode en Design. Wie komt kijken, zal zich verbazen hoeveel techniek en technologie ook hier al wordt ingezet! Tine: “Iedereen heeft wel een boormachine thuis, maar hoe mooi is het dat je, naast die techniek, ook een software gestuurde naaimachine leert bedienen.” Technologie achter naaimachines Tine: “In tien weken leren de leerling enorm veel. Een groepje leerlingen van het Zone.college leert werken met een naaimachine om uiteindelijk een tas naaien. Dankzij STO Almelo e.o. hebben we goede en moderne naaimachines kunnen aanschaffen. Met nieuwe software, displays en touchscreens. Vroeger hadden veel moeders een naaimachine in huis en kregen hun kinderen dit vanzelf mee. Nu merk ik dat veel minder leerlingen thuis een naaimachine hebben, dus is het mooi dat zij tijdens het Keuzevak Mode en Design ook deze technologie onder de knie krijgen. Al doende leren Tijdens het keuzevak leren leerlingen naaimachine bedienen, over verschillende naaitechnieken, hoe een draad wordt ingeregen, hoe de onderdraad erin zit en hoe de spoeltjes werken.” Het praktische is dat de leerlingen alle toegepaste technologie niet apart leren, maar al doende tijdens de tien lessen van het Keuzevak Mode en Design. Tine: “Dát is de kracht, want als je deze leerlingen eerst de opdracht geeft om de complexe handleiding voor de naaimachine door te akkeren, dan werkt het niet. Ook leren ze door het zelf te doen hoe ze technische problemen met de naaimachine zoveel mogelijk zelf kunnen oplossen.” Zelf op ontdekkingstocht De leerlingen ontdekken de werking van de naaimachines zelf, leren van elkaar en krijgen ondersteuning met een instructiefilmpje en uiteraard van Tine: “In de tien weken van dit keuzevak werken ze toe naar het daadwerkelijk maken van een zelfontworpen kledingstuk. Ze ontwerpen het, leren de patroondelen overnemen en het kledingstuk daadwerkelijk maken. Uiteraard is ook hierin de toepassing van de naaimachines onmisbaar.” Het keuzevak ziet het breed, want de leerlingen kopen de stoffen en fournituren zoals band, lint, knopen, ritssluitingen en elastiek ook in en maken een kostprijsberekening van hun kledingstuk. Meer technologie Een andere technologie die in het lokaal van E&O voor de leerlingen klaarstaat zijn zogeheten lockers. Tine: “Hiermee leren de leerlingen in één stap snijden, naaien en afwerken. De locksteken die deze machines maken leveren een professionele look op voor je kledingstuk. De leerlingen leren met deze technologie de naad in een onderhanden kledingstuk af te snijden, waardoor je direct een mooi toonbare afwerking krijgt. Lock-machines worden gebruikt in de confectiesector, dus wat ze hier leren bedienen kunnen ze later zomaar in het beroepenveld tegenkomen.” Natuurlijk leren de leerlingen ook omgaan met strijkijzers om hun uiteindelijke kledingstuk perfect te persen. Een andere techniek is dat ze leren vlieseline te verwerken voor de versteviging van hun kledingstuk. Ook handig: In het praktijklokaal staat dankzij STO Almelo e.o. ook al een Cricut maker: een slimme snijmachine waarmee bepaalde vormen van textiel zijn te bedrukken. Wel heeft Tine nog een technologische wens: “Het zou fantastisch zijn om een borduurmachine aan te kunnen schaffen. Ook krijgen we een Technolab tegenover ons lokaal, dus hoe mooi is het dat we straks daar een green screen hebben waarmee de leerlingen een professionele promofilm kunnen maken van hun kledingstuk!” Wereld achter materialen ontdekken Tot slot benadrukt Tine het accent op duurzaamheid tijdens de tien lessen van het Keuzevak Mode en Design: “We bereiden de leerlingen voor op een werkveld met zo min mogelijk fast fashion. Met andere woorden: We leren ze ook reparatietechnieken, want je hoeft niet alles weg te gooien als het stuk is. Ook leren ze waar de stoffen die zij gebruiken eigenlijk vandaan komen en welke techniek en technologie daar weer achter zit.” Tine wil hiermee maar aangeven dat er achter mode en design veel meer zit, ook op het vlak van techniek, dan buitenstaanders soms denken. Overigens, waar STO Twente graag ziet dat er meer meiden voor techniek kiezen, is het bij het Keuzevak Mode en Design juist andersom. Tine: “Hier zouden wel meer jongens voor mogen kiezen.” Wat als de leerlingen de smaak te pakken krijgen en door willen stromen in de mode en design naar ROC van Twente? Tine: “Dan is er de mbo-opleiding Fashion Designer en Fashion Tailor op niveau 3 en 4.” MENU

589084b8-557d-430e-a974-1944d89df0bd XR is een hulpmiddel dat lesmaterie en de daaraan gekoppelde leerervaringen kan vergemakkelijken Christel Mollink en Bjorn Klein Gunnewiek zijn vanuit het Technolab van TCC Potskampstraat volop actief met XR. Hoe vlogen zij dit bij de start aan? Wat ervaren zij als de valkuilen en juist ook versnellers van XR op een vmboschool? Christel en Bjorn: “XR is nog niet opgenomen in de syllabussen voor de profielen. Op het moment dat dit wel het geval zou zijn, dan zijn docenten misschien meer genegen XR te integreren in de lessen. Dat zou XR op het vmbo een enorme push geven.” Hoe zijn jullie in je Technolab gestart met XR? Christel: “Toen we het Technolab inrichtten zijn we bewust klein gestart, met in eerste instantie drie VR-brillen. Ook namen we de tijd om eerst heel goed na te denken over wat we daarmee wilden bereiken. In het begin was het spielerei, maar dat voelde niet goed. Dé oplossing daarvoor was om concrete opdrachten bij VR te bedenken en die uit te bouwen tot workshops. Vervolgens schaften we HoloLenzen aan. We zagen daarin een toegevoegde waarde op de VR-brillen. Kortom, ons ervaringsadvies zou zijn om XR stapsgewijs te ontdekken en toe te passen.” Is het nodig dat je schooldirectie XR support met beleid en financiën? Bjorn: “We schreven een goed plan voor ons Technolab en de financiën kwamen vanuit STO Twente.” Christel: “Dat klopt, maar het is wel fijn als je schooldirectie tijd beschikbaar zou stellen om lessen, opdrachten en workshops voor XR te kunnen ontwikkelen, en ook om zelf al doende nieuwe kennis te ontwikkelen.” Hoe krijg je de docenten mee voor XR? Bjorn: “Wil je vanuit het Technolab XR inzetten in lessen búiten het Technolab? Dan gaat dat heel veel vergen van de docenten die ermee aan de slag gaan in hun klas, is onze ervaring. Zij moeten zich eerst de technieken eigen kunnen maken, zoals een VR-bril, voordat zij deze kunnen inzetten, onderschat dat niet. Doordat wij in het Technolab al veel hebben ontwikkeld, kunnen wij de docenten daarmee helpen in hun reguliere klaslokaal, dat geeft deze docenten wellicht direct een bepaalde voorsprong. Tegelijkertijd benadrukken we ook hoe belangrijk het is dat alle docenten tijd krijgen om zich te verdiepen in XR.” Jullie ontwikkelen veel zelf. Hoe borg je die kennis voor andere collega’s? Bjorn: “Ik ben intrinsiek gedreven, verdiep mij graag in XR en ontwikkel zelf veel van de bijbehorende software. Daar zit een risico in, dus sturen wij heel sterk en structureel op het delen van deze kennis. We ontwikkelen veel samen, en op die manier deel je direct de kennis. Tegelijkertijd kun je niet álles wat je doet met XR op papier zetten. Voor je het weet heb je een update en werkt je eerdere beschrijving niet meer. Eventuele hindernissen lossen we samen op, waardoor de kennis gewaarborgd blijft.” Een kwestie van meekijken en gewoon doen Christel: “Met de HoloLens en Infento Discovery Kit gaan leerlingen onze demontabele quad verder in elkaar bouwen. Dat doen zij op basis van Dynamic Guides die Bjorn zelf heeft gemaakt. Momenteel ontwikkelen we een nieuwe workshop voor in de kunststofstraat voor de onderbouw van het vo. Daar zetten we de HoloLens ook voor in, ook weer op basis van door Bjorn ontwikkelde guides. Bjorn draagt hierin van meet af aan zijn kennis over, dus nu ben ik ook aan het leren om die Dynamic Guides te maken. Een kwestie van meekijken en gewoon doen. Samen daarin optrekken is heel belangrijk, ook als je nieuwe workshops ontwikkelt, zoals nu voor de kunststofstraat.” Bjorn: “Momenteel doe ik mee met een XR-opleiding bij Bouwmensen Almelo waarbij ik een digitale werkplaats specifiek voor BWI leer programmeren. Daar doen meerdere BWI-docenten aan mee, en zo kan het goed werken om specifiek profielgericht met XR in je praktijklokaal aan de slag te gaan." Wat is de relatie tussen de vmbo syllabussen en XR? Bjorn: “XR is nog niet opgenomen in de syllabussen voor de profielen. Op het moment dat dit wel het geval zou zijn, dan zijn docenten misschien meer genegen XR te integreren in de lessen. Uiteindelijk met als doel de leerling in jaar vier voor te bereiden op het examen waarbij het duidelijk is wat een leerling met XR concreet moet kunnen. Zitten daar moderne technologieën niet in, zoals een stukje robotisering? Dan motiveert dit misschien de docenten minder om het zich eigen te maken en kunnen ze het ook niet in hun lessen inzetten.” Christel: “Maar het opnemen van XR in syllabussen zou ook kunnen gelden voor de niet-technische vakken. Een voorbeeld? Er is een direct toepasbare app over het Anna Frank Huis voor geschiedenislessen. Toch merk je nog dat docenten de weg naar ons niet altijd vinden of op voorhand misschien denken dat XR niet past in hun lesprogramma. Dit zou nog beter van de grond kunnen komen.” Is het Technolab eigenlijk de meest logische plek om XR in onder te brengen? Christel: “In onze ogen misschien wel. Leg je XR bij de introductie direct en rechtstreeks bij een profiel neer? Dan ontbreekt het deze docenten misschien aan de ruimte en tijd om zich hierin goed te verdiepen. We gebruiken XR structureel en dagelijks in ons Technolab. Daardoor centraliseren we ook al onze opgebouwde kennis op een locatie waar de nieuwste technologie toch al het hoofdthema is. De profielen zijn vervolgens van harte welkom om zich samen met ons die kennis eigen te maken.” Bjorn: “XR rechtstreeks bij een profiel neerleggen zou misschien niet altijd de beste route zijn.” Kun je XR misschien ook relativeren? Bjorn: “Wellicht wel, we moeten XR niet altijd zien als een heilig middel. Het kan een hulpmiddel zijn dat ándere technische materie en de daaraan gekoppelde leerervaringen, kan vergemakkelijken. Kijk, je moet leerlingen altijd eerst de basisvaardigheden bijbrengen, zoals metaalbewerking. Daar kan een VR-bril of HoloLens bij helpen, maar eerst moet je daadwerkelijk leren zagen, vijlen, schuren en meer. Die fysieke ervaring van wat bijvoorbeeld een vijl op ijzer doet, is en blijft onmisbaar. Of het daadwerkelijk leren aanvoelen van een trilling in een draaibank. XR kan hierin ondersteunen, zoals met een VR-bril leren hoe je een werkstuk inspant in een werkbank, maar het werkt niet andersom: vaardigheden proberen te leren via XR en deze vervolgens niet fysiek in de praktijk brengen.” Christel: “Als docent zou je kunnen kiezen tussen fysieke leerervaringen, virtuele leerervaringen of een mix daarvan. Een VR-bril is bijvoorbeeld heel geschikt om je leerlingen virtueel mee te nemen in de technische processen in een fabriek om daar vervolgens in je les fysiek op in te gaan.” Tot slot: kijk landelijk goed rond, ook binnen STO Bjorn heeft tot slot een advies: “Docenten die zich willen verdiepen in XR geef ik de tip om ook landelijk goed rond te kijken. Misschien is er elders in het land een collega-docent die XR al toepast en waar je te rade kan gaan. Uiteraard delen we ook heel veel informatie binnen STO Twente, zoals nu ook met deze speciale nieuwsbrief. Zoek daarin de verbinding met elkaar, en daarmee kun je voorkomen dat je met elkaar het wiel opnieuw uitvindt.” MENU

5a70dcdd-7cde-4679-8f8c-0d618fb54140 House of Skills innovatieve locatie voor STO Café Opnieuw zit er (bijna) een bijzonder actief schoolseizoen voor STO Twente op. Op 21 juni werd dit leerzaam én sfeervol afgerond met een STO Café. De gastheren? House of Skills van de coöperatie PraktijkCentrum ProcesTechnologie Oost-Nederland (PCPT) aan de Kolthofsingel in Almelo. Eén ding werd duidelijk: er is volop werk voor mbo’ers in de Twentse procestechnologie, het is super schoon werk met inzet van uiterst innovatieve technologie, zowel tastbaar als digitaal. Ruim 70 deelnemers De bijeenkomst was bedoeld voor eenieder die bij STO Twente is betrokken, zowel binnen als buiten de school. De opkomst was met ruim 70 deelnemers dan ook hoog én gevarieerd; uit alle subregio’s en ook de stuur- en projectgroep kwamen de collega’s enthousiast af op het STO Café in House of Skills. Praktijkcentrum Voedingsmiddelentechnologie & Procestechniek House of Skills is het Praktijkcentrum van de Voedingsmiddelentechnologie & Procestechniek voor jongeren. Een uniek samenwerkingsverband tussen Zone.college, ROC van Twente, Saxion Hogeschool en de Universiteit Twente. Leerlingen, studenten, werkenden én zij-instromers worden hier ondergedompeld in de procestechniek, met praktijkgerichte en realistische leerervaringen. Want ook aan goed opgeleide procestechnici op mbo-niveau is heel veel behoefte in Twente, van Grolsch en bolletje tot en met de farmaceutische industrie. De officiële opening van House of Skills vond op donderdag 27 juni plaats, een week na ons STO Café, dus hadden de STO-deelnemers een bijzondere sneak preview! Het belang van samenwerking Het programma voor deze schoolafsluiting van STO Twente werd afgetrapt in de bijzondere theaterzaal van House of Skills door Marieke Rinket, programma manager STO Twente. Zij gaf het woord aan Jos Toebes. Hij is, naast directeur Techniek-College ROC van Twente, ook bestuursvoorzitter van de Coöperatie PCPT. In heldere verbale pennenstreken schetste Jos het belang van aandacht vanuit STO Twente voor procestechnologie en alle mogelijkheden om hierin met relevante partners samen te werken. Rondleiding De 70 deelnemers kregen in drie groepen een rondleiding langs alles mogelijkheden van House of Skills als veelzijdig Praktijkcentrum van de Voedingsmiddelentechnologie & Procestechniek voor jongeren. Eén ding werd duidelijk vanuit de rondleiding: er is volop werk voor mbo’ers in de Twentse procestechnologie, het is super schoon werk met inzet van uiterst innovatieve technologie, zowel tastbaar als digitaal. Na de rondleiding ging de barbecue van start, waarbij procestechnologie in de food éven geen rol speelde: alle lekkernijen, zoals het vlees op de roosters, werd ambachtelijk met de hand gemaakt én direct gedistribueerd onder alle STO-collega’s! House of Skills, en vooral Gerard Nijhuis en Dirk Zuidema: dank voor de leerzame middag en gastvrijheid! Meer weten? Check: https://processyourfuture.nl/house-of-skills/ Concreet aan de slag mét digitale ondersteuning Gerard Nijhuis en Dirk Zuidema zijn beiden projectleider voor Process Your Future/PCPT. Gerard is eveneens senior docent Voeding & Technologie aan het Zone.college en Dirk is senior docent Procestechniek aan ROC van Twente: “House of Skills is dé plek waar leerlingen, studenten, werkenden en zij-instromers alles kunnen leren over procestechniek. In een omgeving waarin alles draait om leren, jezelf ontwikkelen, experimenteren en fouten mogen maken. Iets wat in een echte fabriek natuurlijk niet mogelijk is.” Trots lieten Gerard en Dirk alle mogelijkheden in het House of Skills zien: “Leerlingen gaan hier zelf aan de slag met concrete onderdelen van de procesindustrie, zoals delen van productielijnen voor de foodsector. En wat zo mooi is: aanvullend, via grote schermen, zijn er tal van interactieve en digitale faciliteiten met VR, AR en 3D om ook de vmbo-leerlingen alle mogelijkheden in de procesindustrie zelf te laten beleven. Speciaal de digitale mogelijkheden nodigden de deelnemers aan dit STO Café uit tot zelf aan de slag gaan. Ook primair en voortgezet onderwijs van harte welkom Om jongeren al vroeg te interesseren en enthousiasmeren voor procestechnologie zijn uiteraard ook leerlingen van primair en voortgezet onderwijs van harte welkom. Gerard benadrukte dat House of Skills bewust inzet op de doorlopende leerlijn: “We willen leerlingen op meerdere momenten kennis laten maken met procestechniek in het House of Skills. Te beginnen in het basisonderwijs met een eerste verkenning, vervolgens op het vmbo met bijvoorbeeld de ‘Maak kennis met de Procestechniek en Voedingsmiddelentechnologie’ en daarna via het mbo.” Al die contactmomenten samen moeten het kwartje laten vallen voor hopelijk een studierichting procestechniek. Wel stipte Gerard het volgende aan: “Natuurlijk hoeft niet elke vmbo-leerling voor procestechniek te kiezen, maar via ons House of Skills komen ze er in ieder geval mee in aanraking en krijgen ze de kans voor een bewuste keuze.” MENU

3ff0ef90-7430-425b-9f37-d081db45e3f5 Nieuw Technolab van CSG Het Noordik Vroomshoop officieel geopend Op 14 oktober opende de STO-subregio Almelo e.o. haar derde Technolab! Naast het Canisius Tubbergen en Alma College in Almelo heeft nu ook Het Noordik Vroomshoop haar eigen, veelzijdig ingerichte Technolab. De officiële opening werd verricht door Mark Paters, wethouder Onderwijs van de gemeente Twenterand: “Het Technolab is dé plek voor nieuwe generaties om op een innovatieve, indrukwekkende en inspirerende manier zelf aan de slag te gaan met nieuwe technologie. Tegelijkertijd ontdekken leerlingen in het Technolab van Het Noordik Vroomshoop ook welke kansen nieuwe technologie hen biedt voor hun verdere studie en loopbaan.” Uitdagende en nieuwe leeromgeving gerealiseerd Roelf-jan Schipper is schoolleider CSG Het Noordik Vroomshoop en direct betrokken bij Sterk Techniekonderwijs Twente: “Naar de opening van ons Technolab in Vroomshoop hebben we lang uitgekeken, en dit moment vieren we trots en dankbaar. Dankzij de visie en betrokkenheid van Heutink en haar onderaannemers staat er nu een prachtig, veelzijdig en inspirerend Technolab.” Ook dankte Roelf-jan speciaal Richard Borkent, vanuit het Noordik én STO Twente begeleidde hij het totale project. Roelf-jan: “Richard heeft er met zijn inzet, enthousiasme en doorzettingsvermogen voor gezorgd dat deze uitdagende, nieuwe leeromgeving concreet vorm kreeg.” Ook po van harte welkom Van de technologische leeromgeving die het Technolab biedt gaan de leerlingen van Het Noordik Vroomshoop de komende jaren enorm profiteren, benadrukte Roelf-jan in zijn openingsspeech: “Het Technolab onderstreept onze visie op leren vanuit een hybride leeromgeving met de regio als klaslokaal.” Nadrukkelijk nodigde Roelf-jan Schipper ook alle basisschoolleerlingen uit de omgeving uit: “Van basisschool tot en met voortgezet onderwijs ontdekken leerlingen hier wat de nieuwste technologieën en materialen voor hen betekenen én hoe zij daarmee hun eigen toekomst vorm kunnen geven. Een plek die leerlingen uitdaagt om verder te denken, creatief te zijn en oplossingen te zoeken voor de problemen van onze samenleving.” Impuls voor leerlingen, school én hele regio Het nieuwe Technolab heeft onder andere een drone area waar leerlingen leren vliegen en programmeren, een Green Screen voor creatieve producties met film en media en een instructieruimte voor het delen van kennis en werktafels voor Lego Mindstorms. Ook kunnen de leerlingen aan de slag met lasersnijders en 3D-printers om hun ideeën letterlijk vorm te geven. Eveneens leren leerlingen omgaan met Tessa de zorgrobot en uiteraard Virtual Reality. Roelf-jan: “Het Technolab maakt leren tastbaar, actueel en uitdagend. De leerlingen leren in groepen te plannen, samen te werken en te presenteren, belangrijke competenties voor hun toekomst. Wij denken dat dit nieuwe Technolab onze leerlingen, onze school én de regio een enorme impuls geeft.” Opening door wethouder Mark Paters Wethouder Onderwijs Mark Paters opende het Technolab officieel door een robotje digitaal over de drempel van het nieuwe Technolab te manoeuvreren: “Om ons heen zien we allemaal het belang van techniek en technologie en hoe snel de ontwikkelingen zich voltrekken. In het Technolab op Het Noordik Vroomshoop kan een nieuwe generatie zich op een innovatieve, indrukwekkende en inspirerende manier voorbereiden op hun toekomst. Daardoor ontdekken zij ook direct welke kansen nieuw technologie hen biedt voor hun verdere studie en loopbaan. Iedereen mag er trots op zijn dat één van de drie Technolabs in de STO-subregio Almelo e.o. in Vroomshoop een centrale plek heeft gekregen. Ook als wethouder ben ik hier heel trots op. Ik hoop dat ik nog eens terug mag komen om in de dagelijkse praktijk zelf te zien hoe het Technolab voor de leerlingen zijn creatieve en ontdekkende functie vervult, van po tot en met vo!” Scholen kunnen zich alvast melden Jan Abma is de beheerder van het Technolab. In de afgelopen periode was hij actief met het daadwerkelijk inrichten van het Technolab. Jan Abma is in het dagelijks leven instructeur op Het Noordik Vroomshoop. Richard Borkent: “PO-scholen die willen overleggen over het volgen van een workshop of master class kunnen hiervoor digitaal terecht op de website www.sto-almelo.nl . Zelf ga ik bijvoorbeeld de master class voor de lasersnijder verzorgen. De workshops en masterclasses zijn nog in ontwikkeling, evenals de personele bezetting van het Technolab, maar ook po-scholen zijn uiteraard welkom om daarvoor nu al hun interesse te melden.” MENU

73614905-ceb4-4ed1-95e5-8a5e4258628c Eerste techniek onderwijsdag: bedrijven presenteren zich in het vmbo Vrijdag 17 september was voor leerlingen van het profiel PIE op het Twents Carmel College locatie Potskampstraat in Oldenzaal een speciale onderwijsdag. Vijf bedrijven kwamen op bezoek om uitleg te geven over welke rol ze spelen in de keuzevakken die het vmbo de leerlingen biedt. Verder legden zij uit wat ze doen en welke werkkansen er bij hen voor leerlingen in de techniek liggen. Verder gingen de leerlingen concreet aan de slag. Maurits Westerik, docent PIE Elektro- en Installatietechniek: “Onze leerlingen hebben niet alleen uitleg nodig, maar willen ook heel graag praktisch wat doen. De bezoekende bedrijven speelden hier enthousiast op in.” Maurits schetst graag de achtergrond: “Ik maak deel uit van de STO-werkgroep hybride docenten. Op het Twents Carmel College hebben we inmiddels hybride docenten aan de slag. Wel merk je soms dat techniekbedrijven wat koudwatervrees hebben om hun werknemers ter beschikking te stellen als hybride docent. Ze hebben vaak volle werkportefeuilles en elke techniekkracht is nu bij de bedrijven hard nodig. Tegelijkertijd willen ze graag uit de vijver met jong techniektalent vissen. We zien dat deze groep bedrijven openstaat voor gastlessen en bedrijfsbezoeken. Dat is voor hen een overzichtelijke en afgebakende activiteit. Deze bedrijven komen we graag tegemoet door hen uit te nodigen voor een bezoek aan het Twents Carmel College.” Er is dus bewust voor deze aanpak gekozen, om bedrijven op school te laten komen. Hiermee wordt voldaan aan de doelen die gesteld zijn vanuit STO bij dit onderdeel, naast de hybride collega’s, en houdt de docent zelf de regie. Enthousiasme van beide kanten Met die insteek vond 17 september de eerste onderwijsdag plaats. Achterbosch Machinebouw, Steggink Metaal B.V., Lassche & Keizer, RIWO Engineering en Lammerink Installatiegroep kwamen langs om zichzelf enthousiast te presenteren aan de PIE-leerlingen. Drie bedrijven gaven hun presentatie op het PIE-plein en twee in het gloednieuwe Technolab. Voor de zomervakantie waren zij al langs geweest om met Maurits en zijn collega’s een rondgang te maken en de mogelijkheden voor hun presentaties te verkennen. Maurits: “In een tijdblok van 1,5 uur liet elk bedrijf aan groepjes van ongeveer 15 leerlingen zien wat ze doen en maken en presenteerden zij hun toekomstplannen. En vooral ook: als je daar later werkt, wat zijn dan eigenlijk concreet je techniekwerkzaamheden?” De leerlingen deden enthousiast mee en stelden volop vragen. Meer praktische context rondom keuzevakken Ook belangrijk: de techniekbedrijven gaven aan welke rol ze spelen in de keuzevakken die het vmbo de leerlingen biedt. Maurits: “Hierdoor kregen deze keuzevakken voor onze PIE-leerlingen veel meer context en zagen zowel docenten als leerlingen mooie en vooral praktische toepassingen. De bedrijven legden uit hoe een keuzevak zich verhoudt tot de concrete werkzaamheden. De bedrijven werkten graag mee aan deze techniek onderwijsdag vooral door het groeiend gebrek aan technici en vanuit hun maatschappelijke verantwoording, benadrukt Maurits: “Uiteraard vergt het een inspanning van de deelnemende techniekbedrijven, maar we merken toch dat ze het belang ervan inzien. Vooral ook als een investering in ons Twentse bestand van technici voor de lange termijn.” Aan de slag! Een schot in de roos was dat de leerlingen met de bedrijven concreet aan de slag konden. Maurits: “De twee metaalbedrijven onder de vijf bedrijven gaven aan het metaallokaal te willen gebruiken om daar met de PIE-leerlingen concreet te werken zoals aan de draaibank of met een lasdemonstratie. Lassen doen we normaal ook wel in de les. Maar door de uitleg van een extern iemand en de toepassing, wordt het extra interessant. Ze hebben niet alleen theorie nodig, maar willen ook heel graag praktisch wat doen. Bijvoorbeeld Lammerink Installatiegroep had vijf demomodellen op het gebied van domotica meegenomen. Ook mochten de leerlingen een aantal beveiligingscamera’s leren besturen die waren opgehangen in het Technolab.” Eveneens nuttig voor techniekdocenten Binnen STO Twente is ook aandacht voor de verruiming van kennis van techniekdocenten. Maurits: “Neem de praktische uitleg van koeltechniek die we van Lassche & Keizer kregen. Die vormt een nuttige aanvulling op de lesmethoden die we hiervoor hanteren. Ook kregen we hun demomateriaal dat wij weer in onze lessen kunnen gebruiken. Dus ook wij als techniekdocenten steken van zo’n onderwijsdag het nodige op.” Kortom, een dag voor herhaling vatbaar. Maurits: “Wellicht al in februari 2022 en dan weer met vijf andere techniekbedrijven.” Tot slot ook complimenten voor de leerlingen van klas 3 van de afdeling Horeca, Bakkerij & Recreatie. Zij zorgden voor soep en broodjes voor de bezoekende bedrijven én serveerden deze keurig netjes uit. MENU

40ae1c3f-1db3-4c58-9f0c-1002ba1bcd30 Succesvolle start lassamenwerking Aebi Schmidt en De Waerdenborch Aebi Schmidt Nederland in Holten zet haar deuren graag wagenwijd open voor technisch talent. En dat begint al in het vmbo! Onder de vlag van STO Twente gingen Aebi Schmidt Nederland en De Waerdenborch een gloednieuwe samenwerking aan. Twee examenleerlingen van het profiel PIE leerden in zes weken bij Aebi Schmidt de fijne kneepjes van het lassen. Gewoon, hard werkend en lerend tussen de collega’s van Aebi Schmidt. Neem Merel, zij start na de zomervakantie haar vervolgopleiding met onder andere lassen. Hét bewijs dat de samenwerking tussen school en bedrijf motiverend werkt. De prille samenwerking is recent geëvalueerd en smaakt naar meer. Aebi Schmidt: aandacht voor talentinstroom Bij Aebi Schmidt in Holten werken circa 300 medewerkers. Wereldwijd leveren zij producten op het gebied van gladheidsbestrijding, sneeuwruimen, straatreiniging en tuin- en parktechniek. Zij ontwikkelen en produceren gladheidsbestrijdingsmateriaal, zoals de welbekende zoutstrooiers. De cultuur binnen Aebi Schmidt is no-nonsens, betrouwbaar en resultaatgericht. Daarnaast is er veel persoonlijke aandacht voor de medewerkers, óók voor jong, instromend talent. Marco Schuiterd is Manager Manufacturing bij Aebi Schmidt in Holten: “Ook wij zien vergrijzing in ons huidige bestand medewerkers zoals bij onze lassers.” De docenten PIE van STO Twente hebben hier afgelopen jaar ook een kijkje in de keuken mogen nemen met een rondleiding en een presentatie van Aebi Schmidt. Meerdere voordelen Marco Schuiterd heeft de leiding over de lasserij en poedercoating: “We hebben voornamelijk mbo-leerlingen lopen vanuit Remo West-Twente. Maar we hebben behoefte aan het meer structureel enthousiasmeren van de jeugd voor techniek. De nieuwe samenwerking met De Waerdenborch is daar een start van. Het mes snijdt aan twee kanten. Want als wij met een actieve vmbo-school als De Waerdenborch samenwerken interesseren we niet alleen jonge leerlingen voor techniek, maar ontdekken wij op onze beurt ook alle vernieuwing op het vlak van techniekonderwijs zoals virtual reality.” Ook Marco’s collega Erwin Sluiter, manager Assemblage, was direct enthousiast om vmbo-leerlingen de fijne kneepjes van het lassen bij te brengen: “We hebben Merel en Wessel een werkstuk laten maken waarin alle facetten van lassen aan bod komen.” Extra uitdaging voor leerlingen Uilko Spijker en Camilla Mensink zijn beiden docent PIE op De Waerdeborch: “Samen met Marco en Erwin waren we er snel uit. Merel en Wessel zijn erg enthousiast op het gebied van lassen en willen hier graag in verder. Op school kunnen wij het keuzevak lassen niet aanbieden omdat wij als docenten hier te weinig aandacht voor hebben. Daarom willen we graag het keuzevak lassen aanbieden binnen een bedrijf, zodat de leerlingen hier de tijd en aandacht voor krijgen. Daarnaast leren ze ook iets extra’s zoals de ervaring binnen een bedrijf te werken, op tijd komen, veiligheid binnen een bedrijf en meer. Er lag geen afgerond plan bij de start, we zijn de samenwerking met Aebi Schmidt meer vanuit een verkennende pilot en al zoekend en lerend gestart.” Marco: “Er is nóg een voordeel: deze jonge leerlingen brengen bij sommige collega’s hun verborgen naar boven voor begeleiding en instructie. Met deze collega’s wil ik verder om hen als opleider naar een nieuw niveau in hun loopbaan te tillen.” Herkenbaarheid leerlingen van belang Wessel en Merel kwamen tijdens de periode van zes weken goed uit de verf met hun lastalent. Om Merel en Wessel zo goed mogelijk te laten landen, kregen ze alle begeleiding en bij binnenkomst een rondleiding en uiteraard ook veiligheidsinstructie. Cruciaal is de rol van de praktijkbegeleider van Aebi Schmidt. Camilla: “Na elke technische uitleg benadrukte hij ook alle bijbehorende veiligheidsmaatregelen.” Marco: “Het was mooi om te zien dat zij al snel als twee collega’s werden opgenomen. Alle collega’s hebben dit initiatief heel positief ontvangen.” Wat daarbij uiteraard meehielp, is dat Camilla en Uilko voor de leerlingen overalls hadden laten bedrukken met zowel het logo van Aebi Schmidt als De Waerdenborch. Erwin: “Dat droeg bij aan de herkenbaarheid van de leerlingen binnen ons bedrijf. Iedereen ziet daardoor dat zij geen medewerkers zijn, en dus ook een andere benadering op het vlak van veiligheid en werkprocessen vereisen en verdienen.” Bijzondere rol leerlingen Remo West-Twente Marco noemt nog een belangrijk punt: “We hebben in ons bedrijf mbo-leerlingen lopen van Remo West-Twente zoals Quinten. Hij komt ook van De Waerdenborch. Dan zie je dat de match tussen Quinten, Merel en Wessel heel snel is gemaakt, de leeftijden liggen bij elkaar en in Quinten vonden Merel en Wessel een veelzijdig steunpunt. Hij kon hen bijvoorbeeld heel praktisch wegwijs maken in het bedrijf.” Camilla: “Ook was het mooi om te zien hoe Quinten door die begeleidingsrol groeide.” Uilko: “Quinten is heel trots op wat hij bij Aebi Schmidt doet.” Maar ook Wessel en Merel kwam met enthousiaste verhalen terug op De Waerdenborch. Camilla: “Ze lieten foto’s zien aan hun medeleerlingen en deelden al hun ervaringen.” Evalueren voor vervolg Aebi Schmidt en De Waerdenborch hebben de eerste samenwerking inmiddels positief geëvalueerd. Uilko en Camilla: “De eerste, verkennende insteek zouden we wat meer kunnen formaliseren door bijvoorbeeld een lesvoorbereiding te maken met daarin helder vanuit het keuzevak de opdrachten en de bijbehorende theorie. We proberen het zo in te vullen dat het project voldoet aan een keuzevak en zo het cijfer mee kan tellen voor het examen. De leerlingen ronden dan gelijk een examenonderdeel af. Op basis daarvan kunnen we samen met Aebi Schmidt heel goed afstemmen welke praktijkdelen zij op zich nemen én het keuzevak vervolgens afsluiten met een cijfer.” Marco: “Met misschien ook een afgerond eindwerkstuk dat de leerlingen mee naar huis kunnen nemen. Daarmee geef je dit keuzevak iets minder vrijblijvendheid mee én help je de ouders ook overtuigen om hun kinderen voor een technische vervolgstudie te laten kiezen.” Wens tot uitbreiding keuzevak Camilla: “Als het goed verloopt, willen we dit keuzevak ook uitbreiden zodat andere vmbo-scholen kunnen aansluiten. In de STO- regio Almelo loopt dit al goed. Dit komt door de samenwerking tussen alle scholen om de woensdagmiddag vrij te houden voor dit soort projecten. Dit zorgt voor een extra verbinding tussen de scholen en het bedrijfsleven. Dit willen wij graag ook.” Camilla is docent PIE: Wanneer viel bij haar eigenlijk het kwartje voor techniek? “Mijn vader had een bouwbedrijf en al vanaf jongs af aan ging ik mee de bouw op. Vervolgens switchte ik naar elektrotechniek en installatietechniek en nu in het onderwijs. Ik vind het mooi om een rolmodel te mogen zijn voor (vrouwelijke) techniekleerlingen!” MENU