6e0c1e77-02fc-4e94-81c4-b726cb60cb41 STO Enschede bereidt zich in de rust voor op de tweede helft van de STO voetbalwedstrijd STO Enschede kwam in het schooljaar 2023 - 2024 goed op stoom. Een positieve ontwikkeling die werd bekrachtigd tijdens een drukbezochte netwerkbijeenkomst op 26 juni. Ronald Rondeel, projectleider STO Enschede: “We keken samen met de deelnemers terug én vooruit. Centraal stond de vraag: waar willen we naartoe, samen met onze partners?” De deelnemers vormden een gevarieerde mix van bedrijven, opleidingsbedrijven, basisscholen en docenten. Leerzaam was de conclusie uit de presentatie van Tim Post: “Benut voor je planvorming veel meer de wetenschappelijke inzichten rondom instroombevordering techniek.” Metafoor van voetbalwedstrijd Ronald verpakte zijn presentatie in een mooie metafoor, die van een EK voetbalwedstrijd: “2020 – 2023 was de eerste helft van STO. In 2024 zitten we in een brugjaar, de ‘rust, en 2025 t/m 2028 zal de tweede helft zijn. En zoals dat gaat, neem je in de rust in de kleedkamer de winstpunten én verbeterpunten door!” Positieve terugblik STO Enschede kan positief terugblikken op de eerste helft van de STO-voetbalwedstrijd. Ronald gaf in vogelvlucht de highlights: “Allereerst dank ik alle betrokkenen zoals de po-scholen en de bedrijven. We hebben van hen de afgelopen jaren veel gevraagd en zij hebben vervolgens ook veel geleverd. Daar hebben we heel veel waardering voor. Samen met onze partners maken we STO Enschede.” Puntsgewijs presenteerde Ronald enkele highlights: “Door al het werk is bij leerlingen niet alleen de interesse in techniek toegenomen, maar ook concreet het aantal leerlingen. Wat ook bijdraagt aan dit succes is het aanstellen van STO-contactpersonen binnen zowel de basisscholen als binnen het mbo zoals ROC van Twente.” Ook noemde Ronald het inmiddels sterke netwerk én de gerealiseerde verbindingen met alle andere vmbo-scholen in Enschede. Opmerkelijk positief is de landelijke stijging van instroom in het profiel BWI. Voor het komende schooljaar laat ook het profiel M&T in Enschede een stijging zien van het aantal leerlingen, datzelfde geldt ook voor MVI.” Succesvolle programma’s Ook vermeldde Ronald specifiek enkele succesvolle programma’s van STO Enschede: “Dan noem ik graag 7Tech en Techzone waarbij nauw wordt samengewerkt met het Zone.college. Ook de masterclasses voor het basisonderwijs en Techniek Tastbaar behoren inmiddels tot het bewezen instrumentarium van STO Enschede.” Voor de herfst, en dit is nieuw, staat er een speeddate op het programma tussen bedrijven en leerlingen en hun ouders. Ook het Technolab, na een wat rustige start, kent inmiddels veel meer toeloop uit zowel het basisonderwijs als het Stedelijk Alpha en het Bonhoeffer College. Ronald: “Wat hierbij extra zal helpen, is de komende introductie van een digitaal reserveringssysteem voor zowel interne als externe partijen.” Vier speerpunten voor komende jaren Ronald keek vervolgens vooruit naar de ‘tweede helft van de STO-wedstrijd’. Samengevat presenteerde hij hieruit vier speerpunten: “Een gedegen oriëntatieprogramma, het technisch en technologisch onderwijs verder vormgeven evenals het uitbreiden van de mogelijkheden voor alle vmbo-leerlingen.” Het vierde speerpunt is ook relevant gezien het gegeven dat STO eind 2028 zal ophouden. Ronald: “Dé uitdaging is om alles wat in de periode 2020 t/m 2028 zal zijn opgebouwd op basis van samenwerking te verstevigen en te verduurzamen voor ná 2028. Het is een heldere opdracht om daar nu al voor in actie te komen.” Ronald dankte expliciet Manon Schrijnemaekers voor haar ondersteuning bij de nieuwe planvorming. Interessante inleiding Tim Post Vervolgens gaf Ronald het woord aan Tim Post van Kids4Twente voor zijn presentatie ‘Samen sterker onderwijs.’ Hij is onderwijspsycholoog, adviseur en ontwikkelaar W&T-onderwijs, auteur en één van de drijvende krachten achter Kids4Twente. Deze organisatie biedt basisscholen en middelbare scholen in Twente doorlopende hulp bij het onderwijzen van wetenschap, technologie en duurzaamheid. De kern van Tims betoog? Werken alle activiteiten voor instroombevordering eigenlijk wel? Waarom zijn er zo ongelofelijk veel clubs voor instroombevordering? Kunnen we de krachten niet bundelen? En vooral: kijk met een wetenschappelijke bril naar de resultaten van instroombevordering en pas de bewezen onderzoekinzichten daaruit toe in je nieuwe planvorming. Het basisonderwijs is héél belangrijk Tims wetenschappelijk gefundeerde conclusie is om kinderen al in het basisonderwijs zoveel mogelijk met techniek en technologie in aanraking te brengen. Dáár worden interesses en talenten tot leven geroepen. Zijn kinderen eenmaal op het middelbaar onderwijs aangeland? Dan hebben zij hun voorkeuren vaak al bepaald en buig je die niet meer zo eenvoudig om. Tim pleitte voor de ontwikkeling van een ecosysteem voor instroombevordering techniek. Niet alleen voor STO Enschede maar voor heel Twente, met daarin alle relevante en actieve partners. Eveneens stipte Tim een integrale aanpak aan bestaande uit vijf facetten om instroom techniek structureel, gericht en op onderzoek gebaseerd aan te vliegen. Een aanpak waar STO Enschede nú al veel aan heeft voor haar planvorming 2025 t/m 2028! Tot slot stond er een warm en koud buffet klaar en wisselden de deelnemers inzichten, ervaringen én nieuwe ideeën voor STO Enschede uit. Onze Enschedese collega’s mogen terugkijken op een mooi activiteitenjaar 2023 – 2024 én volop mooie plannen voor de ‘tweede helft van de STO-voetbalwedstrijd! MENU

46f95af8-dad9-4bcc-987c-cf85e42e1640 Feestelijk debuut project stokkenvanger PIE leerlingen op familiedag Severfield Steel Construction Maandenlang werkte een groepje derdejaars leerlingen van het profiel PIE van CSG Reggesteyn aan de realisatie van een stokkenvanger. Hierbij werden zij intensief begeleid door het Rijssense bedrijf Severfield Steel Construction. In juni kreeg de stokkenvanger zijn primeur op de drukbezochte familiedag van Severfield. Trots zijn op resultaat Wessel Voortman is samensteller in de werkplaats en teamleider van de zaterdagploeg. Hij begeleidde de leerlingen in het project: “Tijdens de familiedag hebben heel veel bezoekers, vooral kinderen, het stokkenspel gespeeld. De leerlingen PIE mogen trots zijn op het resultaat!” Jan Nijkamp is manager productie bij Severfield Steel Construction: “Wij staan altijd open voor nieuwe projecten met de afdeling PIE van CSG Reggesteyn.” Grote aantrekkingskracht van ‘techniek in actie’ Het stokkenspel wordt handmatig bediend met een console en degene die dat doet beslist zelf welke stokken er vallen. De spelers moeten deze zien op te vangen voordat de stokken de grond raken. Wessel: “Grappig om te zien tijdens de familiedag was dat niet alleen veel kinderen het wilden spelen, maar dat zij ook graag het laten vallen van de stokken wilden bedienen voor hun meespelende ouders!” Opnieuw het bewijs dat ‘techniek in actie’ een grote aantrekkingskracht heeft. Wessel: “We hebben hier met plezier tijd voor gemaakt want deze leerlingen zijn onze toekomst!” Leren samenwerken Patrick de Kleijn is docent PIE van de leerlingen in het PIE-lokaal op Kampus: “Naast het uitvoeren van allerlei technische handelingen zoals lassen, hebben de leerlingen ook geproefd hoe het is om samen te werken, over problemen in het project te praten en deze op te lossen. Een goede ervaring alvast voor hun latere loopbaan.” Een voorbeeld? De eerste constructie was te wankel. De leerlingen namen zelf contact op met Wessel en een aangepaste, stevigere constructie was het resultaat. Een mooi stukje initiatief! Patrick: “Zo hebben ze zelf ervaren hoe het in het technisch bedrijfsleven werkt: een probleem signaleren en samen efficiënt een oplossing bedenken en uitvoeren.” Ook ontdekten de leerlingen hoe het was om naar de deadline van de familiedag van Severfield toe te werken. Wessel: “Op die dag moest de stokkenvanger er écht staan en dat is gelukt.” Boost voor communicatie skills Wessel: “Misschien waren deze leerlingen in het begin wat schuchter, maar al snel belden ze mij gewoon op als ze in het project ergens tegenaan liepen. In deze tijd van appjes is dat voor de leerlingen een positieve leerervaring.” Rens en Arefin waren twee PIE-leerlingen die meededen in het project. Rens: “Ik heb delen gelast en geholpen bij de opbouw van de stokkenvanger en het testen van de constructie.” Arefin: “We werkten onderling heel goed samen. Soms ging een leerling in ons project te snel met lassen. Je moet eerst de tekening heel goed bekijken. Als we dat tegen een medeleerling zeiden, pikte hij dat op. Zo leer je goed samenwerken en elkaar op een positieve manier aanspreken.” Ook leuk: de receptioniste van Severfield zei tegen de PIE-leerlingen dat ze het een mooi project vond! Op naar nieuwe projecten! Ook Jan Nijkamp gaf het project alle aandacht en support: “De communicatie tussen de leerlingen en ons ging goed los. Wessel heeft dat heel mooi begeleid. En het eindproduct? Top! Dit project is gelukt en super geslaagd. Dit geslaagde stokkenproject smaakt naar meer.” Patrick de Kleijn: “We zijn Severfield heel dankbaar dat zij zo bereidwillig hebben meegewerkt. In een nieuw project kunnen we misschien een stapje verdergaan en de PIE-leerlingen ook alvast betrekken bij het ontwerp van het product dat zij gaan maken, ook dat is een leerzaam traject. Wellicht kunnen we in een nieuw project de leerlingen eveneens meer betrekken op de aspecten kwaliteit en veiligheid, want ook dit laatste aspect is heel belangrijk. De stokkenvanger woog uiteindelijk meer dan 100 kilo met zware staaldelen. We kunnen de leerlingen op die manier nog meer hun verantwoordelijkheid meegeven voor hun eigen veiligheid. Niet alleen in een project als met Severfield, maar ook in het PIE-lokaal zelf.” MENU

9c60a7f5-850f-4105-b20d-74df286b1f91 Deelnemende bedrijven aan het woord Tijdens de partnerbijeenkomst op 16 mei dachten ook meerdere bedrijven constructief mee. Met twee ervan gaan we in dit artikel graag de diepte in: hoe kijken zij naar de samenwerking met STO Twente en welke mogelijkheden zien zij voor de komende STO-jaren? Clemens Veldhuis, directeur van Huima Specials B.V.: ‘’In de samenwerking tussen techniekbedrijven en STO Twente liggen nog tal van mogelijkheden die we beter kunnen benutten.” Clemens Veldhuis is directeur van Huima Specials B.V. uit Enschede. Al meer dan 75 jaar ontwikkelt en produceert Huima Specials hoogwaardige aandrijvingen en aandrijfcomponenten. Dit innovatieve bedrijf is actief in onder andere de kassenbouw, intensieve veeteelt, marine en offshore. Huima Specials participeert vanaf de prille start in STO Twente. Ook deed Clemens enthousiast mee met de partnerbijeenkomst van STO Twente op 16 mei. Waarom? Clemens: “Het belangrijk om veel energie te stoppen in STO Twente en dus ook in deze partnerbijeenkomst. Zowel voor de continuïteit van de maakindustrie alsook voor Huima Specials Zodat we in Nederland en dus ook in Twente over 10, 20 jaar nog steeds mooie, innovatieve producten kunnen maken met genoeg en goed opgeleide vakmensen.” Hybride instructeur vrijgemaakt Huima Specials haakte bij de start van STO Twente direct aan. Hoe verliep de samenwerking met STO Twente in de afgelopen jaren? Clemens: “Een heel mooi voorbeeld is dat een collega bij ons, een vakman in verspanen, één dag in de week als hybride instructeur les geeft op het Enschedese Bonhoeffer College. Dat is onze concrete bijdrage om vmbo-leerlingen nu al de fijne kneepjes van het vak van verspanen en frezen mee te geven. Of op z’n minst deze leerlingen te laten ervaren wat deze specialismen inhouden. Ook denken we regelmatig mee in allerlei brainstormsessies om het vmbo-onderwijs nog beter te laten aansluiten op de praktijk van wat het mkb in Twente, en eigenlijk in heel Nederland, nodig heeft.” Mogelijkheden beter benutten Wel denkt Clemens dat er nog meer gehaald kan worden uit de samenwerking tussen het Twentse technische bedrijfsleven en de scholen en opleidingsinstituten. Clemens: “Daar liggen nog tal van mogelijkheden die we beter kunnen benutten, maar het moet wel van twee kanten komen. Het bedrijfsleven zou nog meer stappen kunnen zetten om bij dit soort initiatieven aan te haken. Huima Specials is in ieder geval heel bewust bezig met het aanhaken bij dit soort initiatieven.” Creatieve inbreng voor ander soort stages Clemens deed mee met de brainstorm tijdens de partnerbijeenkomst op 16 mei. Welk idee bracht hij in? “Het belangrijkste en het eenvoudigst te realiseren idee is om de stages die scholen organiseren breder te maken. Dus, zoek de samenwerking met meerdere bedrijven die elk een bepaald aspect in de techniek bedienen. Zoals een bedrijf als wij dat bezig is met draaien en frezen, maar zoek er dan ook een bedrijf in de installatietechniek bij, of in de plaatbewerking of bankwerken. Daarmee krijgt je stage in korte tijd veel meer rendement voor de leerlingen omdat zij heel efficiënt kennismaken met meerdere kanten van de techniek. Dit vergroot de kans dat er iets tussen zit wat de vmbo-leerlingen aanspreekt.” Paul Wolbers van Vennegoor Installatie: “Het is essentieel dat we jonge technici met plezier naar hun werk laten gaan” Paul Wolbers is bij Vennegoor Installatie in Weerselo verantwoordelijk voor K.A.M. Hij nam met volle inzet deel aan de partnerbijeenkomst van STO Twente op 16 mei: “We hebben fantastische techniekvakgebieden in Twente. Vennegoor Installatie wil voor de volle 100% haar concrete bijdrage leveren om jongeren te enthousiasmeren om zich daarbij aan te sluiten. We steken daar vanuit ons bedrijf graag heel veel moeite en energie in en met plezier!” Breed meedoen Paul geeft concrete voorbeelden van die inzet: “ We hebben praktijklessen gegeven op het Twents Carmel College aan de Potskampstraat en doen mee met Techniek Tastbaar in Oldenzaal, Almelo en Hengelo. Maar ook zijn we present op de techniekmarkt op ROC van Twente. Alles waar we ons gezicht kunnen laten zien, daar sluiten we ons bij aan. Een bijkomend voordeel daarvan is dat leerlingen ons herkennen en bij ons stage willen lopen. Binnen Vennegoor hebben we heel veel techniekrichtingen onder één dak, dat maakt de keuze voor stagiairs ook al makkelijker. We steken veel energie in het vmbo en beginnen eigenlijk al in het basisonderwijs met het wekken van interesse voor techniek. We hebben in ons bedrijf een eigen innovatiecentrum ingericht. Leerlingen uit het basisonderwijs kunnen hier heel laagdrempelig en spelenderwijs kennismaken met techniek.” Tandje bij zetten STO Twente is al enkele jaren volop actief. Hoe kijkt Paul daarop terug? “We hebben geëvalueerd en vanuit Vennegoor Installatie vinden we wel dat de techniekbedrijven nog meer integratie kunnen vinden met STO Twente en dan specifiek nog meer verwevenheid met de vmbo-scholen. Neem het hybride leren: wij gaan naar de scholen of zij komen naar ons. Maar dit kan nog intensiever zodat we uiteindelijk samen voor Twente op één geïntegreerd verhaal uitkomen. Beide partijen kunnen nog een tandje bij zetten door meer het gesprek met elkaar op te zoeken. Tijdens het brainstormen bij de partnerbijeenkomst hebben we dit nog eens benadrukt. Niet alleen Vennegoor denkt dat, want uit de meerdere bedrijfsbijeenkomsten van de laatste tijd maak ik op dat meer bedrijven er zo over denken. Overigens vind ik het heel mooi om te zien dat ook veel andere techniekbedrijven zich voor STO willen blijven inzetten en met STO Twente in gesprek gaat over nog onbenutte kansen.” Eigen innovatiecentrum Vennegoor Installatie geeft in haar eigen bedrijf technische mbo’ers graag alle ruimte en kansen. Paul: “We hebben daar binnen ons bedrijf vele mooie voorbeelden van. Elke jonge techniekmedewerker willen we graag op de werkplek plaatsen waar hij of zij zich gelukkig voelt. Negen van de tien stagiaires bij ons krijgen uiteindelijk een leer-/arbeidsovereenkomst op basis van BOL of BBL en een loopbaanplanning.” Tot slot heeft Paul nog een aanbeveling: “We moeten niet alleen veel energie steken in het vmbo-leerlingen de techniek ín krijgen maar hen, eenmaal daar, ook zien te behouden. Heb je hen eenmaal binnen? Blijf deze jonge technici dan ook volop aandacht en begeleiding geven, anders verlies je hen uiteindelijk weer. Dit vergt onder andere een goede match met de praktijkbegeleider. Het is essentieel dat we jonge technici met plezier naar hun werk laten gaan. Dan komt het leren vanzelf wel.” MENU

01ff8e3a-b7d1-4cd2-8f39-a1b8ecb14acc Samen een escape room bedenken én realiseren? Alle technische vmbo-profielen doen mee! Elk jaar maken scholieren van het Pius X College een escape room, ook dit jaar. Alle technische profielen van deze vmbo-school werken hierin schouder-aan-schouder samen. Van het vak D&P tot en met de profielen PIE en BWI. Heidie Wesselink-Vleerbos is praktijkdocent D&P. Ook geeft zij Natuurkunde: “D&P noemen wij in de school creatieve technologie. Door de escape room leren ze niet alleen profiel overstijgend meer van techniek, maar ook hoe leuk en leerzaam het is om samen te werken. Van belang als zij later in de techniek doorgaan.” Profiel overstijgend De relatie tussen het project voor escape rooms en STO Twente is helder. Heidie: “Om een escape room te bedenken en te maken komen alle technische profielen binnen onze school samen. Dit project is écht profiel overstijgend, dat maakt het extra bijzonder. Bijvoorbeeld in onze escape room voor dit jaar werken we liever niet met fysieke sloten, maar met magneten. Je voert als bezoeker bepaalde opdrachten uit en als die slagen gaat er een elektromagneet open en kun je door. De leerlingen van PIE hebben hiervoor de bekabeling aangelegd en de D&P leerlingen helpen hierbij. Dat geeft deze leerlingen een praktisch inkijkje in PIE. Ook was er een jongen die begon te schilderen voor een eerdere escape room. Hij ontdekte dat hij dat enorm leuk vond. Nu volgt hij de Schildersvakschool! Voor een eerdere escape room kozen we als thema ‘escape the plane’. De bezoekers moesten daarvoor hun koffers over een rolband vervoeren. Die werd door de leerlingen van BWI gebouwd in combinatie met de leerlingen van D&P.” Ook de website die bij de escape room hoort wordt door leerlingen ontworpen, evenals het maken van de flyers. Heidie benadrukt: “Want vergeet niet: het profiel MVI (Media, Vormgeving en ICT) is ook een technisch profiel. De ICT en de filmpjes die we in de escape rooms gebruiken worden door deze leerlingen gebouwd.” Techniek als rode draad Heidie: “Voor STO Twente ontwikkel ik voor de subregio Almelo e.o. meerdere projecten. Techniek is dé rode draad in al mijn werkzaamheden.” STO Twente wordt goed opgepakt binnen het Pius X College, merkt Heidie op: “De docenten haken heel praktisch aan en wat ook helpt, is dat de directie regelmatig polst in overleggen hoe we ervoor staan met STO. Ik word gestimuleerd om vooral niet vanuit techniekeilanden te denken en te doen, maar over grenzen te kijken. Een voorbeeld daarvan is ons jaarlijkse project escape room.” Technisch leren als verdienmodel Heidie: “Enkele jaren geleden kwamen we als tweede uit de bus in een internationale uitvind-wedstrijd. De geldprijs hebben we in overleg met de leerlingen geïnvesteerd in iets wat ook weer geld zou opleveren. Hoe? We bouwen elk jaar een escape room op school voor een echt publiek met elk jaar een wisselend thema. Medio november gaat die open en sluit net voor de kerstvakantie. Het geld dat de bezoekers betalen schenken we aan een goed doel. Vervolgens slopen we de escape room en bouwen we het jaar daarop een nieuwe escape room met eveneens een nieuw thema.” Inmiddels hebben de escape rooms een dermate hoog niveau bereikt dat externe partijen deze maar al te graag overnemen. Van dat geld bouwen de vmbo-leerlingen van het Pius X College het jaar daarop weer een nieuwe escape room. Vanaf 2022 vaste plek voor escape room Helaas, door corona, kon de gloednieuwe escape room dit jaar niet gespeeld worden. Heidie: “We stonden startklaar en alles was getest. En toen kwam het bericht dat buitenstaanders de school niet in mochten. We bewaren nu dit concept, met het thema kerstmis, voor volgend jaar.” In Almelo gaan de vmbo-scholen in 2022 samen in een nieuw schoolgebouw. Heidie: “In die nieuwe school krijgen wij ook een compleet nieuwe plek voor onze escape room. Prominent op de afdeling D&P komt een fysieke ruimte waar we voortaan onze escape room kunnen gaan bouwen. Dus direct grenzend aan ons praktijklokaal, daar zijn we heel blij mee.” Meer aandacht voor meiden Ook collega-docenten die in hun reguliere werk niet met techniek aan de slag zijn, doen mee, vertelt Heidie: “Zoals de docenten Nederlands die hebben meegebouwd. Daardoor gaat techniek door heel de school leven.” Heidie merkt in haar werk dat fijn-motorische technieken geschikt zijn voor meisjes: “Door zo’n leuk, praktisch en ook laagdrempelig en breed ingestoken project als de escape room komen ze hier toch mee in aanraking. Niet voor niets is meer meiden laten kiezen voor techniek één van de doelen van STO. Daar mag in mijn ogen nog meer aandacht voor komen.” Visie op meer instroom Tot slot heeft Heidie een heldere visie: “Als we techniek nog meer willen promoten, is het in mijn ogen van belang om vmbo-leerlingen opdrachten te geven om producten te maken die daadwerkelijk gebruikt gaan worden. Daarmee stimuleer je de interesse van de leerlingen. Dat zien we overduidelijk terug bij alle profielen die ieder hun eigen tastbare product opleveren voor de escape rooms. Plus: geef de leerlingen creatieve vrijheid en laat hen niet alles vanuit een dichtgetimmerde bouwtekening maken. Vooral meisjes worden hier enthousiast van, merk ik. Ook moet je leerlingen de kans geven om te falen, daar leren ze enorm van. Die combinatie zie ik als stimulans om meer leerlingen in het vmbo te laten kiezen voor techniek.” MENU

08649f5b-03e6-4493-b293-af119e7523cc Melkrobot SMEOT vormt agrarisch beroepsbeeld bij vmbo leerlingen Studenten bij SMEOT krijgen een zo breed mogelijk beroepsbeeld mee. Hans Fokke, coördinator vmbo/mbo onderwijs bij SMEOT: “Veel van onze studenten komen uit het buitengebied of nog specifieker: van agrarische bedrijven. De agrarische economie is en blijft belangrijk voor Oost-Nederland. Dit betekent dat SMEOT gericht inzet op agrarische robotisering met een groot accent op mechatronica en vooral pneumatiek.” Centraal hierin staat de onlangs vernieuwde melkrobot. Al meerdere vmbo-scholen uit de regio STO Twente kwamen hiermee kennismaken bij SMEOT vanuit de keuzevakken die zij volgen of omdat zij meedoen aan activiteiten vanuit Sterk Techniekonderwijs Twente. Agrarisch beroepsbeeld bij vmbo-leerlingen Hans: “Onze geavanceerde melkrobot is de laatste jaren veelvuldig gebruikt om het beroepsbeeld te schetsen en de link naar de mechatronica opleiding duidelijk te maken. Het accent hierbij lag op het kennismaken en promotie van pneumatiek in de verschillende profieldelen en keuzevakken die de Twentse vmbo-leerlingen bij ons volgen.” Al meerdere vmboscholen maken inmiddels gebruik van de mogelijkheid om bij SMEOT de melkrobot in te zetten als lesmiddel: leerlingen van het Canisius Tubbergen, CT Stork College, Bonhoeffer College, Alma College, Het Noordik Vroomshoop, Zone.college Enschede en Zone.college Almelo hebben kennis gemaakt van deze concrete toepassing van nieuwe technologie.. Hans: “Specifiek bij de vmbo-leerlingen focussen we met de melkrobot, en al haar mogelijkheden, heel sterk op het vormen van een breed beroepsbeeld als zij besluiten voor een studie mechatronica te kiezen.” Volop support van Lely De firma Lely ondersteunt SMEOT hierin al 5 jaar en de A3 melkrobot van Lely heeft in de lesomgeving vooral gezorgd voor herkenning en een beter beroepsbeeld. Die professionele samenwerking is nu officieel hernieuwd, ook in het belang van het Twentse vmbo. Op vrijdag 24 januari verlengde SMEOT officieel haar langdurige samenwerking met Lely, de internationale innovator in de agrisector. Na de installatie rond het jaar 2020 van de A3 melkrobot van Lely in het Skills Center van SMEOT werd deze recent vervangen door de nog innovatievere Lely A4 Astronaut melkrobot. Hans Fokke: “Dankzij Lely kunnen we ook vmbo-leerlingen de komende jaren een nóg actueler beroepsbeeld meegeven van de laatste innovaties in de agrarische sector op het gebied van melkrobots.” Speciaal ontwikkelde module SMEOT gaf hun docent Bennie Bosscher de opdracht om een gerichte onderwijsmodule te ontwerpen voor de Lely A4 Astronaut melkrobot. Hans: “Naast algemene informatie krijgen de leerlingen uiteraard een complete demonstratie van de werking. Deze module is in aangepaste vorm ook geschikt voor de vmbo-leerlingen die bij ons komen in het kader van keuzevakken die zij volgen of omdat zij meedoen aan activiteiten vanuit Sterk Techniekonderwijs Twente.” MENU

2b5531df-8fca-480d-9388-042477cbb517 Oost-Nederlandse House of Skills zet procestechniek op de kaart voor Twents vmbo STO Twente is volop bezig om vmbo-leerlingen inspireren voor techniek en technologie. Een sector die daarin nog wat onderbelicht blijft, is de procestechniek. Niet terecht, want in Twente tellen we talloze bedrijven en fabrieken die zónder procestechniek á la minute tot stilstand zouden komen. Van bierbrouwer Grolsch tot en met kaasmaker Heks’nkaas en nog veel meer. Want onder andere in de foodsector is procestechnologie onmisbaar. Daarom namen ruim 160 leerlingen uit klas 2 van het Bonhoeffer College en Het Stedelijk Alpha uit de STO subregio Enschede deel aan de ‘Maak kennis met de Procestechniek en Voedingsmiddelentechnologie’. Ronald: “We kijken terug op drie mooie dagen waarbij we de leerlingen een “kijkje in de keuken” van de Twentse procestechniek konden geven.” De organisatie was in handen van STO Enschede en het House of Skills Almelo, het praktijkcentrum van Process Your Future, House of Skills (PCPT). Een doorslaand succes Ronald: “Deze dagen waren een doorslaand succes! En het mooie is: PCPT en House of Skills zetten de deur wagenwijd open voor alle andere vmbo-scholen onder de vlag van STO Twente voor een soortgelijke experience! De ‘Maak kennis met de Procestechniek en Voedingsmiddelentechnologie’ organiseerden we samen met het House of Skills Almelo van Process Your Future. Dit laatste is het samenwerkingsverband tussen ROC van Twente, Zone.college, Saxion en bedrijven in de Twentse proces- en voedingsmiddelenindustrie. Deze samenwerking vindt plaats onder de hoede van PraktijkCentrum Proces-, Food en Feed Technologie Oost Nederland (PCPT)." House of Skills Gerard Nijhuis en Dirk Zuidema zijn beiden projectleider voor Process Your Future/PCPT. Gerard is eveneens senior docent Voeding & Technologie aan het Zone.college en Dirk is senior docent Procestechniek aan ROC van Twente: “House of Skills is dé plek waar leerlingen, studenten, werkenden en zij-instromers alles kunnen leren over procestechniek. In een omgeving waarin alles draait om leren, jezelf ontwikkelen, experimenteren en fouten mogen maken. Iets wat in een echte fabriek natuurlijk niet mogelijk is.” Trots laten Gerard en Dirk alle mogelijkheden in het House of Skills zien: “Leerlingen gaan hier zelf aan de slag met concrete onderdelen van de procesindustrie, zoals delen van productielijnen voor de foodsector. En wat zo mooi is: aanvullend, via grote schermen, zijn er tal van interactieve en digitale faciliteiten met VR, AR en 3D om ook de vmbo-leerlingen alle mogelijkheden in de procesindustrie zelf te laten beleven.” House of Skills is gevestigd aan de Kolthofsingel in Almelo. Van po en vo naar mbo en hbo Om jongeren al vroeg te interesseren en enthousiasmeren voor techniek en technologie zijn leerlingen van primair en voortgezet onderwijs van harte welkom. Gerard benadrukt dat House of Skills bewust inzet op de doorlopende leerlijn: “We willen leerlingen op meerdere momenten kennis laten maken met procestechniek in het House of Skills. Te beginnen in het basisonderwijs met een eerste verkenning, vervolgens op het vmbo met bijvoorbeeld de ‘Maak kennis met de Procestechniek en Voedingsmiddelentechnologie’ en daarna via het mbo.” Al die contactmomenten samen moeten het kwartje laten vallen voor hopelijk een studierichting procestechniek, maar Gerard benadrukt het volgende: “Natuurlijk hoeft niet elke vmbo-leerling voor procestechniek te kiezen, maar via ons House of Skills komen ze er in ieder geval mee in aanraking en krijgen ze de kans voor een bewuste keuze.” Inspirerende meertrapsraket Horen-zien-voelen en ruiken waren de zintuigen die drie dagen lang bij de vele leerlingen aangesproken werden tijdens de ‘Maak kennis met de Procestechniek en Voedingsmiddelentechnologie.’ Ronald: “We hadden een meertrapsraket opgebouwd, samen met de ervaren Dirk en Gerard van House of Skills. Eerst kregen de leerlingen op school inleidend les over procestechniek. Voor hun docenten had House of Skills een kant-en-klaar informatieboekje gemaakt. Vervolgens bracht House of Skills allerlei uitdagende procestechnologie naar ons Technolab voor actieve en inspirerende workshops én buiten de school bij House of Skills, gegeven door docenten van het Zone-college.” Als klapstuk gingen de leerlingen op bezoek bij een mooie dwarsdoorsnede van bedrijven in Twente die concreet werken met Procestechnologie: Heks’nkaas en Dessertmeesters in Oldenzaal, en Twence Recycling in Hengelo. Een aanrader: keuzevak procestechnologie Ook hebben Gerard en Dirk nog een andere belangrijke tip: “ROC van Twente doet regelmatig met vmbo-leerlingen een opdracht als onderdeel van een keuzevak. Nog niet veel docenten weten dat we voor vmbo-scholen ook alles op orde hebben om hun leerlingen via ROC van Twente het keuzevak Productietechniek, voedselveiligheid te laten volgen. Wij raden docenten daarom aan om hierover met ons te overleggen.” Baangarantie Dirk: “Vmbo-leerlingen die op mbo-niveau een opleiding voor procestechnologie volgen hebben in Twente gegarandeerd een baan.” Gerard: “Denk vooral aan functies als procesoperator. Die sleutelfiguur zorgt in technologisch zeer geavanceerde productieprocessen dat bijvoorbeeld gerst bier wordt en dat melk kaas wordt. Cruciale functies waar het Twentse bedrijfsleven om staat te springen. Ook bieden dit soort functies mooie doorgroeimogelijkheden. Wil jouw vmbo ook aan de slag met procestechniek? Zoals met een eigen ‘Maak kennis met de Procestechniek en Voedingsmiddelentechnologie’, het keuzevak Productietechniek, voedselveiligheid of met een andere insteek? Neem dan gerust contact op met Process Your Future: Dirk Zuidema, dzuidema@pcptoost.nl of Gerard Nijhuis, gnijhuis@pcptoost.nl . Ook de website geeft veel informatie: www.processyourfuture.nl . Op deze site zie je het House of Skills in 3D! MENU

7e0723e0-a302-43a0-8e4e-87d9315271c9 1.400 Twentse vmbo-leerlingen ontdekken de bouw! Van 15 t/m 18 maart organiseerde het Techniekhuis Twente in Hengelo de tweejaarlijkse Bouwontdekdagen. Maar liefst circa 1.400 Twentse vmbo-leerlingen doorliepen een carrousel vol doe-activiteiten en wetenswaardigheden over de bouw. Jan Willem Aardema, directeur van Bouwschool Twente, onderdeel van het Techniekhuis Twente: “Met een mbo-diploma in de techniek heb je een gouden toekomst. Laten we met elkaar goed realiseren dat die toekomst in de meeste gevallen stárt op het waardevolle vmbo. Daarom zetten we onze deuren wagenwijd open voor deze doelgroep en niet te vergeten: ook hun ouders.” De leerlingen gingen aan de slag met het maken van een bureaulamp. Bij binnenkomst ontvingen zij hiervoor een tasje met alle benodigde onderdelen. Een ideaal werkstuk om gefaseerd met meerdere facetten van techniek kennis te maken, want schilderen, timmeren en elektrotechniek komen hier in deze carrousel heel mooi samen. Leren samenwerken Een uitdagende onderbreking van de carrousel was een spel met het in teamverband slim en efficiënt verplaatsen van gekleurde blikjes om samen een eindresultaat te bereiken. Hier gold even niet het technisch talent, maar de kunst van het leren samenwerken aan één doel. Ook in de techniek is teamwork een steeds belangrijkere competentie. Ook bekeken de leerlingen een film over de diverse bouwopleidingen in het Techniekhuis Twente. Huidige leerlingen vertellen in deze film over hun opleiding en ervaringen. Deelname vanuit heel Twente Vmbo-leerlingen uit de 2e en 3e klas van maar liefst 15 scholen uit Twente namen deel, van Rijssen en Nijverdal tot en met Haaksbergen, Almelo, Oldenzaal, Enschede en Hengelo. Na afloop van de carrousel nam elke vmbo-leerling, ter herinnering, de zelfgemaakte en unieke bureaulamp mee naar huis. De vmbo-scholieren werden door de organisatie van de Bouwontdekdagen per bus netjes bij school opgehaald en weer teruggebracht. Jan Willem: “Het draait niet alleen om kennismaken met techniek, maar ook om een stukje emotie en aandacht. We hopen dat zo een goede ervaring ontstaat met techniek die deze leerlingen meenemen bij hun profielkeuze.” Overigens, de foodtruck met een blikje drinken en een warm broodje ging er bij de jonge techneuten prima in. Jan Willem: “Bijkomend resultaat van de Bouwontdekdagen is dat de docenten en decanen van de vmbo’s die de leerlingen begeleiden, ons beter leren kennen. Het Techniekhuis Twente is nog niet bij alle professionals goed bekend als vervolgopleider in de techniek na het vmbo.” Ook de focus op ouders Onderzoek wijst uit dat de ouders van vmbo-leerlingen een grote stem hebben in de keuze voor techniek door hun kinderen. Jan Willem: “Dus stelt het Techniekhuis Twente op donderdag 21 april haar deuren wijd open voor de ouders van de leerlingen die de Bouwontdekdagen hebben bezocht. Via vier workshops ervaren ze zelf hoe het is om in de bouw te werken en ook: hoeveel mooie carrièrekansen er voor hun dochters en zonen liggen. En die loopbaan begínt op het vmbo!” Techniekhuis Twente: up and running Het Techniekhuis Twente aan de Lansinkesweg 28a in Hengelo is sinds januari 2019 volledig open en in werking. Dé plek waar aankomende bouwprofessionals samenkomen om de beste in hun vak te worden. In deze oude monumentale fabriekshal leren deze beginnende vaklieden de fijne kneepjes van het vak door dynamisch, innovatief en praktijkgericht MBO-onderwijs. In het Techniekhuis Twente werken onderwijs en bedrijfsleven samen onder één dak. MENU

9b7aa3c2-28de-4b72-9a5e-4aec43fd2e20 PIE-docenten sterk verenigd in Platform PIE STO Twente probeert onder andere om meer instroom te genereren voor het profiel Produceren, Installeren en Energie (PIE). Gelukkig kunnen we hiervoor steunen op een grote groep enthousiaste Twentse PIE-docenten. Zij zijn verenigd in Regio 2 (Overijssel en Gelderland Oost) van het landelijke platform PIE. Op 22 juni kwam deze Regio 2 bij elkaar voor overleg en STO Twente mocht meekijken. Doel van het Platform PIE Het doel van het Platform PIE is krachtig, eigentijds beroepsonderwijs voor vmbo-leerlingen in het profiel Produceren, Installeren en Energie (PIE). Erwin Geerdink, docent PIE van het Alma College, is Regiocoördinator regio Overijssel, Gelderland Oost van Platform PIE: “Vanuit Platform PIE, en wij dus vanuit Regio 2, ondersteunen docenten en instructeurs. We delen kennis, brengen hen in contact met elkaar en met bedrijven, en vertegenwoordigen hun belangen bij de overheid en in de techniekbranche.” Aangesloten bij STO Platform PIE heeft een landelijk netwerk met belangrijke partners zoals de Stichting Platforms vmbo (SPV) en uiteraard bestaat er een constructieve samenwerking met het programma Sterk Techniekonderwijs. In de kern zijn in de regio Overijssel, Gelderland Oost circa 40 PIE docenten aangesloten, verdeeld over 17 vmbo-scholen, waaronder een groot aantal vmbo-scholen binnen STO Twente. Nefit Bosch Thermotechniek B.V. te Deventer bood gastvrij ruimte voor de regiobijeenkomst op 22 juni. Op de agenda stonden veel onderwerpen, en twee daarvan sprongen eruit door hun relatie met STO Twente: het Praktijk Gerichte Programma (PGP) en de voortgang van STO. Praktijkgericht Programma (PGP) Emiel Dikkers, docent Technologie & Toepassing aan het Alma College, legde het PGP helder uit: “Het PGP vervangt als het ware de uitgestelde Nieuwe Leerweg. Bij een praktijkgericht programma voeren leerlingen praktische, levensechte en realistische opdrachten uit bij of voor opdrachtgevers (bedrijven en instellingen) binnen en buiten school. Hierdoor ervaren leerlingen hoe het eraan toe gaat in de praktijk. Zij leren tijdens het praktijkgerichte programma ook bredere praktische vaardigheden, zoals samenwerken, presenteren, zelfstandig werken en plannen. Ze kunnen zich oriënteren op verschillende opleidingen en beroepen. Daarnaast staan vakspecifieke kennis en vaardigheden en loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) centraal. Door vaker met deze vaardigheden aan de slag te gaan, doen leerlingen ervaringen op die de overstap naar een vervolgopleiding mbo of het havo vergemakkelijkt. De ontwikkeling van het praktijkgericht programma bevindt zich op dit moment nog in de pilotfase.” De conclusie van Emiel? “PGP TIV (Techniek en Innovatief Vakmanschap) is de PGP die het beste aansluit op PIE. Vanuit het Platform-PIE wordt dit ook gestimuleerd.” Situatie Alma College Het Alma College is één van de pilotscholen, maar vanaf schooljaar 2024-2025 kan elke school een praktijkgericht programma aanbieden. Belangrijk ook: het PGP is niet verplicht voor TL. Dit soort programma‘s vergt veel van de docent. Leerlingen werken aan projecten en moeten vaak eerst allerlei praktisch vaardigheden opdoen om (als je kijkt naar de techniek) iets te kunnen maken. Dit kan ook betekenen dat de docent niet of niet volledig vaardig is om leerlingen hierin te begeleiden. Deze ruimte is er vaak niet. Op het Alma College doen de Techniekprofielen verplicht T&T. In dat geval leren de leerlingen technische vaardigheden binnen het profiel die ze kunnen gebruiken binnen het vak T&T, maar dat zal niet/minder het geval zijn op een mavo/havo locatie. Docentenprofessionalisering Een belangrijk doel van STO Twente is docentenprofessionalisering. Ook onze PIE-docenten zetten zich hiervoor in. Tijdens deze regiobijeenkomst ontvingen zij het certificaat voor hun eerdere deelname aan de landelijke docentennetwerk- en professionaliseringsbijeenkomst “De kracht van verbinding”. Interessante rondleiding Na afloop van de bijeenkomst gaven enthousiaste medewerkers van Nefit Bosch Thermotechniek een interessante rondleiding. In Deventer werden van oudsher vooral de HR cv-ketels geproduceerd. Dit neemt om begrijpelijke redenen uiteindelijk af, en nu ligt in de productie vooral de nadruk op het maken van warmtepompen. De PIE-collega’s vroegen honderduit over deze nieuwe materie. Vooral zogen zij deze materie op voor hun leerlingen PIE. Nefit Bosch Thermotechniek benadrukte dat er door de energietransitie ook in hun bedrijf een grote behoefte is aan technici op mbo-niveau. Vandaar de grote gastvrijheid en bereidwilligheid van dit innovatieve bedrijf om ook te investeren in goede relaties met het vmbo! Nefit Bosch Thermotechniek…bedankt! Platform PIE, Regio 2, dankt Nefit Bosch Thermotechniek van harte voor de geboden gastvrijheid en veelzijdige rondleiding! MENU

STO Café 15 december GEANNULEERD. Het geplande STO Café van 15 december is geannuleerd wegens kerstdrukte. STO café 29 sept. 2023: ROC van Twente, Hengelo 15 dec. 2023: bij Twents bedrijf 9 febr. 2024: bij Twents bedrijf 12 apr. 2024: bij Twents bedrijf 21 juni 2024: Regionale afsluiting, gezamenlijke programma plus BBQ Profiel meets Profiel 24 november 2023 & 8 maart 2024 Per profiel samen nadenken over wat er al staat en wat we willen in de aanloop naar een nieuwe programmaperiode 2025-2029. Locaties/uitnodigingen volgen nog. Studiereis STO Twente 2&3 november 2023 Techniek Tastbaar 22 sept. 2023: Hengelo 13 okt. 2023: Enschede 8 mrt. 2024: Almelo 22 mrt. 2024: Oldenzaal ntb Rijssen Hét doe- en beleef-event in de Techniek voor jongeren in de leeftijd van 10-14 jaar en hun ouders KALENDER STO TWENTE MENU STO Twente Kalender 2023-2024 Hier lees je in één oogopslag alle events die eraan komen. Pak je agenda, noteer en doe mee. Heb je zelf iets te melden voor op deze STO Twente Kalender? Eén mailtje naar communicatie@stotwente.nl is genoeg!

d6b11de4-31f9-41d4-82a2-85f249b00cb9 STO Café in H2Hub Twente: genoeg (water)stof tot nadenken Op 12 mei lag de organisatie van het STO Café in handen van Marieke Rinket, programmamanager STO Twente. Zowel de locatie als inhoud van het programma ademde één en al technologie. Op de H2Hub in Almelo praatte Ton Beune, manager van de H2Hub Twente, de ruim dertig deelnemers in vogelvlucht bij over de rol van waterstof in bijvoorbeeld de Twentse energietransitie. Ton: “De waterstofindustrie zal ook banen opleveren voor technische mbo’ers. in de opkomende waterstofsector zullen heel veel technische functies op mbo-niveau ontstaan.” Ondernemers én onderwijs werken fysiek samen De H2Hub Twente is een fysieke plek in Almelo waar ondernemers en onderwijs samenwerken aan onderzoek, ontwikkeling en toepassing van waterstoftechnologie. Niet alleen Saxion, UT én ROC van Twente nemen deel aan de H2Hub; ook diverse technologiebedrijven uit Twente zijn met volle 100% commitment aangehaakt. Ton Beune: “Actueel hierin is het project HYGENESYS. Dit staat voor HYdrogen GENEration SYstem voor decentral applicationS. In dit project onderzoeken bedrijven, kennisinstellingen en studenten hoe zij een prototype decentraal elektrolyse systeem kunnen ontwikkelen en bouwen dat voor 100% gebruikmaakt van groene energie. Zij zijn stakeholders in het groeiende netwerk rondom het waterstof innovatiecentrum H2Hub Twente, eveneens de fysieke locatie voor dit onderzoek.” Nog tal van uitdagingen De toelichting van Ton op de rol van waterstoftechnologie in de Nederlandse energietransitie was helder: “De productie in Nederland komt pas na 2024 op gang, voornamelijk voor de industrie en chemie. De vereiste import van groene waterstof is nu alleen nog mogelijk uit vooral instabiele landen en de opslag in Nederland vormt een technologische uitdaging. De infrastructuur (vulpunten) is beperkt aanwezig en een hoofdnet ontbreekt nog. Wat ik mis is een visie van de overheid op hoe we in de jaren ’30 onze energievoorziening duurzaam gaan organiseren.” Naast uitdagingen zoals op het terrein van productie, infrastructuur, opslag en milieu, verdienen ook de voor waterstof vereiste arbeidsmarkt en scholing nog de nodige inzet. Ton: “Bij ieder aspect van waterstoftechnologie kijken we ook naar de Human Capital Agenda. Daarom is het goed dat ook het mbo vanuit ROC van Twente inmiddels is aangehaakt bij de H2Hub Twente. Heel belangrijk, want zo’n beetje elke denkbare technische functie op mbo-niveau speelt een rol in de opkomende waterstofsector, van monteur tot operator en meer. Het is zaak de curricula te voorzien van deze opleidingaspecten. Zo pleit ik ervoor dat ROC van Twente de lesmodule waterstof gaat aanbieden.” Conclusies Tot slot trok Ton Beune enkele conclusies: “Waterstof gaat er, hoe dan ook, komen. Echter, het bouwen van business cases verloopt nu nog voor iedereen moeilijk. Ook de prijsontwikkeling en beschikbaarheid van groene H2 is nu nog onzeker. Van belang is dat de overheid de transitie stimuleert, zowel beleidsmatig en financieel als fiscaal, binnen de EU en nationaal.” Ton’s oproep aan de deelnemers aan het STO Café en eigenlijk aan héél Twente? “Zorg dat onze regio ‘H2 ready’ is, ook vanuit het perspectief van de arbeidsmarkt.” Waterstoftechnologie? Zien = geloven De inleiding en toelichting van Ton Beune maakten dat de deelnemers zeer geïntrigeerd zaten te luisteren en volop vragen hadden voor Ton. Zij hadden niet kunnen vermoeden dat er zoveel hightech ontwikkeling plaatsvindt in deze ‘blokkendoos’ aan de Kolthofsingel. Daarna splitsten de deelnemers aan het STO Café zich in twee groepen voor een rondleiding door de H2Hub Twente. Mocht waterstoftechnologie misschien nog wat abstract zijn? Een proefopstelling toonde visueel aan hoe het opwekken van energie met waterstof eigenlijk werkt. Ook stonden de bezoekers oog-in-oog met een indrukwekkend prototype decentraal elektrolyse systeem dat onder de vlag van het project HYGENESYS momenteel wordt ontwikkeld. Ook indrukwekkend: een super gave BMW waarin waterstof mede een rol gaat spelen in de aandrijving. Tot slot stonden de drankjes en hapjes gastvrij klaar en werd alle opgedane kennis nog eens met elkaar gedeeld. H2Hub Twente bedankt! MENU