e4855fcf-c195-4ac1-b936-596273d9c209 Geslaagde Techniek Carrousel STO-regio Rijssen – Holten De Techniek Carrousel van de Sterk Techniekonderwijs regio Rijssen – Holten stond al voor 2021 gepland, maar werd helaas verhinderd door corona. Op vrijdag 22 april was het dan eindelijk zover! Circa 375 vmbo-leerlingen uit de regio bezochten ieder één van de zes deelnemende bedrijfsscholen. Een belangrijk STO-activiteit, want dit soort bezoeken helpt een stevig fundament te leggen onder de zo felbegeerde doorlopende leerlijn. De organisatie lag in vertrouwde handen van Marcel Vaneker, Projectcoördinator Sterk Techniekonderwijs Holten, Maarten Scholten, in dezelfde functie voor Rijssen en Mirjam ten Brinke, decaan CSG Reggesteyn: “Elke leerling uit de derde klas TLG bezocht op 22 april één bedrijfsschool. De leerlingen kwamen van CSG Reggesteyn Rijssen en Nijverdal, Pius X, SG Jacobus Fruytier en De Waerdenborch Holten - Goor. Elke bedrijfsschool ontving in maximaal drie ronden de leerlingen. De deelnemende bedrijfsscholen waren REMO West-Twente, OT&L, Bouwmensen, ROC van Twente afdeling Handel en Commercie en afdeling Zorg en Welzijn en de InfraVak Holten.” Zowel harde als ondersteunende techniek en technologie Bewust is gekozen voor een brede oriëntatie op de deelnemende bedrijfsscholen: niet alleen de scholen waar de harde techniek centraal staat, maar ook die waar techniek en technologie een toenemend ondersteunende rol spelen, zoals in de zorg. In die zin had deze Techniek Carrousel meer het karakter van een carrière carrousel.” Marcel en Maarten benadrukken dat deze carrousel daadwerkelijk als onderwijstijd werd gekwalificeerd: “Het is niet een uitje.” Goed voorbereid op pad Van elke bedrijfsschool was een introductiefilm voorhanden. Deze hebben de leerlingen in december vorig jaar ter voorbereiding op de Techniek Carrousel alvast bekeken. “Aan deze filmpjes was een prijsvraag gekoppeld waarbij de leerlingen kans maakten op een JBL Box”, aldus Maarten en Marcel. Die prijs is op de dag van de Techniek Carrousel uitgereikt en elke deelnemende school telde een winnaar. Maarten: “De leerlingen van CSG Reggesteyn en Pius X moesten een motivatiebrief schrijven, op die manier werd ook het vak Nederlands erbij betrokken. Insteek van deze motivatiebrief? Waarom viel de keuze van een leerling op een specifieke bedrijfsschool?” Leerlingen bewust verrassen Marcel: “Wel moesten alle leerlingen een eerste en tweede keuze aangeven. Dit gaf ons techniekbreed een sturingsinstrument. Immers, de leerlingen kiezen van nature een bedrijfsschool met een insteek die ze al kennen. Dat is vertrouwd. Met een tweede keuze kregen we de mogelijkheid om zowel de leerlingen beter over de bedrijfsscholen te verdelen. Tegelijkertijd konden we een match maken met een bedrijfsschool die de leerlingen met iets nieuws zou laten kennismaken, mocht dat nodig zijn. Veel leerlingen hebben daardoor een bedrijfsschool bezocht die ze zelf nooit als eerste zouden kiezen. Dat heeft hun blik op techniek alleen maar helpen verruimen.” Enthousiaste deelname bedrijfsscholen De bedrijfsscholen hadden zich goed voorbereid met een leuke doe-activiteit. Marcel: “Bij één bedrijfsschool paste dat niet in hun werkschema. Zij boden een leuke rondleiding. De activiteiten lieten zien hoe het echt in de sectoren werkt en wat er allemaal aan techniek, technologie en ook veiligheid komt kijken.” Maarten: “Ook spanden talloze vrijwilligers in de deelnemende bedrijfsscholen zich in, waarvoor hulde.” Belangrijke input voor moment van profielkeuze Qompas vmbo/mavo is een complete Loopbaanoriëntatie- en Begeleiding (LOB) omgeving voor het vmbo (alle niveaus) vanaf leerjaar 1 t/m 4. Marcel: “Hierin hebben we een terugkoppelingsvraag opgenomen voor de deelnemende leerlingen: wat heb je vandaag opgestoken? Wat vond je er mooi aan? En vooral: zou je de richting willen kiezen van de bedrijfsschool die je bezocht? Die informatie van de leerlingen nemen we mee in een driehoeksgesprek of mentorgesprek.” Maarten: “Door corona zaten we met dit event laat in het jaar en hadden alle leerlingen al een profielkeuze gemaakt. We willen de Techniek Carrousel in 2023 ruimschoots vóór het moment van de profielkeuze organiseren. Daarmee kunnen we dit bezoek van de leerlingen aan de bedrijfsopleidingen op tijd meenemen in het gesprek met de leerlingen voor de profielkeuze. Hopelijk kunnen we er dan vanuit ROC van Twente ook Horeca, Bakkerij en Facilitair erbij betrekken. Daarmee heb je het hele techniekpalet compleet.” Gewenst: verdieping bij techniekbedrijven Marcel en Maarten: “Het zou mooi om de leerlingen die nu daadwerkelijk in een bepaalde techniekrichting geïnteresseerd zijn geraakt ook mee te kunnen nemen naar een bedrijfsbezoek bij een bedrijf dat is gelieerd aan één van de bedrijfsscholen. Dan kunnen ze de verdieping in en hun profielkeuze nog beter funderen.” Advies voor andere subregio’s STO Twente Voor andere subregio’s van STO Twente die geïnspireerd raken om ook een Techniek Carrousel te organiseren hebben Maarten en Marcel een gericht advies: “Het is logistiek heel complex met veel leerlingen en meerdere bedrijfsscholen. Ons advies is om hiermee al heel vroeg te beginnen. Dat start met het vastleggen van een dag waarop iedereen kan, vooral ook de bedrijfsscholen. Verder is het handig om heel goed en gericht met alle betrokkenen te communiceren, vooral ook de docenten. Zodat ze op tijd weten dat ze extra tijd moeten besteden aan dit carrousel in hun lessen zoals met de voorbereidende filmpjes in mentorlessen en het schrijven van de motivatiebrief en meer. Kortom, neem ook je collega-docenten concreet en vroegtijdig mee in dit voorbereidingsproces.” MENU

d7c642ab-8f9d-4be7-9353-8b4b1f56402b Grote bijeenkomst onderwijs en bedrijven STO Twente subregio Rijssen Holten resulteert in inzichten, ideeën en samenwerking Samenwerken zit de STO Twente subregio Rijssen-Holten in het bloed! Dat bleek opnieuw tijdens de massaal bezochte bijeenkomst in het Experience Center bij gastbedrijf Voortman Steel Machinery in Rijssen. Relatiebeheerders Martine Hagedoorn, Barbara Smith en Nicole Hofland presenteerden eerst de deelnemende scholen en vervolgens de bedrijven een dijk van een programma. Het doel? Samen werken aan duurzame relaties die zorgen voor sterk, toekomstgericht techniekonderwijs in onze regio. Met een terugblik op recent behaalde successen én een brainstorm voor de naaste toekomst. Hoogtepunt was de handtekening die de bedrijven massaal plaatsten als intentieverklaring om in de samenwerking met de STO-subregio Rijssen-Holten te participeren. Inspirerend startschot De bijeenkomst startte met eerst de vier aan STO Twente subregio Rijssen-Holten deelnemende scholen. De start sprak direct aan: “In een open sfeer samen bespreken hoe de deelnemers theorie en praktijk nóg beter kunnen verbinden, wat bedrijven en scholen van elkaar nodig hebben en hoe we jongeren enthousiast maken én houden voor techniek & technologie.” Robbert van Sluijters is teamleider vmbo (basis-kader-mavo) op De Waerdenborch. Hij hield een inspirerend welkomstwoord en gaf een korte inhoudelijke terugkoppeling op een recent gehouden STO-evaluatie binnen de subregio. Toelichting op rol van relatiebeheerder bedrijven Barbara Smith is relatiebeheerder voor de bedrijven in Holten en Goor. Zij schetste in haar presentatie hoe de subregio ervoor staat, hoe de subregio STO aanvliegt en vooral ook de why, how en what. Ook lichtte Barbara de taak van de relatiebeheerder toe: “Het onderhouden en versterken van bestaande contacten, uitbreiden van het bedrijvennetwerk en vraag en aanbod ophalen bij de bedrijven. Evenals het monitoren en administreren voor de cofinanciering, een essentieel facet van Sterk Techniekonderwijs, plus het structureren en vastleggen van afspraken voor kennisbehoud.” Creatieve brainstorm Els Veenhoven is STO deelprojectleider. Zij leidde vervolgens een uitdagende brainstormsessie in. De insteek? De eerder door Robbert toegelichte recente evaluatie van de samenwerking en activiteiten leidde op schildersezels tot allerlei stellingen. Met gekleurde stickers gaf elke deelnemer vervolgens de juistheid van de stellingen voor hem of haar aan. Daarna discussieerden de deelnemers verder in groepen over hoe, met wie en met welke middelen zij de voor hen belangrijke doelen in schooljaar 2025-2026 zouden kunnen realiseren. En ook wat het bedrijfsleven hierin kan betekenen. Vervolgens vatte Robbert van Sluijters de creatieve opbrengsten van de groepjes plenair samen met de belofte dat alle deelnemers de gedetailleerde resultaten nog krijgen nagezonden. Vervolgens de beurt aan het technische bedrijfsleven Na het onderwijs ontving de Subregio Rijssen-Holten het participerende technische bedrijfsleven. Samen met de onderwijscollega’s vervolgde de bijeenkomst met een meet & greet tussen bedrijfsleven en onderwijs. Presentatie Voortman Steel Machinery Vervolgens gaf Frank Scherphof, director operations, een heldere presentatie van Voortman Steel Machinery: “Wij maken high-end staalbewerkingsmachines met geïntegreerde bedrijfssoftware, die productieprocessen automatiseren en optimaliseren.” De locatie van de STO bijeenkomst was in het indrukwekkend ruime Experience Center van Voortman Steel Machinery. Frank: “Klanten zijn hier welkom om eerst zelf te ervaren of zij met onze hoogwaardige machines hun eigen product kunnen snijden, boren of frezen. Ook geven we demonstraties ter kennismaking.” Maar Frank schetste ook hoe dit Experience Center leerlingen uit het basis- en voortgezet onderwijs ontvangt om hen alvast kennis te laten maken met techniek. Frank: “Je kunt daar niet vroeg genoeg mee beginnen en daarvoor werken we graag samen met STO Twente subregio Rijssen-Holten.” Mooie metafoor voor STO Frank bleek zich grondig verdiept te hebben in Sterk Techniekonderwijs Twente en kwam met een creatief advies: “STO wordt vaak gepresenteerd als een menukaart met activiteiten, maar mij is dat te passief. Ik zie het als een dynamisch kookboek! De programma manager van STO is de schrijver van het kookboek, de bedrijven en scholen komen met aantrekkelijke gerechten, de scholen bepalen de bereidingswijze en de bedrijven leveren de ingrediënten!” Een rake, creatieve en direct toepasbare beeldspraak. Specifieke rol van bedrijven toegelicht Martine Hagedoorn is relatiebeheerder voor de bedrijven in Rijssen & Nijverdal. Zij schetste in haar plenaire presentatie voor de bedrijven de rol van schooldirecties, scholen zelf en de deelnemende bedrijven. Specifiek de rol van de bedrijven in Sterk Techniekonderwijs? “Het bieden van een praktische leerervaring aan leerlingen van het technisch vmbo. Samen werken we aan de structuur, met één contactpersoon waarin we dit zo nog beter kunnen doen. Daar hoort ook samen met het onderwijs de gezamenlijke activiteiten evalueren en eventueel aanpassen bij.” Overigens, er is nog een relatiebeheerder voor de bedrijven actief: Nicole Hofland, zij doet dit werk voor Pius X, Jacobus Fruytier en de bedrijfsvakscholen. Grootschalige bereidheid bedrijven voor samenwerking Sluitstuk van de vruchtbare bijeenkomst was de handtekening die de bedrijven massaal plaatsten als intentieverklaring om in de samenwerking voor Sterk Techniekonderwijs te participeren. De concretisering hiervan verschilt uiteraard per bedrijf, van gastles en stage tot en met de gezamenlijke ontwikkeling van een keuzevak en meer. Maar wat de bedrijven in de samenwerking ook ontwikkelen: sowieso méédoen werd massaal bekrachtigd met een officiële handtekening. Sfeervol sluitstuk De gezamenlijke maaltijd vormde een gezellige afronding waarin het brainstormen over een nóg betere samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven in de subregio Rijssen-Holten op informele wijze doorging. Na afloop kregen de deelnemende bedrijven en het onderwijs een aardige attentie mee. Conclusie? De zomervakantie lonkt, maar daarna gaat Sterk Techniekonderwijs in de STO-subregio Rijssen-Holten op volle kracht vooruit. Met dank aan Voortman voor de gastvrije ontvangst! Die smaakt naar meer! MENU

cb71c430-d0b5-4604-b3ce-9046018f673b De onverwachte reacties van de leerlingen maken mijn werk als instructeur extra leuk De STO regio Enschede telt meerdere hybride professionals. Eén daarvan is Frits Hartgers, een zeer ervaren verspaner. Die kennis en ervaring zet hij via STO Twente in op het Bonhoeffer College/Stedelijk Alpha. Zijn werkgever moet Frits een dag in de week missen, maar staat 100% achter hem: “Verspanen als tak van sport in de metaal is soms wat onderbelicht en kan zeker nieuwe, jonge instroom gebruiken. Daar draagt Huima Specials B.V. graag aan bij.” Instroom verspanen onder druk Frits is van huis uit een zeer ervaren verspaner: “Inmiddels ben ik een jaar of 17 werkzaam bij Huima Specials als cnc-verspaner, -programmeur en -operator en praktijkbegeleider.” Huima Specials B.V. ontwikkelt en produceert al meer dan 75 jaar hoogwaardige aandrijvingen en aandrijfcomponenten. Frits heeft een drukke baan, maar nam alsnog de beslissing om vmbo-leerlingen in Twente op weg te helpen in het mooie vak van verspanen. Frits: “Die tak van sport in de metaal is soms wat onderbelicht en kan zeker nieuwe, jonge instroom gebruiken. Ons bedrijf, en dat zal ook voor collega-bedrijven gelden in de regio, kan bijna geen jonge leerling-verspaners meer vinden. Op het werk hebben we afgesproken dat we onze schouders eronder gaan zetten om jonge mensen weer enthousiast te maken voor het metaalvak. Met verschillende partijen hebben we overlegd hoe we dat als Huima Specials het beste kunnen doen, zoals met het opleidings- en ontwikkelingsfonds metaalbewerking OOM en Overijssels Vakmanschap. Aan de hand van die gesprekken is besloten dat ik eerst de opleiding voor het Pedagogisch-Didactisch Certificaat (PDC) zou volgen. Die cursus van een jaar heb ik in 2022 afgerond op Windesheim, gesubsidieerd door Stichting OOM.” Contact via Techniek Tastbaar Tijdens deze opleiding had Frits een stageplek nodig. Frits: “In 2022 stonden we met Huima Specials op het Stedelijk Alpha/Bonhoeffer College tijdens de eerste editie van deze scholen van Techniek Tastbaar. Daar hebben we contact gelegd met de docent PIE/NaSk op het Bonhoeffer College. Via hem ben ik in januari 2023 één dag in de week stage gaan lopen op zijn school.” Inmiddels is Frits één dag in de week actief als hybride docent voor verspanen in klas 3 en 4: “Aan een draaibank werken kleeft in potentie een risico, dus voor die leeftijd mogen zij er nog niet aan werken. In mijn werk speelt veiligheid een grote rol en als hybride instructeur is dat ook het allereerste waarmee ik in de lessen begin.” Positieve ervaringen De eerste ervaringen van Frits zijn positief: “Ik ervaar het als superpositief om met jongelui te werken. Ze zijn lang niet altijd gemotiveerd, maar je krijgt soms hele mooie, onverwachte reacties van ze terug. Een voorbeeld? Ik ben weleens een hele dag met ze bezig geweest aan de draaibank en ze zeiden dat ze er niks aan vonden. Maar aan het eind van de les kwamen ze naar mij toe en zeiden: “Het was hartstikke leuk meneer!” Dat vind ik geweldig en stimuleert mijn inzet en motivatie nog eens extra.” Alle support van Huima Specials Frits wordt erg goed gesteund door zijn werkgever: “Huima Specials moet mij nog een dag in de week missen. Maar dat doen zij voor de goede zaak. Zij zien in dat je er écht moeite voor moet doen om enthousiasme te kweken bij jonge mensen voor het metaalvak. Dit betekent dat zij mij hiervoor een dag in de week vrij spelen, een bewuste en maatschappelijk verantwoord besluit.” Wel geeft Frits aan dat de typische verspaner een wat in zichzelf gekeerde persoon is: “Dat hoort bij de aard van het werk, je bent de hele dag nogal in je eentje bezig aan zo’n machine. Voor dit werk heb je weinig contact met je collega’s. Hele aardige mensen uiteraard, maar lesgeven zit hen van nature niet in het bloed. Daarom moeten we extra ons best doen om onder hen hybride instructeurs te vinden. Ik denk wel dat ik niet een stereotype verspaner ben, ook omdat ik meer in het bedrijf doe dan alleen verspanen.” Leuk team Frits werkt als hybride instructeur graag samen met de reguliere docenten PIE op het Stedelijk Alpha/Bonhoeffer College. Hoe staan zij hierin? Frits: “Vanaf het begon stonden ze direct heel erg open voor mijn komst. Ik ben een échte verspaner en dat zijn mijn collega-docenten niet, dus kan ik de ruimte pakken om instructies te geven op het vlak van verspaning. Daar komt nog een voordeel bij; door mijn inzet op de leerlingen kunnen de PIE docenten beter hun tijd verdelen tussen theorie en praktijk. Zij geven theorie in het theorielokaal en ik neem de praktijk voor mijn rekening, samen met Derk. Hij is fulltime instructeur en samen staan we in de werkplaats. Ik werk in een leuk en collegiaal team, dat is voor je werkplezier heel belangrijk.” Oplossen in plaats van klagen Frits heeft door zijn praktijkwerk bij Huima Specials ervaring met de laatste machines en technieken op het vlak van verspaning. Hoe ervaart hij de machines op het Stedelijk Alpha/Bonhoeffer College? “Die zijn best wel goed, maar de beitels zijn niet optimaal. Ik ben nu bezig met de vertegenwoordiger van Huima Specials om te kijken of zij voor het Stedelijk Alpha/Bonhoeffer College wat beitels en beitelplaten willen sponsoren. Je kunt je druk maken over het feit dat dit soort zaken misschien niet helemaal up-to-date is, maar je kunt het ook proberen op te lossen.” Wel heeft Frits moeten wennen aan de structuur van de school: “De organisatie daarvan is totaal anders dan in het bedrijfsleven, maar het is interessant om beide werelden te mogen ervaren.” MENU

690b009b-75c2-456b-b776-2846d06032c4 Technici UMCG Groningen verantwoordelijk voor ongekend veel medische apparaten Na het bezoek aan de Gasunie op de eerste dag van de studiereis van STO Twente stond er een tweede bezoek in de stad Groningen op het programma: het UMCG. De monden vielen open toen de deelnemers het UMCG binnenliepen. Hier werken maar liefst 14.000 mensen en het UMCG is in feite een overdekte stad bínnen de stad Groningen. De nadruk bij dit bezoek lag vooral op de techniek en technologie binnen het ziekenhuis. Zowel installatie- als bouwtechniek, maar ook de medische technologie. Kortom, interessant voor alle deelnemers. Ook (zorg)opleidingen op MBO-niveau Over opleiden gesproken: het UMCG is een academisch ziekenhuis en leidde inmiddels ongeveer 3400 studenten op tot arts, tandarts of bewegingswetenschapper en ruim 450 artsen tot medisch specialist. Het UMCG heeft alle opleidingen tot specialist in huis. Ook verzorgt het UMCG (zorg)opleidingen op HBO- en MBO-niveau. Dit laatste is uiteraard interessant voor VMBO-leerlingen die in de zorg willen doorstromen! Duizelingwekkende cijfers Na een heerlijke lunch in het UMCG gaven vier managers verantwoordelijk voor Gebouwen, Technisch beleid en Medische technologie een indrukwekkende presentatie. Het technisch beheer is een gigantisch nauwgezette operatie met heel veel checks om de patiënt- en medewerkersveiligheid maximaal te waarborgen. Centraal hierin staat onder andere de 24/7 dienst vanuit het Technisch Beheer voor verstoringen. De discipline Technisch Beheer is verantwoordelijk voor de instandhouding en het onderhoud van de gebouwen, terreinen, infrastructuur en niet-medische apparatuur van het UMCG. In totaal werken hier 55 medewerkers. De afdeling Medische Technologie is verantwoordelijk voor de complete levenscyclus van medische apparatuur. Dat wil zeggen aanschaf, gebruik, onderhoud en reparaties. De afdeling heeft het duizelingwekkende aantal van 38.000 apparaten in beheer. In 2023 werden die ingezet voor onder andere ruim 42.000 behandelingen in de operatiekamers. Rondleiding Na de inleiding werden de deelnemers gesplitst in twee groepen voor een rondleiding. Onder het immens grote UMCG bevindt zich een bijna eindeloos netwerk van tunnels met daarin elke denkbare techniek en technologie om alle processen in het UMCG aan de gang te houden. Wie hier in de techniek werkt, heeft een ongelooflijk belangrijke functie, want uitval door techniek kan direct levensbedreigend zijn voor patiënten. Van bijna alle medische technologie in bijvoorbeeld operatiekamers is er ter plekke een vervangend apparaat beschikbaar. De rondleiding liet ook een modelopstelling van een nieuwe operatiekamer zien, bomvol medische technologie. Zoals met een digitaal scherm en camera’s waarop niet alleen operaties via een camera zijn te volgen, maar medische teams voor noodhulp al direct mee kunnen kijken naar een patiënt die via een traumahelikopter onderweg is naar het landingspunt op het dak van het UMCG. Bijzonder veel indruk maakte alle technologie in de traumakamers waarmee letterlijk ter plekke levens worden gered. Energievoorziening Ook is de technische dienst terecht trots op haar eigen energievoorziening, met als back up gigantisch grote en krachtige dieselgeneratoren. Kortom, een mooie mix van nieuwe en ‘oude’ technologie. Het elektriciteitsverbruik in 2023? Een duizelingwekkende 48.198.315 kWh. Opvallend veel interesse, en terecht, kreeg het ingenieuze systeem van de ‘ouderwetse’ buizenpost, technisch georganiseerd vanuit de kelders. In levensbedreigende situaties in een operatiekamer is hiermee bijvoorbeeld een razendsnelle rondzending van biopsies mogelijk voor onderzoek in het lab. Bijzonder om te zien was een geautomatiseerd systeem waarbij zorgmedewerkers, met hun eigen pas, vanuit de kelder schone werkkleding krijgen toegestuurd vanuit een slim intern transportsysteem. Volop werk voor MBO’ers Hoewel het UMC een rasecht universitair medisch centrum is, is er ook heel veel aandacht voor het opleiden van medische en technische medewerkers op mbo-niveau. Het UMCG is dan ook een belangrijke stage- en opleidingspartner voor de regio. Zo was te zien dat jonge technici aan de slag waren op een speciale afdeling waar de medische apparatuur en meer werd gecontroleerd, gerepareerd en gereviseerd. Een idee vanuit STO Twente, na de rondleiding, is om de banden met ons eigen MST te verstevigen. UMCG bedankt Na de rondleiding stonden er verfrissingen klaar. Het contrast op de eerste studiedag kon niet groter zijn tussen de Gasunie en het UMCG. Hoewel? Het één kan niet zonder het ander! UMCG, bedankt voor jullie team dat een ongekend mooi inkijkje gaf in alle (zorg)technologie die een ziekenhuis veilig gaande houdt! MENU

5fe2dee3-1fd9-4e1f-9f88-c9ca5c22c080 Subregio Rijssen-Holten: intentieverklaring voor structurele samenwerking W&T De samenwerking vanuit het vmbo met basisscholen is een belangrijk speerpunt van STO Twente. Wetenschap & Technologie (W&T) is daarvoor een praktische katalysator. Met maar liefst vijf schoolbesturen uit het basisonderwijs tekende CSG Reggesteyn op maandag 22 november een intentieverklaring voor een structurele samenwerking op het gebied van W&T. Deze vijf schoolbesturen vertegenwoordigen samen 29 basisscholen in de regio. De verbindende kracht hierin? Het Technolab en technieklokalen op CSG Reggesteyn in Rijssen. Kortom, W&T als structurele hefboom tussen basis en voortgezet onderwijs. Verschillen tussen basisscholen W&T-onderwijs is sinds 2020 verplicht op basisscholen. Toch verschilt de mate van invoering per basisschool. Gerard Rutterkamp van CSG Reggesteyn: “Sommige basisscholen lopen voorop en verwelkomen we inmiddels in ons Technolab of onze andere technische omgevingen. Daarmee haken zij naadloos aan bij de ontwikkelingen die wij in het voortgezet onderwijs inzetten vanuit Sterk Techniekonderwijs Twente. Andere basisscholen staan nog aan het begin of houden W&T met eigen technieklokalen meer in eigen hand. Kortom, de aanvliegroute van W&T kan per basisschool enorm verschillen.” De insteek met de intentieverklaring is om alle po-scholen van de deelnemende besturen in deze ontwikkelingen rondom W&T gelijkmatig mee te nemen. Des te eenduidiger geschoold en voorbereid kunnen deze leerlingen later doorstromen naar het vmbo. Samenwerking vastgelegd Met de intentieverklaring slaan CSG Reggesteyn en de schoolbesturen uit de subregio Rijssen-Holten de handen ineen om samen W&T met elkaar beter op de agenda te krijgen. Een prachtig voorbeeld van langetermijnsamenwerking tussen po en vo. De vijf bestuurders uit het basisonderwijs die de intentieverklaring met Aart van ’t Veld (Voorzitter College van Bestuur CSG Reggesteyn) tekenden, zijn Frans Nawijn (PCPO Rijssen), Mirelle Schuurman (Katholiek Onderwijs Twenterand), Bert Ligtenberg (School met de bijbel Notter), Martin Van Zelm (CBS de Roerganger) en Esther van der Schee-Roest (Verion). Gekozen voor langere termijn De intentieverklaring loopt tot 2030. Er is bewust gekozen voor een langere periode om continuïteit te kunnen waarborgen. De bedoeling is dan ook dat de leerkrachten van de deelnemende basisscholen op een hoger niveau gebracht worden op het gebied van techniekonderwijs, zodat zij uiteindelijk zelf de lessen kunnen geven in het Technolab of technieklokalen van CSG Reggesteyn. CSG Reggesteyn faciliteert hierin met een praktijkinstructeur. De lessen in het Technolab of technieklokalen van CSG Reggesteyn zijn daarmee in feite van de basisscholen. Ook aandacht voor technieklokalen Het enthousiasme voor het Technolab van CSG Reggesteyn is groot. Uit de gesprekken met de besturen voor de intentieverklaring kwam waardering naar boven voor het Technolab. CSG Reggesteyn krijgt enthousiaste reacties terug van po-scholen die er op bezoek zijn geweest. Tegelijkertijd wordt veel enthousiasme vanuit de basisscholen opgemerkt om samen op te trekken in de bestaande technieklokalen. Hierin krijgen de onderbouwleerlingen les in techniek. De po-scholen pleiten ervoor ook deze doelgroepen niet te vergeten waarvoor de inzet van pure handvaardigheid nog steeds van groot belang is zoals zagen en timmeren. De technologie in het Technolab kan voor hen te hoog gegrepen zijn. Daarom stelt CSG Reggesteyn ook de wat meer traditionele technieklokalen open voor het basisonderwijs. Aan de slag Nu de intentieverklaring om samen te werken er ligt, geeft elke basisschool hier samen met CSG Reggesteyn concreet handen en voeten aan. In januari gaat CSG Reggesteyn alle betrokken scholen langs en in gesprek met de directeur en de coördinator techniek. Op basis van een menukaart worden heel concreet de techniekmogelijkheden geschetst voor hun po-leerlingen vanuit W&T op CSG Reggesteyn. Niet ad hoc, maar structureel. Vervolgens kunnen zij zich hier concreet voor inschrijven. Uiteraard ligt de primaire focus van het Technolab op het vmbo. Echter, CSG Reggesteyn hoopt met deze ontwikkeling ook leerlingen van andere niveaus te enthousiasmeren voor techniek/technologie. MENU

d6b11de4-31f9-41d4-82a2-85f249b00cb9 STO Café in H2Hub Twente: genoeg (water)stof tot nadenken Op 12 mei lag de organisatie van het STO Café in handen van Marieke Rinket, programmamanager STO Twente. Zowel de locatie als inhoud van het programma ademde één en al technologie. Op de H2Hub in Almelo praatte Ton Beune, manager van de H2Hub Twente, de ruim dertig deelnemers in vogelvlucht bij over de rol van waterstof in bijvoorbeeld de Twentse energietransitie. Ton: “De waterstofindustrie zal ook banen opleveren voor technische mbo’ers. in de opkomende waterstofsector zullen heel veel technische functies op mbo-niveau ontstaan.” Ondernemers én onderwijs werken fysiek samen De H2Hub Twente is een fysieke plek in Almelo waar ondernemers en onderwijs samenwerken aan onderzoek, ontwikkeling en toepassing van waterstoftechnologie. Niet alleen Saxion, UT én ROC van Twente nemen deel aan de H2Hub; ook diverse technologiebedrijven uit Twente zijn met volle 100% commitment aangehaakt. Ton Beune: “Actueel hierin is het project HYGENESYS. Dit staat voor HYdrogen GENEration SYstem voor decentral applicationS. In dit project onderzoeken bedrijven, kennisinstellingen en studenten hoe zij een prototype decentraal elektrolyse systeem kunnen ontwikkelen en bouwen dat voor 100% gebruikmaakt van groene energie. Zij zijn stakeholders in het groeiende netwerk rondom het waterstof innovatiecentrum H2Hub Twente, eveneens de fysieke locatie voor dit onderzoek.” Nog tal van uitdagingen De toelichting van Ton op de rol van waterstoftechnologie in de Nederlandse energietransitie was helder: “De productie in Nederland komt pas na 2024 op gang, voornamelijk voor de industrie en chemie. De vereiste import van groene waterstof is nu alleen nog mogelijk uit vooral instabiele landen en de opslag in Nederland vormt een technologische uitdaging. De infrastructuur (vulpunten) is beperkt aanwezig en een hoofdnet ontbreekt nog. Wat ik mis is een visie van de overheid op hoe we in de jaren ’30 onze energievoorziening duurzaam gaan organiseren.” Naast uitdagingen zoals op het terrein van productie, infrastructuur, opslag en milieu, verdienen ook de voor waterstof vereiste arbeidsmarkt en scholing nog de nodige inzet. Ton: “Bij ieder aspect van waterstoftechnologie kijken we ook naar de Human Capital Agenda. Daarom is het goed dat ook het mbo vanuit ROC van Twente inmiddels is aangehaakt bij de H2Hub Twente. Heel belangrijk, want zo’n beetje elke denkbare technische functie op mbo-niveau speelt een rol in de opkomende waterstofsector, van monteur tot operator en meer. Het is zaak de curricula te voorzien van deze opleidingaspecten. Zo pleit ik ervoor dat ROC van Twente de lesmodule waterstof gaat aanbieden.” Conclusies Tot slot trok Ton Beune enkele conclusies: “Waterstof gaat er, hoe dan ook, komen. Echter, het bouwen van business cases verloopt nu nog voor iedereen moeilijk. Ook de prijsontwikkeling en beschikbaarheid van groene H2 is nu nog onzeker. Van belang is dat de overheid de transitie stimuleert, zowel beleidsmatig en financieel als fiscaal, binnen de EU en nationaal.” Ton’s oproep aan de deelnemers aan het STO Café en eigenlijk aan héél Twente? “Zorg dat onze regio ‘H2 ready’ is, ook vanuit het perspectief van de arbeidsmarkt.” Waterstoftechnologie? Zien = geloven De inleiding en toelichting van Ton Beune maakten dat de deelnemers zeer geïntrigeerd zaten te luisteren en volop vragen hadden voor Ton. Zij hadden niet kunnen vermoeden dat er zoveel hightech ontwikkeling plaatsvindt in deze ‘blokkendoos’ aan de Kolthofsingel. Daarna splitsten de deelnemers aan het STO Café zich in twee groepen voor een rondleiding door de H2Hub Twente. Mocht waterstoftechnologie misschien nog wat abstract zijn? Een proefopstelling toonde visueel aan hoe het opwekken van energie met waterstof eigenlijk werkt. Ook stonden de bezoekers oog-in-oog met een indrukwekkend prototype decentraal elektrolyse systeem dat onder de vlag van het project HYGENESYS momenteel wordt ontwikkeld. Ook indrukwekkend: een super gave BMW waarin waterstof mede een rol gaat spelen in de aandrijving. Tot slot stonden de drankjes en hapjes gastvrij klaar en werd alle opgedane kennis nog eens met elkaar gedeeld. H2Hub Twente bedankt! MENU

PRIVACY- VERKLARING STO TWENTE MENU PRIVACYVERKLARING Sterk Techniekonderwijs Twente (STO Twente) kan persoonsgegevens over u verwerken, doordat u gebruik maakt van contactformulieren op deze website. STO Twente kan de volgende persoonsgegevens verwerken: Uw voor- en achternaam Uw adresgegevens Uw telefoonnummer Uw e-mailadres Waarom STO Twente gegevens nodig heeft STO Twente verwerkt uw persoonsgegevens om telefonisch contact met u op te kunnen nemen als u daar om verzoekt, en/of om u schriftelijk (per e-mail en/of per post) te kunnen benaderen indien u telefonisch onverhoopt niet bereikt kunt worden. Hoe lang STO Twente gegevens bewaart STO Twente bewaart uw persoonsgegevens niet langer dan strikt nodig is om de doelen te realiseren, waarvoor uw gegevens worden verzameld. Uw gegevens worden niet langer dan een jaar bewaard indien er geen overeenkomst met u tot stand komt. Delen met anderen STO Twente verstrekt uw persoonsgegevens alléén aan derden indien dit nodig is voor de uitvoering van een overeenkomst met u, of om te voldoen aan een wettelijke verplichting. In kaart brengen websitebezoek Op de website van STO Twente worden algemene bezoekgegevens bijgehouden, waaronder het IP-adres van uw computer en het tijdstip van opvraging en gegevens die uw browser meestuurt. Deze gegevens worden gebruikt voor analyses van bezoek- en klikgedrag op de website. STO Twente gebruikt deze informatie om de werking van de website te verbeteren. Deze gegevens worden zo veel mogelijk geanonimiseerd en worden niet aan derden verstrekt. Google analytics STO Twente maakt gebruik van Google Analytics om bij te houden hoe gebruikers de website gebruiken. Deze data worden overgebracht naar en door Google opgeslagen op servers in de Verenigde Staten. Lees het privacy beleid van Google voor meer informatie. U treft hier ook het privacy beleid van Google Analytics aan. Google kan deze informatie aan derden verschaffen indien Google hiertoe wettelijk wordt verplicht, of voor zover deze derden de informatie namens Google verwerken. STO Twente heeft hier geen invloed op. STO Twente heeft Google geen toestemming gegeven om via STO Twente verkregen Analytics-informatie te gebruiken voor andere Google-diensten. Gegevens inzien, aanpassen of verwijderen U heeft het recht om uw persoonsgegevens in te zien, te corrigeren of te verwijderen. U kunt een verzoek tot inzage, correctie of verwijdering sturen naar communicatie@stotwente.nl . STO Twente zal zo snel mogelijk, maar binnen vier weken, op uw verzoek reageren. Beveiligen STO Twente neemt de bescherming van uw gegevens serieus en neemt passende maatregelen om misbruik, verlies, onbevoegde toegang, ongewenste openbaarmaking en ongeoorloofde wijziging tegen te gaan. De website van STO Twente maakt gebruik van een betrouwbaar SSL-Certificaat om te borgen dat uw persoonsgegevens niet in verkeerde handen vallen. Als u de indruk heeft dat uw gegevens niet goed beveiligd zijn of er aanwijzingen zijn van misbruik, of indien u meer informatie wenst over de beveiliging van door STO Twente verzamelde persoonsgegevens, neem dan contact met STO Twente op via communicatie@stotwente.nl . www.stotwente.nl is een website van Sterk Techniekonderwijs Twente en is als volgt te bereiken: Vestigingsadres: Potskampstraat 2, 7573 CC Oldenzaal Telefoon: 055 - 356 07 30 E-mailadres: communicatie@stotwente.nl

ffb7d4c0-09ea-4a2b-b553-d845fc77e354 STO subregio Enschede ontvangt tl/mavo-leerlingen voor praktijkopdracht Vanaf schooljaar 2024-2025 mogen scholen het praktijkgericht programma aanbieden als erkend examenvak. Doel? Leerlingen beter voorbereiden op hun vervolgopleiding door hen kennis te laten maken met realistische, praktische opdrachten in het technisch beroepenveld. Echter, veel scholen hebben zelf daarvoor de technische faciliteiten en/of expertise niet in huis. Goed nieuws is dat de STO subregio Enschede hier nú al proactief op voorsorteert. Zij liet een eerste groep tl-leerlingen in het PIE lokaal van het Bonhoeffer College actief en praktijkgericht kennismaken met de mogelijkheden binnen techniek. Een geslaagde pilot die een structureel vervolg verdient zodat ook tl-leerlingen van andere scholen uit Enschede en omstreken deze kans krijgen. Gevraagd om mee te draaien in pilot voor TIV Zij-instromer Paul Schoten komt zelf uit het technisch bedrijfsleven en is al geruime tijd docent Science en TIV en mentor op de mavo aan de Van der Waalslaan, één van de vestigingen van het Bonhoeffer College: “Zelf werk ik hier vanuit mijn enorme drijfveer om deze leerlingen het belang van techniek bij te brengen en hun eigen talent op dit gebied te triggeren. Van groot belang, want we hebben hen keihard nodig om alle technische transities in Nederland te helpen uitvoeren. Van één van de teamleiders van de mavo kreeg ik het verzoek om aan een landelijke pilot mee te doen, met de focus op een nieuwe tak binnen ons praktijkgericht programma genaamd Techniek en Innovatief Vakmanschap (TIV). Onze school draait in deze landelijke pilot mee. Die uitnodiging heb ik enthousiast en met beide handen aangenomen.” Zelf aan de slag met allerlei bewerkingen Inmiddels draaide Paul deze pilot met zo’n 20 van zijn eigen tl-leerlingen uit 3 mavo van de vestiging aan de Van der Waalslaan: “De eerste, echte, professionele opdracht die zij hebben uitgevoerd was onder leiding van mijn collega Thomas Struik. Hij is docent PIE aan het Bonhoeffer College aan de Wethouder Beversstraat in Enschede. In de hiervoor prima uitgeruste PIE techniekruimte van Bonhoeffer College werden zij uitgedaagd een barbecue te maken. Met nagenoeg geen voorkennis brachten zij deze uitdaging glansrijk tot een einde. Inclusief voor hen nieuwe bewerkingen zoals metaal snijden en puntlassen. Hierin werden zij pedagogisch en technisch begeleid door Thomas Struik en zijn collega’s. Na de twee jaar Science die ze bij mij of een collega hadden gehad, met basale handelingen, was dit een enorme verrijking met serieus kant-, knip- en laswerk. Met als resultaat een solide en professionele houtskoolbarbecue voor persoonlijk gebruik.” Een nieuwe techniekervaring rijker Paul viel op dat deze praktijkuitdaging de leerlingen enorm aansprak: “Kijk, bij Science raken leerlingen na 50 minuten theorie toch wat onrustig. Maar bij deze pilot zijn ze enkele uren actief in de benen, staand achter een werkbank of machine, en dat verliep zonder welke klacht dan ook. De tijd vloog voor hen om, een nieuwe techniekervaring rijker die hen ook bijblijft. Dit biedt écht perspectief en laat ook tl-jongeren op een verrassende manier ontdekken waar hun eventuele techniektalenten liggen.” Geslaagde pilot verder uitwerken Na deze geslaagde pilot is het zaak deze nieuwe aanpak verder gestalte te geven en structureel in te bedden. Bedoeld om ook andere tl-mavo’s uit de regio de kans te geven hun leerlingen met techniek kennis te laten maken via een praktijkvak ondersteund vanuit STO Twente. Paul: “Op een landelijke bijeenkomst van alle deelnemende TIV-pilotscholen hebben we onze ervaringen uitgewisseld. De eis van de overheid is helder: laat leerlingen kennismaken met realistische, praktische opdrachten in het technisch beroepenveld. Waarbij nadrukkelijk externe partijen betrokken zijn zodat ook tl-leerlingen de opdrachten deels extern kunnen uitvoeren. Wij konden nu terecht bij het Bonhoeffer College, maar bij externe partijen kun je ook denken aan technische bedrijven. Dit is wel een uitdaging. Technische bedrijven geven bijvoorbeeld graag een rondleiding. Maar het is iets van een andere orde als je aan deze bedrijven vraagt om op jaarbasis structureel een groep leerlingen fysiek te begeleiden op meerdere dagdelen bij het voor een (deel) uitvoeren van een technische opdracht. Hier is nog heel wat te winnen. Gelukkig kunnen wij terecht voor de externe uitvoering van de praktijkopdracht bij het Bonhoeffer College onder de vlag van STO-subregio Twente, en dit gun ik alle andere tl-leerlingen in de regio ook.” MENU

99bb11c1-c35d-409b-bd0d-dcee65a09685 Eerste FarmBot op CSG Reggesteyn in werking Docenten van PIE en HBR op CSG Reggesteyn in Rijssen sloegen de handen ineen en bouwden recent de eerste FarmBot. Ook het Groen Praktijkonderwijs sloot aan. Een FarmBot is een uniek concept voor de vmbo-leerlingen om aan de slag te gaan met moderne technologie in de landbouw. Ofwel: smartfarming! Linda van Gelder is Docent Technolab op CSG Reggesteyn: “We leven in een wereld van constante vernieuwingen, niet alleen op het gebied van techniek en technologie, maar ook hoe wij ons eten zien en ervaren. Op Reggesteyn willen wij onze leerlingen hiermee voorbij de basis laten kijken en hen stimuleren om grenzen te verleggen, ook na hun opleiding. Banen worden steeds meer geautomatiseerd, ook de agrarische banen die onze vmbo-leerlingen mogelijk later krijgen. Met die technologie willen we onze leerlingen nu al in aanraking brengen, waaronder smartfarming. Dit fenomeen rukt op, ook in onze regio. Bij smartfarming zijn nagenoeg alle facetten van zaadjes planten tot en met oogsten geautomatiseerd. Om de leerlingen hiermee daadwerkelijk in aanraking te brengen, hebben we dankzij STO Twente een FarmBot kunnen aanschaffen en is inmiddels in werking.” FarmBot: een geautomatiseerde landbouwmachine Een FarmBot is een geautomatiseerde landbouwmachine: “De basis is een houten bak met aarde. Daarin planten de leerlingen bijvoorbeeld kruiden. De FarmBot maakt gebruik van hardware die zich over de bak kan verplaatsen om zo op de millimeter precies zaadjes te planten, deze zaadjes water te geven, het vochtigheidsniveau van de aarde te detecteren en onkruid te verwijderen. Daarnaast maakt de FarmBot gebruik van een camera om het onkruid te detecteren en om de gezondheid van de plantjes bij te houden.” Smart moestuin De leerlingen creëren hiermee, onder begeleiding, in feite een ‘smart’ moestuin en kunnen deze bewerken met de bijgeleverde app. Een unieke manier om vmbo-leerlingen te betrekken bij landbouw en technologie. Linda: “Veel leerlingen hebben geen idee hoe hun voedsel groeit. Door er nu zelf mee aan de slag te gaan, krijgen ze ook die kennis als vanzelf mee.” De leerlingen bedienen de FarmBot zelf. Linda: “Wij programmeren voor en leggen het uit. Als de FarmBot eenmaal draait, kunnen zij deze helemaal zelf ontdekken en onderhouden. Daar leren ze heel veel van.” Samenwerking tussen profielen Het mooie is dat er meerdere profielen samenwerken op dit technologieproject, vooral Machiel Dijkslag, docent Horeca, Bakkerij en Recreatie (HBR), Patrick Kleijn, docent Produceren, Installeren en Energie (PIE) en Hans Mulder van het Groen Praktijkonderwijs. Machiel: “Momenteel testen we, samen met leerlingen, uit wat het beste geschikt is voor de FarmBot, zoals paprikaplantjes, dille, rucola en basilicum.” Patrick Klein, docent PIE: “Er zit heel veel techniek in een FarmBot. Vanuit PIE zijn we vooral betrokken als technisch ondersteuner bij het opzetten van de FarmBot inclusief alle benodigde wateraansluitingen, slangetjes, leidingen en meer. Het is een proef, we lopen tegen kinderziekten op, dus verbeteren wij onszelf hierin stap voor stap omdat we gaandeweg dit traject ook nieuwe inzichten opdoen. Met als doel uiteindelijk het afleveren van een goed werkende FarmBot. Neem circulariteit, ook belangrijk voor onze leerlingen. We denken erover het benodigde water op te vangen met een regenton. Hier ligt weer een link met het vak Aardrijkskunde. Ook overwegen we de installatie van een zonnepaneel om de FarmBot van energie te voorzien.” Ook aantrekkelijk voor meiden Linda: “De FarmBot staat nu nog op ons schooldak, maar we gaan deze verhuizen naar de groenkas op ons binnenplein. Sterker nog, er komen twee FarmBots in te staan, plus een Hydrophonics systeem waarmee de PIE-leerlingen een compleet watersysteem bouwen.” Patrick: “Nu staat de farmbot nog op het dakterras en we hopen volgend jaar, samen met Hans Mulder van Groen Praktijkonderwijs in samenwerking met HBR en PIE, een mooie groene groenkas neer te zetten. Want een plek ín de groenkas beschermt de ingezaaide producten tegen bevriezen. Opnieuw een verbreding omdat we in dit project daarmee dus ook het Praktijkonderwijs meenemen. Kortom, we combineren meerdere profielen en de kennis van de docenten met als doel samen een lesprogramma voor de FarmBot te draaien.” Linda: “We hopen met dit soort schone technologie meer meiden te interesseren om in een kas te willen werken of bij een tuiniersbedrijf via de afdeling Groen op onze Pro school.” Iedereen betrekken Hoe is deze samenwerking tussen de profielen eigenlijk ontstaan? Machiel: “Linda voedt ons met goede ideeën op het vlak van techniek en technologie zoals met de FarmBot. Daarmee inspireer je de collega’s in je eigen profiel. Vervolgens zoek je in je school collega’s binnen de andere profielen die ook willen samenwerken. STO draait erom dat je iedereen op je school betrekt, informeert, elkaar stimuleert en elkaar zo verder brengt.” Linda: “Mijn doel is de betrokken docenten en afdelingen te koppelen en vervolgens kan ik het loslaten.” Patrick: “Klopt, Linda is hierin onze verbinder.” Aan de slag! Na de zomer gaan de leerlingen bij het profiel HBR aan de slag met de FarmBot. Linda: “We hopen dan een mooie, veelzijdige groene kas te hebben, met onder andere de FarmBot. De leerlingen komen hierin op de lange termijn met zowel fysieke als digitale ervaringen in aanraking. Met als doel om problemen op te lossen, samen te werken en te communiceren. Competenties die hen maximaal voorbereiden op het latere werkveld in de steeds meer geautomatiseerde agrarische sector.” Patrick: “Ook voorzie ik een blijvende inbreng van onze PIE-leerlingen om de HBR-leerlingen met de FarmBot te ondersteunen.” Link met Technolab Eveneens ligt er een mooie link vanuit dit project met het Technolab van CSG Reggesteyn: “Ons Technolab is gebaseerd op de ‘7 werelden van techniek’ en één daarvan is Voeding & Natuur. Leerlingen uit het basisonderwijs willen we onder andere aanbieden dat zij bij ons in het Technolab aan de slag gaan met de Neuron e-modules van Makeblock. Hiermee kunnen deze jonge leerlingen, onder begeleiding, een watersysteem programmeren en aanleggen. De leerlingen krijgen een uitleg over de FarmBot en gaan vervolgens zelf aan de slag: hoe maak je dit en welke onderdelen heb je daarvoor nodig? Met dit soort activiteiten betrekken we niet alleen meer profielen bij het Technolab, maar ook de leerlingen vanuit het basisonderwijs.” Patrick: “Dit soort projecten draagt bij aan de doorlopende leerlijnen waar STO Twente ook op inzet.” Oogst in eigen huis bereid en geserveerd Uiteindelijk levert de FarmBot een oogst op. Machiel: “Die verwerken de leerlingen van HBR in gerechten én serveren we in ons schoolrestaurant. Een aansprekend voorbeeld voor de leerlingen van circulariteit! Vanaf het komende schooljaar kunnen geïnteresseerden hiervoor op de maandag- en woensdagmiddag reserveren.” Ook benadrukt Machiel de samenwerking met het Technolab: “Eerst dacht ik: wat moet HBR met het Technolab? Want onze leerlingen werken vooral ambachtelijk met de handen. Nieuwe technologie zie je niet zo in ons profiel, maar met de FarmBot is dat inzicht wel aan het landen, en dat is ook belangrijk voor het beroepsbeeld van onze HBR-leerlingen. We leven in 2023 en ook vanuit HBR omarm ik graag voor mijn leerlingen alle technologische vernieuwingen, want die gaan ze uiteindelijk later in hun werk tegenkomen.” MENU

63e370f2-67e3-40e2-a3a1-6db0acd72d43 Keuzevak Bouw en Woonrijp Maken slaagt door goede samenwerking Bouw- en Woonrijp Maken is een gloednieuw keuzevak van het Canisius in Tubbergen. Centraal staat de samenwerking met het opleidingsbedrijf InfraVak in Holten en de bedrijven Kruse Groep uit Geesteren, Aannemersbedrijf Gerwers uit Tilligte en Gebr. Poppink uit Reutum. Maar liefst drie bedrijven werken voor dit keuzevak collegiaal samen. InfraVak is dé vakopleider, samen met het ROC van Twentein de grond-, weg en waterbouwsector (GWW). Marleen Peddemors is vanuit het Canisius de drijvende kracht achter dit keuzevak: “De drie bedrijven, InfraVak, ROC van Twente en het Canisius hebben er heel bewust voor gekozen om het mooie infravak sámen uit te dragen.” Verbreden vanuit D&P Marleen Peddemors legt het systeem achter dit keuzevak enthousiast uit: “We zijn een pilot begonnen met zeven leerlingen in de derde klas, en dat aantal is ook echt de limiet. Onze school biedt alleen het profiel D&P aan. Maar daarbinnen laten we de leerlingen allerlei uitstapjes maken naar de profielen BWI, Groen, PIE en meer. Daar past onze inzet op dit keuzevak ook goed bij. De leerlingen die voor het keuzevak Bouw- en Woonrijp kiezen werken graag met de handen en willen richting loonwerk, het hoveniersvak, werken als kraanmachinist of grond-, weg- en waterbouw. Dit keuzevak geeft hen nét het juiste opstapje om zich inhoudelijk goed te kunnen oriënteren. Bij hun daadwerkelijke vervolgstudie in welke richting van infra dan ook, geeft dit deze leerlingen alvast een zachtere landing.” Introductie én verdieping De leerlingen krijgen in totaal zeven lessen. Marleen: “De introductie vond plaats bij de InfraVak in Holten door Henk Roessink van het ROC van Twente. Daar kregen ze les over veiligheid en konden ze proeven en ruiken aan alle facetten van de infra. Vooral bedoeld om al enthousiasme te kweken.” Na deze introductie gingen de leerlingen twee keer aan de slag bij elk van de drie deelnemende bedrijven, dus zes bedrijfsbezoeken in totaal. ‘Grondige’ aanpak Bij Kruse Groep lag de focus op boren en grondonderzoek. Bij hun tweede bezoek aam Kruse Groep hebben de leerlingen bepaalde opdrachten uitgezet en uitgelezen met een laser. Ook leerden ze rechte hoeken en piketten uitzetten. Eveneens leerzaam: onze Nederlandse bodem ligt vol met leidingen, je kunt niet overal zomaar de spade in de grond zetten. Marleen: “De leerlingen leerden met een zogeheten CLIC-systeem vast te stellen waar er bijvoorbeeld water- en gasleidingen liggen onder de grond.” Veelzijdig aan de slag Bij Gerwers mochten de leerlingen mee naar een bouwproject in Hengelo, netjes gebracht in een taxibusje. Marleen: “Hier gingen de leerlingen concreet aan de slag met rioolaanleg en ontdekten zij hoeveel nauwkeurigheid daar bij komt kijken. Ook leerden ze welke soorten grond je allemaal tegen kunt komen, van leem en zand tot en met klei. En vooral ook: hoe gedraagt die grond zich als je daar in en op gaat bouwen?” Bij het tweede bezoek aan Gerwers lag het accent op het werk rondom duikers, zoals het plaatsen van platen en het nauwkeurig voorbewerken met een graafmachine.” Tot slot brachten de leerlingen twee bezoeken aan Gebr. Poppink in Reutum: “Naast grondwerk leerden de leerlingen hier ook van alles over straatwerk.” Afsluiting bij InfraVak Marleen: “Tot slot organiseren we in juli een afsluiting van het keuzevak Bouw- en Woonrijp Maken bij InfraVak. Uiteraard nodigen we hier de ouders ook voor uit. De leerlingen presenteren dan wat zij hebben geleerd bij de verschillende bedrijven. Elk groep leerlingen geeft een presentatie over één van de drie deelnemende bedrijven. Van belang ook als reflectie naar de bedrijven toe: is er bij de leerlingen overgekomen wat zij voor ogen hebben gehad?” Ook belangrijk: InfraVak vertelt de leerlingen en hun ouders ook welke vervolgopleidingen er mogelijk zijn. Goede samenwerking met alle partners Bij de meeste keuzevakken werkt een school samen met één bedrijf, maar voor dit keuzevak Bouw- en Woonrijp Maken slaagde het Canisius erin om maar liefst drie bedrijven te betrekken. Marleen: “Tijdens ons Talent Event in oktober 2023 werkten we ook al samen met deze bedrijven, dus die basis lag er al. Alle drie de bedrijven heb ik ons plan uitgelegd voor dit keuzevak. Wat dan helpt, is dat bij deze bedrijven ook al leerlingen van het Canisius stage lopen. De bedrijven, InfraVak, ROC van Twente en het Canisius hebben er heel bewust voor gekozen om het mooie en toekomstrijke infravak sámen uit te dragen. De bedoeling was om leerlingen én kennis te laten maken én warm te maken voor ons vak. We hebben het hele programma dan ook samen in elkaar gezet en de eindtermen gewaarborgd.” Pedagogisch-didactische ondersteuning Marleen: “Ook hebben we de bedrijven ondersteuning aangeboden bij het pedagogisch-didactisch goed onderbouwen van de bedrijfsbezoeken. Maar de bedrijven deden het fantastisch door de theorie heel goed uit te leggen vanuit de praktische invalshoek. Bijvoorbeeld Peter Gerwers legde heel goed uit dat je op de bouwplaats áltijd oogcontact moet maken en houden met de mensen op de machines. Vervolgens brachten ze dat op de bouwplaats bij de leerlingen heel praktisch in de praktijk door te vragen aan de leerlingen: “Wat moet je altijd doen op de bouwplaats?” Dat soort tips uit de praktijk zijn al fantastisch voor de leerlingen.” En het mooie is: alle bedrijven en ROC van Twente en InfraVak hebben inmiddels toegezegd om vólgend jaar opnieuw vol mee te doen met dit keuzevak. Er is zelfs al belangstelling vanuit andere InfraVak scholen in den lande. Reactie InfraVak Kim Wever-Brinkman is bij InfraVak verantwoordelijk voor marketing en communicatie: “Het is voor InfraVak de eerste keer dat we met een school zó intensief samenwerken met drie bedrijven voor een keuzevak. Wel willen we dit soort initiatieven heel graag uitbreiden naar meerdere scholen, want de samenwerking met het Canisius en de bedrijven bevalt ons heel goed. We hebben hiervoor drie bedrijven bij elkaar gebracht en zelf vinden zij het ook heel leuk en belangrijk om hier tijd en aandacht aan te besteden. Het kost hen uiteraard tijd en energie, maar we proeven nu al dat de bedrijven volgend jaar zó weer mee zouden doen met dit keuzevak Bouw- en Woonrijp Maken. Voor ons heel belangrijk, want ook infratechniek heeft te maken met een geringere instroom van jong talent. We moeten steeds meer doen om dezelfde instroom op peil te houden. Onze lid-bedrijven zoeken allemaal BBL-leerlingen, maar we kunnen niet aan de vraag voldoen. Daarom steken we graag ook energie in STO Twente. We wáren al actief in het vmbo en nu ook meer met STO Twente. Infratechniek is toch nog een onbekende sector voor de jeugd. We gaan al naar scholen, geven voorlichting en workshops en organiseren excursies. Maar met dit nieuwe keuzevak Bouw- en Woonrijp Maken krijg je ze veel directer en gerichter binnen.” MENU