c226b718-b94c-4f83-ac21-d725857e17ea Enschede bereidt zich stevig voor op Techniek Tastbaar 2023 In oktober 2022 organiseerde de STO subregio Enschede voor het eerst een drukbezochte en geslaagde Techniek Tastbaar. De tweede editie staat inmiddels stevig gepland in alle agenda’s voor 13 oktober dit jaar. Uiteraard wordt er ook dit keer niets aan het toeval overgelaten. Dus nodigde het projectteam op 7 juni alle deelnemende bedrijven uit voor de aftrap met een inhoudelijk sterke Bedrijveninformatiemiddag. Toegewijd en professioneel projectteam Ruim 22 bedrijven van de in oktober 2023 deelnemende bedrijven waren aanwezig. Zij doorliepen een veelzijdig programma. Ronald Rondeel is projectleider: “Ik heb eerst het belang en de rol van STO Twente uitgelegd, ook in relatie tot Techniek Tastbaar. Wat ik graag benadruk, is dat we Techniek Tastbaar editie 2023 met een toegewijd en professioneel projectteam organiseren. Rick Ardesch is vanuit STO Enschede tot aan de aanstaande zomervakantie onze bedrijfsmakelaar. Hij werft de deelnemende bedrijven en communiceert met hen. Daarnaast zijn in het projectteam actief Renate Veldhuis, Heidi Delleman en Floor de Vries. Deze ervaren collega’s zijn daadwerkelijk druk met de organisatie en uitvoering van Techniek Tastbaar. Zij verzetten heel veel werk!” Samenwerking van drie scholen Tijdens de bedrijfsbijeenkomst hebben Renate en Floor het concept achter Techniek Tastbaar uitgelegd. Daarbij kwam ook duidelijk aan de orde dat de STO subregio Enschede Techniek Tastbaar in 2023 samen organiseert en uitvoert met het Zone.college. Ronald: “We hebben wederzijds belang bij een goede samenwerking richting de toekomst. Ook hun profielen willen we een plekje geven tijdens Techniek Tastbaar. Het Stedelijk Alpha, Bonhoeffer College en Zone.college werken dus schouder-aan-schouder hierin samen. Het plan is om voor de editie van 2024 ook het Greijdanus te betrekken.” Verbreding bedrijven over volle breedte techniek en technologie De editie 2023 kent een bewuste verbreding ten opzichte van vorig jaar. “In oktober verwelkomen we techniek- en technologiebedrijven uit de volle breedte. Een gericht speerpunt, passend bij het beleid van het ministerie om ook aanpalende profielen bij STO te laten aanhaken zoals Zorg & Welzijn. De verdeling is nu gelijkwaardiger dan bij onze eerste editie van Techniek Tastbaar.” Overigens deden er verleden keer 33 bedrijven mee en nu met 45 – 50 bedrijven dus substantieel meer. Ronald: “Niet omdat we uit zijn op schaalvergroting, maar omdat we over de volle breedte werven.” Actuele aanpassingen Ronald: “Dit keer duurt Techniek Tastbaar van 10.00 – 17.00 uur. Ook gaan we meer inspelen op een betere verdeling van de groepen leerlingen die ons bezoeken. Eveneens gaan we de bedrijven voor de 2023-editie nog beter helpen om zich voor te bereiden op hun stand-presentatie en vooral de doe-opdracht die zij de bezoekende leerlingen aanbieden. Bedrijven hebben daar echt support bij nodig en die gaan we hen bieden. Tijdens de Bedrijveninformatiemiddag op 7 juni heeft John van Mierlo van de organisatie van Techniek Tastbaar hierover uitleg gegeven aan de bedrijven. En op 11 september kunnen de bedrijven deelnemen aan een webinar vanuit de organisatie achter Techniek Tastbaar over de meest optimale aanpak. Tot slot hadden we de bijeenkomst op 7 juni zó ingericht dat bedrijven die eerder deelnamen én bedrijven die nu voor het eerst meedoen, met elkaar in gesprek konden gaan over aanpak en ervaringen. De bedrijven hebben dus op die middag van elkaar kunnen leren.” STO subregio Enschede Eveneens neemt de STO subregio Enschede de organisatievorm van Techniek Tastbaar nu meer in eigen hand. Ronald: “We maken gebruik van dit concept daar waar wij de kennis of de middelen missen, zoals het benaderen en uitnodigen van de 63 basisscholen. Ook zorgt John van Mierlo voor zaken als de subsidieregeling en een actueel overzicht van de deelnemende scholen. Echter, de complete organisatie om de tweede editie van Techniek Tastbaar tot een succes te maken doen we dit jaar van binnenuit, op basis van de praktische ervaringen van verleden jaar. Daardoor maken we enerzijds gebruik van de kennis en ervaring van John van Mierlo en anderzijds kunnen we tegelijkertijd ons lokale stempel drukken.” Belangrijk inzicht Ook noemt Ronald de gastspreker van die middag: Gertjan Aarnink, directeur van PO VCO Oost-Nederland. Hij gaf de bezoekers een belangrijk inzicht mee: “Bedrijven vinden de leerlingen die langskomen voor een bedrijfsbezoek vaak te jong. Echter, uit onderzoek blijkt dat keuzes voor techniek en technologie door leerlingen vaak al vroegtijdig in het po worden gevormd. Hier vindt hun beeldvorming plaats.” Hiermee droeg Gertjan dus een belangrijk argument aan om de bedrijven die deelnemen te overtuigen van het belang dat ook po-leerlingen uit groep 7 en 8 op bezoek komen. Culinaire en gastvrije inzet van leerlingen profiel HBR Ronald: “De bedrijfsmiddag werd met alle deelnemers en docenten afgesloten in ons mooie restaurant. Vanaf de ochtend waren hier een tiental leerlingen van het profiel HBR bezig geweest alle lekkernijen te bereiden én te serveren voor circa 60 gasten. De bedrijven waren hier enorm aangenaam door verrast, want wanneer maak je nu mee dat vmbo-leerlingen voor je koken en je serveren? Dit vind ik een mooi voorbeeld van onderwijs ten top!” MENU

9cc42df9-6e10-421f-9f96-52aa81f63525 Subregio Hengelo actieve deelnemer aan Twente goes Techno Twente goes Techno is een jaarlijks terugkerend project in de derde week van november. Leerlingen van het voortgezet onderwijs in Hengelo, Enschede en Borne bezoeken twee technische bedrijven. Ook C.T. Stork College uit de STO-subregio Hengelo deed mee met de leerlingen van het tweede jaar. Cindy te Raa, projectleider STO voor de subregio Hengelo: “Met dit bezoek krijgen de leerlingen een beter idee van de werkzaamheden in een techniekbedrijf, de sfeer en ook de verschillende beroepen die binnen het bedrijf mogelijk zijn.” Aanhaken bij nieuwe ontwikkelingen in technologie Cindy: “Twente goes Techno is echt een traditie, ik denk dat C.T. Stork College al vanaf het prille begin meedoet, toen het nog Hengelo goes Techno heette.” Door de jaren heen is de verzameling bedrijven die de leerlingen kunnen bezoeken constant gebleven. Ook melden zich nieuwe techniekbedrijven aan. “Inmiddels doet ook een bedrijf mee dat actief is in zorgtechnologie. In die zin blijft Twente goes Techno aanhaken bij nieuwe ontwikkelingen”, benadrukt Cindy. Evenwichtige keuze De leerlingen mogen eerst zelf een bedrijf kiezen en de school koppelt daar vervolgens een tweede bedrijf aan. Cindy: “Een leerling kiest bijvoorbeeld zelf voor een elektrotechnisch bedrijf. Vervolgens koppelt de school daar een bezoek aan, bijvoorbeeld bij een bouwbedrijf. Het gaat ons erom dat leerlingen een zo breed mogelijk beeld van techniek krijgen.” In groepjes van zo’n tien leerlingen gingen deelnemers op de fiets naar de bedrijven toe, begeleid door een docent. Stevige voorbereiding De leerlingen gaan niet ‘zomaar’ op pad. Cindy: “Vooraf bereiden we op school met hen het bedrijfsbezoek voor met een opdracht vanuit de Loopbaanoriëntatie en begeleiding (LOB). Zo ontdekken ze wat voor een bedrijf het is en wat ze daar maken. En vooral ook: in welke functies werken de mensen daar? Ook bereiden ze samen vragen voor die ze tijdens de bedrijfsbezoeken kunnen stellen. Allemaal bedoeld om vooraf al een bepaalde interesse te wekken. En na het bedrijfsbezoek? Docenten evalueren de bedrijfsbezoeken met de leerlingen door te bespreken welke antwoorden ze op de vragen kregen en wat ze zelf vonden van het bedrijf. Door die afronding willen we onze deelname aan Twente goes Techno meerwaarde geven.” Ook ándere banen binnen techniek mogelijk Cindy benadrukt dat er ook leerlingen deelnemen die nog geen interesse in techniek hebben en misschien ook nooit zullen krijgen: “Maar dat maakt niet uit. We laten ook hen graag kennismaken met bedrijven in hun directe omgeving. Want een doel van Twente goes Techno is deze groep laten zien dat er binnen technische bedrijven ook heel veel andere dan puur technische beroepen mogelijk zijn. Door de bedrijfsbezoeken komen deze leerlingen erachter dat de technieksector ook andere leuke functies biedt. Niet alleen de echte techniekbanen, maar ook inkoop, financieel en bijvoorbeeld personeelszaken.” Mooi voorbeeld: Twence Cindy noemt graag nog even het bedrijfsbezoek aan Twence, de Hengelose afvalverwerker: “Vooraf is het beeld van de leerlingen daarover vaak negatief. Ze denken: het is er vies en je moet een helm op en een pak aan. Maar achteraf blijkt dat ze het toch heel interessant vinden om te zien welke goede dingen er eigenlijk met hun eigen afval gebeuren. Hun vaak sceptische houding zie je tijdens het bezoek in een positieve houding veranderen.” Uitgegroeid tot fenomeen Twente goes Techno is 12 jaar geleden ontstaan door de vraag van werkgevers uit Hengelo, toentertijd nog onder de naam Hengelo goes Techno. Vooral de metaal technische bedrijven maakten zich zorgen over de instroom van jonge vakkrachten in hun bedrijf. Het initiatief is verder uitgewerkt door een projectgroep bestaande uit het kennis- en adviescentrum Kenteq, de Koninklijke Metaalunie, Werk en Vakmanschap, de gemeente Hengelo, Opleidingsbedrijf Metaal, Vmbo Carrousel Twente en uiteraard de decanen van de deelnemende scholen. Sinds 2014 is het breder uitgezet. Vanzelfsprekend veranderde de naam van Hengelo goes Techno in Twente goes Techno. Inmiddels is het aantal deelnemende leerlingen en bedrijven enorm gegroeid. In 2022 zijn er 1700 leerlingen en circa 40 bedrijven actief betrokken bij Twente goes Techno. MENU

a7a8d040-b2aa-4a36-823e-c9f31c63ab31 Speelse filmpjes inspireren Twentse jeugd voor techniek Het programma Sterk Techniekonderwijs Twente (STO Twente) heeft meerdere speerpunten. Een belangrijke is Twentse vmbo-jongeren stimuleren om voor techniek te kiezen. En daar zetten we supermoderne middelen voor in! Zoals de gloednieuwe BLIQ-campagne die in de week van 20 september groots van start gaat. Bijzonder is dat in elk van de tien BLIQ-filmpje zowel bedrijven als vmbo-leerlingen uit Twente meespelen. Aan STO Twente doen vijf subregio’s met ieder twee BLIQ-filmpjes. Onderzoek wijst uit dat leerlingen tussen 10 – 14 jaar geen goed beeld hebben van hoe techniek in alle facetten van hun dagelijkse leven een rol speelt. De BLIQ-filmpjes brengen daar in één klap verandering in en zijn speels opgebouwd: Twentse vmbo-leerlingen lopen tegen een dagelijkse en herkenbare handeling of probleem aan, en verbazen zich over de werking daarvan. Vervolgens brengt een lokaal Twents bedrijf als techniekheld direct de bijpassende oplossing of uitleg in beeld. Voorbeelden? Hoe blijft eten zo lang vers, ook tijdens transport, hoe werkt een inductieplaat voor het bakken van een ei?, hoe werkt een thermostaat, wat gebeurt er als je per ongeluk een bal door een ruit schopt?, hoe werkt een discolamp op een feestje? Of hoe krijgt een voermengwagen die door je dorp rijdt die loodzware laadbak zo moeiteloos omhoog? Lokaal herkenbaar De filmpjes laten jonge mensen én hun ouders door deze speelse aanpak letterlijk met een andere ‘BLIQ’ naar techniek in hun dagelijkse leven kijken. De boodschap? Kijk eens met een andere ‘BLIQ’ en ontdek dat techniek héél dichtbij, in je dagelijks leven, een belangrijke rol speelt. Want verbazing is dé motivator om leerlingen te inspireren voor techniek te kiezen. De kracht is vooral dat in de filmpjes echte vmbo-leerlingen meespelen in combinatie met eveneens echte lokale techniekbedrijven. Kortom, herkenbaar, dichtbij en overtuigend. Veelzijdig inzetbaar STO Twente liet in totaal tien BLIQ-filmpjes maken. Deze filmpjes worden grootschalig verspreid in de week van 20 september. Niet alleen via social media, maar ook in lessituaties zelf op de 19 vmbo’s die meedoen onder de paraplu van STO Twente. De scholen zetten STO en de BLIQ-filmpjes die week centraal tijdens verschillende activiteiten en o.a. LOB-lessen. Een aantal scholen zet een quiz in met een aantal vragen over de filmpjes. Deze quiz wordt ook gebruikt in het primair onderwijs; want ook zij zijn de doelgroep! De hele serie staat vervolgens als programma op NXtv: een veilig videoplatform voor techniekpromotie, met ‘de 7 werelden van techniek’ als uitgangspunt. Terugkijken voor wie maar wil, is dus heel eenvoudig. Deelnemende bedrijven De Twentse bedrijven die deelnemen aan de BLIQ-filmpjes zijn Trioliet, Braakhuis Metaal, De Groot Vroomshoop, Exes Licht en Geluid, Müller Transport, Niverplast, Sensata, Bonke, Loohuis Installatiegroep en Huisken Professional. Deze techniekbedrijven werken al nauw samen met STO Twente en vmbo’s in hun subregio. STO Twente geeft deze bedrijven met BLIQ de kans een specifiek facet te laten zien van hun techniek, met als doel om direct in te spelen op de belevingswereld van jonge leerlingen. Meer weten? Kijk op https://www.nxtv.nl/program/bliq . Leraren en mentoren vinden educatieve support op een speciale onderwijspagina op de website. STO TWENTE START BLIQ-CAMPAGNE MENU

3ea66718-1eb6-496f-bd99-55ca70923d71 Nieuwe docentenworkshops voor STO subregio Almelo e.o. De subregio Almelo e.o. timmert al geruime tijd goed aan de weg met uiteenlopende docentenworkshops. Docenten uit deze subregio kunnen zich inschrijven voor korte, krachtige workshops waarin zij niet alleen STO-gerelateerde techniek en technologie leren doorgronden, maar daar zelf ook mee aan de slag gaan. Sterker nog, na de workshops kunnen zij deze technologie in bruikleen mee naar huis nemen om er mee te oefenen. Des te beter voorbereid brengen zij die kennis vervolgens over op hun leerlingen. Goed nieuws: het programma met workshops is recent uitgebreid! Nieuwe workshop tuften Kirsten Lejeune en Erik van Bunnik zijn de drijvende krachten achter deze workshops die per schooljaar circa 8 tot 10 keer worden gegeven. De locatie voor deze workshops is het Technolab van het Alma College: “Aan ons bestaande programma workshops hebben we enkele nieuwe workshops toegevoegd, zoals de workshop Tuften. Dit is een soort pistool met een grote naald waarmee je een kunstwerk maakt en de materialen bevestigt op een canvas doek. De docenten leren het eerst zelf, kunnen een tuftpistool lenen om te oefenen, en brengen deze techniek vervolgens zelf over op hun leerlingen.” Bijvoorbeeld de docenten én hun leerlingen op het Omnis College in Almelo hebben zich hier al heel enthousiast voor getoond. Nieuw workshop basis elektro Ook nieuw is de workshop Basis Elektro. Kirsten en Erik: “Collega’s gaven aan dat ze, net zoals ze de workshop lassen kunnen doen, ook graag een workshop willen kunnen volgen voor basis elektro. Denk aan een lamp monteren of een stopcontact vervangen. Deze workshop is eigenlijk voor iedereen interessant. Stel, je bent wiskundedocent of docent Nederlands, je volgt deze workshop en raakt vaardig en enthousiast. Die docent kan dat enthousiasme en dit succeservaring met bijvoorbeeld thuis zelf iets monteren vervolgens overbrengen op zijn of haar leerlingen en hen interesseren voor het profiel PIE.” En de inmiddels succesvolle workshops die gewoon worden voortgezet? Drones, Cricut printer, Lassen, VR en Laserbox. Eénmalige workshop Gen Z! Niet een vaste en terugkerende workshop, maar toch zeer interessant is een eenmalige workshop op 16 oktober met als thema Gen Z. Kirsten en Erik: “Gen Z staat voor onze huidige populatie vo-leerlingen en hen die zojuist het vo hebben verlaten. Ze lijken niet heel gemotiveerd en kunnen bijvoorbeeld uitstelgedrag vertonen. Wat beweegt deze leerlingen van Gen Z en hoe kan het onderwijs hen voorbereiden op alle uitdagingen van de echte wereld? Een niet te missen workshop voor alle STO-collega’s uit de subregio Almelo e.o. Inschrijven? Dat kan via de onderstaande links Docenten en andere geïnteresseerden uit de subregio Almelo e.o. kunnen zich oriënteren op en inschrijven voor de workshops via www.sto-almelo.nl/workshops . Specifiek inschrijven voor de workshop op 16 oktober over GenZ kan via https://forms.office.com/pages/responsepage.aspx?id=WRXXK8JFoUmj0MFgEVp7sB8k7MJh175IlZEX_QPdYZZUN0Y4WEJIRUpWMEtJMUpXUEI3VVREQk1KNy4u&route=shorturl Advies aan andere subregio’s STO Twente Erik en Kirsten hebben een advies voor andere subregio’s van STO Twente die in hun eigen regio ook willen starten met docentenworkshops: “We hebben er inmiddels veel ervaring mee opgedaan. Zoals met relevante onderwerpen voor de workshops en hoe je dit organisatorisch het meest efficiënt aanvliegt. Die kennis willen we graag delen met de andere subregio’s!” MENU

99bb11c1-c35d-409b-bd0d-dcee65a09685 Eerste FarmBot op CSG Reggesteyn in werking Docenten van PIE en HBR op CSG Reggesteyn in Rijssen sloegen de handen ineen en bouwden recent de eerste FarmBot. Ook het Groen Praktijkonderwijs sloot aan. Een FarmBot is een uniek concept voor de vmbo-leerlingen om aan de slag te gaan met moderne technologie in de landbouw. Ofwel: smartfarming! Linda van Gelder is Docent Technolab op CSG Reggesteyn: “We leven in een wereld van constante vernieuwingen, niet alleen op het gebied van techniek en technologie, maar ook hoe wij ons eten zien en ervaren. Op Reggesteyn willen wij onze leerlingen hiermee voorbij de basis laten kijken en hen stimuleren om grenzen te verleggen, ook na hun opleiding. Banen worden steeds meer geautomatiseerd, ook de agrarische banen die onze vmbo-leerlingen mogelijk later krijgen. Met die technologie willen we onze leerlingen nu al in aanraking brengen, waaronder smartfarming. Dit fenomeen rukt op, ook in onze regio. Bij smartfarming zijn nagenoeg alle facetten van zaadjes planten tot en met oogsten geautomatiseerd. Om de leerlingen hiermee daadwerkelijk in aanraking te brengen, hebben we dankzij STO Twente een FarmBot kunnen aanschaffen en is inmiddels in werking.” FarmBot: een geautomatiseerde landbouwmachine Een FarmBot is een geautomatiseerde landbouwmachine: “De basis is een houten bak met aarde. Daarin planten de leerlingen bijvoorbeeld kruiden. De FarmBot maakt gebruik van hardware die zich over de bak kan verplaatsen om zo op de millimeter precies zaadjes te planten, deze zaadjes water te geven, het vochtigheidsniveau van de aarde te detecteren en onkruid te verwijderen. Daarnaast maakt de FarmBot gebruik van een camera om het onkruid te detecteren en om de gezondheid van de plantjes bij te houden.” Smart moestuin De leerlingen creëren hiermee, onder begeleiding, in feite een ‘smart’ moestuin en kunnen deze bewerken met de bijgeleverde app. Een unieke manier om vmbo-leerlingen te betrekken bij landbouw en technologie. Linda: “Veel leerlingen hebben geen idee hoe hun voedsel groeit. Door er nu zelf mee aan de slag te gaan, krijgen ze ook die kennis als vanzelf mee.” De leerlingen bedienen de FarmBot zelf. Linda: “Wij programmeren voor en leggen het uit. Als de FarmBot eenmaal draait, kunnen zij deze helemaal zelf ontdekken en onderhouden. Daar leren ze heel veel van.” Samenwerking tussen profielen Het mooie is dat er meerdere profielen samenwerken op dit technologieproject, vooral Machiel Dijkslag, docent Horeca, Bakkerij en Recreatie (HBR), Patrick Kleijn, docent Produceren, Installeren en Energie (PIE) en Hans Mulder van het Groen Praktijkonderwijs. Machiel: “Momenteel testen we, samen met leerlingen, uit wat het beste geschikt is voor de FarmBot, zoals paprikaplantjes, dille, rucola en basilicum.” Patrick Klein, docent PIE: “Er zit heel veel techniek in een FarmBot. Vanuit PIE zijn we vooral betrokken als technisch ondersteuner bij het opzetten van de FarmBot inclusief alle benodigde wateraansluitingen, slangetjes, leidingen en meer. Het is een proef, we lopen tegen kinderziekten op, dus verbeteren wij onszelf hierin stap voor stap omdat we gaandeweg dit traject ook nieuwe inzichten opdoen. Met als doel uiteindelijk het afleveren van een goed werkende FarmBot. Neem circulariteit, ook belangrijk voor onze leerlingen. We denken erover het benodigde water op te vangen met een regenton. Hier ligt weer een link met het vak Aardrijkskunde. Ook overwegen we de installatie van een zonnepaneel om de FarmBot van energie te voorzien.” Ook aantrekkelijk voor meiden Linda: “De FarmBot staat nu nog op ons schooldak, maar we gaan deze verhuizen naar de groenkas op ons binnenplein. Sterker nog, er komen twee FarmBots in te staan, plus een Hydrophonics systeem waarmee de PIE-leerlingen een compleet watersysteem bouwen.” Patrick: “Nu staat de farmbot nog op het dakterras en we hopen volgend jaar, samen met Hans Mulder van Groen Praktijkonderwijs in samenwerking met HBR en PIE, een mooie groene groenkas neer te zetten. Want een plek ín de groenkas beschermt de ingezaaide producten tegen bevriezen. Opnieuw een verbreding omdat we in dit project daarmee dus ook het Praktijkonderwijs meenemen. Kortom, we combineren meerdere profielen en de kennis van de docenten met als doel samen een lesprogramma voor de FarmBot te draaien.” Linda: “We hopen met dit soort schone technologie meer meiden te interesseren om in een kas te willen werken of bij een tuiniersbedrijf via de afdeling Groen op onze Pro school.” Iedereen betrekken Hoe is deze samenwerking tussen de profielen eigenlijk ontstaan? Machiel: “Linda voedt ons met goede ideeën op het vlak van techniek en technologie zoals met de FarmBot. Daarmee inspireer je de collega’s in je eigen profiel. Vervolgens zoek je in je school collega’s binnen de andere profielen die ook willen samenwerken. STO draait erom dat je iedereen op je school betrekt, informeert, elkaar stimuleert en elkaar zo verder brengt.” Linda: “Mijn doel is de betrokken docenten en afdelingen te koppelen en vervolgens kan ik het loslaten.” Patrick: “Klopt, Linda is hierin onze verbinder.” Aan de slag! Na de zomer gaan de leerlingen bij het profiel HBR aan de slag met de FarmBot. Linda: “We hopen dan een mooie, veelzijdige groene kas te hebben, met onder andere de FarmBot. De leerlingen komen hierin op de lange termijn met zowel fysieke als digitale ervaringen in aanraking. Met als doel om problemen op te lossen, samen te werken en te communiceren. Competenties die hen maximaal voorbereiden op het latere werkveld in de steeds meer geautomatiseerde agrarische sector.” Patrick: “Ook voorzie ik een blijvende inbreng van onze PIE-leerlingen om de HBR-leerlingen met de FarmBot te ondersteunen.” Link met Technolab Eveneens ligt er een mooie link vanuit dit project met het Technolab van CSG Reggesteyn: “Ons Technolab is gebaseerd op de ‘7 werelden van techniek’ en één daarvan is Voeding & Natuur. Leerlingen uit het basisonderwijs willen we onder andere aanbieden dat zij bij ons in het Technolab aan de slag gaan met de Neuron e-modules van Makeblock. Hiermee kunnen deze jonge leerlingen, onder begeleiding, een watersysteem programmeren en aanleggen. De leerlingen krijgen een uitleg over de FarmBot en gaan vervolgens zelf aan de slag: hoe maak je dit en welke onderdelen heb je daarvoor nodig? Met dit soort activiteiten betrekken we niet alleen meer profielen bij het Technolab, maar ook de leerlingen vanuit het basisonderwijs.” Patrick: “Dit soort projecten draagt bij aan de doorlopende leerlijnen waar STO Twente ook op inzet.” Oogst in eigen huis bereid en geserveerd Uiteindelijk levert de FarmBot een oogst op. Machiel: “Die verwerken de leerlingen van HBR in gerechten én serveren we in ons schoolrestaurant. Een aansprekend voorbeeld voor de leerlingen van circulariteit! Vanaf het komende schooljaar kunnen geïnteresseerden hiervoor op de maandag- en woensdagmiddag reserveren.” Ook benadrukt Machiel de samenwerking met het Technolab: “Eerst dacht ik: wat moet HBR met het Technolab? Want onze leerlingen werken vooral ambachtelijk met de handen. Nieuwe technologie zie je niet zo in ons profiel, maar met de FarmBot is dat inzicht wel aan het landen, en dat is ook belangrijk voor het beroepsbeeld van onze HBR-leerlingen. We leven in 2023 en ook vanuit HBR omarm ik graag voor mijn leerlingen alle technologische vernieuwingen, want die gaan ze uiteindelijk later in hun werk tegenkomen.” MENU

STO SUBREGIO HENGELO MENU STO SUBREGIO HENGELO De subregio Hengelo heeft uiteraard een duidelijke verbintenis met techniek, Hengelo wordt niet voor niks één van de technieksteden van Twente genoemd. In Hengelo is de techniek goed vertegenwoordigd in het bedrijfsleven en wij als C.T. Stork College zijn één van de leveranciers van vakmensen. Het C.T. Stork College is de school van de trotse makers, leerlingen die graag leren, maar niet per se uit de boeken. Wij leiden leerlingen op binnen de technische profielen BWI en PIE, maar daarvoor laten wij leerlingen kennismaken met techniek en technologie in de onderbouw. Stevig netwerk bedrijven Een verbinding met het bedrijfsleven is daarbij essentieel en we hebben dan ook een netwerk van ruim 50 bedrijven die ons ondersteunen op verschillende vlakken. Een ander kenmerk van de subregio Hengelo is Hengelo Goes Techno, waarbij leerlingen uit klas 2 kennismaken met technische bedrijven tijdens bedrijfsbezoeken. Denkt u iets te kunnen betekenen voor het techniekonderwijs in Hengelo? Neemt u dan contact met ons op! Onderstaand vindt u onze gegevens. Volg ook de socials van regio Hengelo DEELNEMENDE SCHOLEN C.T. Stork College Hengelo PARTNERS SMEOT Het Techniekhuis Onderdeel van ROC van Twente (Installatiewerk Nederland, Bouwschool Twente, Schildersvakopleiding). CONTACTGEGEVENS Regioleider Benno Hams b.hams@ctstorkcollege.nl Projectleiders Tom Blaauwgeers t.blaauwgeers@ctstorkcollege.nl Cindy te Raa c.teraa@ctstorkcollege.nl SUBREGIO HENGELO

2debb949-6649-44d3-80e6-25c201c6dee8 Workshop Smeden benadrukt hedendaags belang van ambachtelijke technieken STO Twente draait vooral om moderne techniek en technologie. Met docenten die de laatste stand van zaken enthousiast overbrengen op hun vmbo-leerlingen. Maar STO regioleider Benno Hams houdt er een originele visie op na. Hij organiseerde voor de techniekdocenten van C.T. Stork College en SMEOT een ééndaagse smeedcursus op het buitenterrein van SMEOT in Hengelo: “De collega’s zijn voortdurend met technologie bezig, met de focus op nieuw, nieuw, nieuw. Daardoor dreigt de kennis van oude ambachten te verdwijnen zoals smeden en daarom deze workshop.” Benno: “We werken veel en goed samen met SMEOT. Samen maak je toch het onderwijs. Met deze workshop smeden verstevigen we de band, ook tussen de vmbo- en mbo-docenten.” Eerst kregen de deelnemers tekst en uitleg over de oorsprong van het smeden. Benno: “Ook is uitgelegd en voorgedaan hoe je een smeedvuur opbouwt en waar je allemaal rekening mee moet houden tijdens het ambachtelijke proces van smeden.” Als opdracht gingen de deelnemers aan de slag om uit een ijzeren staaf uiteindelijk een sierlijk mes met lemmet te smeden. Ook nu nog smeedwerk gevraagd De docent was de rasechte fries Floris Foekema, zelfstandige smid en docent smeden: “Ik heb eerder op een basisschool gewerkt als leerkracht. Die pedagogische kennis komt mij in dit soort lessen heel goed van pas, ook nu ik les geef aan volwassenen. Ik leg niet alleen de techniek zelf uit, maar ook de achtergrond waarom technieken in het vak van smid zijn zoals deze zijn. Het smeedwerk van nú zit ‘m vooral in restauratiewerk en hele specifieke opdrachten, bijvoorbeeld een vervangingsonderdeel in een machine dat niet meer is te krijgen. Het is mooi dat STO Twente de huidige techniekdocenten ook met hun eigen handen kennis laat maken met het ambacht van smeden, want ook een smid blijft nodig. Het mooie is: bij een ambacht als smeden zie je altijd de handtekening van de ambachtsman terug, in moderne technologie is dat eigenlijk niet meer zo.” Positieve reacties deelnemende docenten Pascal ter Braak: “Eerlijk gezegd had ik geen idee wat ik hiervan moest verwachten, maar het is ontzettend gaaf om te doen. Het gehamer is heel fysiek, maar dat is ook een deel van de aantrekkingskracht. Je moet je koppie er wel bij houden, want elke handeling en slag die je uitvoert heeft effect. Het is in de praktijk toch wel heel anders dan je op tv weleens ziet. Niks digitaal, maar gewoon ambachtelijk vakwerk maken.” Onno Wiggers: “Een oud-collega van mee deed dit werk vroeger ook, als hobby en werk. Dus ik had het weleens gezien, maar zelf doen is toch anders!” Wim Boellen: “Het valt best tegen om zelf iets te smeden. Mijn stuk ijzer bijvoorbeeld had ik te lang in het vuur liggen en dan valt er niets meer aan te hameren en te vormen. Dan moet je opnieuw beginnen en heel goed de kleur van het vuur in de gaten houden. Alleen bij de juiste kleur van het vuur is het ijzer gereed om het te bewerken. Ook de fysieke inspanning zijn we niet meer gewend.” MENU

437e06f3-3ccc-447e-9e65-8104bda389ef Zes vmbo’s in subregio Almelo e.o. leiden gezamenlijk technische specialisten op voor Cricut maker Twentse vmbo-docenten professionaliseren zich onder de vlag van STO Twente steeds meer bij op het gebied van nieuwe technologie. De subregio Almelo e.o. kiest hierbij zoveel mogelijk voor een gecentraliseerde aanpak. Erik van Bunnik & Kirsten Lejeune, verantwoordelijk voor docentprofessionalisering in de subregio Almelo: “We trainen onze docenten het liefst gezamenlijk als het gaat om de inzet van nieuwe technologie. Het mes snijdt aan meerdere kanten: dit is efficiënter en versterkt ook nog eens de onderlinge band tussen de aan STO Twente deelnemende vmbo-scholen. Het gezamenlijk professionaliseren scheelt een dure externe trainer per school, en je kunt maatwerk leveren.” De winst is duidelijk, benadrukt Kirsten: “Na deze trainingsdag heeft elke deelnemende school één technisch aanspreekpunt voor het gebruik van de Cricut maker en ook het oplossen van storingen.” Door de onderlinge goede verhoudingen kregen we van collega Marc-Jan van het Zone.college de mogelijkheid voorgedragen van deze training. Zo leiden we samen en met elkaar op.” Focus op leren bedienen en onderhouden van Cricut Erik: “Alle zes vmbo-scholen in de subregio e.o. beschikken inmiddels voor hun Technolab over een Cricut, een soort printer waarmee je ook kan snijden. Niet alleen papier, maar ook stoffen zoals vinyl, leer en andere (bijzondere) materialen. Onder de vlag van docentprofessionalisering van STO Twente hebben wij dit georganiseerd voor alle geïnteresseerde docenten van de zes vmbo-scholen. Concreet mondde dit uit begin januari in één trainingsdag in het Technolab van het Alma College. De insteek van deze lesdag? Hoe bedien je nu zo’n printer? Hoe los je het op als een stof vast komt te zitten? Hoe plaats je nieuwe printerkoppen? Eigenlijk kwamen alle basale handelingen voorbij om de printer te kunnen bedienen én te onderhouden, een groot succes.” De winst is duidelijk, benadrukt Erik: “Na deze trainingsdag heeft elke deelnemende school één technisch aanspreekpunt voor het gebruik en ook het oplossen van storingen. Deze trainingsdag was specifiek gericht op het opleiden van, zeg maar, de ‘technische dienst’ voor de Cricut voor elke school.” Aansluiting bij serie praktische workshops Eerder in deze nieuwsbrief publiceerden we over een serie praktische workshops vanuit STO Almelo e.o. voor docenten om nieuwe technologie in slechts twee uur onder de knie te krijgen. Deze serie herhaalt zich in 2024 met enige regelmaat in Studio 15 in Almelo. Kirsten: “Vanaf 2024 maakt ook een workshop Cricut hiervan deel uit. Deze is, evenals de andere workshops, vrij toegankelijk voor alle professionals binnen STO Twente.” Overzicht alle praktische workshops Kijk voor alle praktische workshops voor nieuwe technologie, zoals over Cricut of vliegen met drones, op https://www.baanbrekendleren.nl/docent-vo voor het programma in 2024. Wegens groot succes is de workshop voor de Cricut in maart al volgeboekt, maar voor de workshop in februari is nog plek. Vanaf februari volgt er elke maand een training voor de Cricut en de andere workshops. Voor exacte data is het advies om de bovenstaande link regelmatig te openen en naar de voortdurend geactualiseerde workshopdata te kijken. Om lesuitval zoveel mogelijk te voorkomen biedt STO Almelo e.o. de workshop(s) zo gespreid mogelijk aan. Daardoor kun je je altijd inschrijven op een dag die jou het beste past. Lekker thuis oefenen! Heb je deelgenomen aan de praktische workshop voor de Cricut? Dan hebben Erik en Kirsten nog een mooie verrassing: “We hebben een extra Cricut aangeschaft. Op aanvraag kunnen docenten die mee naar huis nemen op basis van een roulatie-/uitleensysteem. Ideaal om thuis in alle rust al het geleerde zelf nog meer onder de knie te krijgen door naar hartenlust te experimenteren. Want juist door zelf meters te maken met nieuwe technologie krijgt je deze pas écht voor de volle 100% onder de knie.” MENU

63e370f2-67e3-40e2-a3a1-6db0acd72d43 Keuzevak Bouw en Woonrijp Maken slaagt door goede samenwerking Bouw- en Woonrijp Maken is een gloednieuw keuzevak van het Canisius in Tubbergen. Centraal staat de samenwerking met het opleidingsbedrijf InfraVak in Holten en de bedrijven Kruse Groep uit Geesteren, Aannemersbedrijf Gerwers uit Tilligte en Gebr. Poppink uit Reutum. Maar liefst drie bedrijven werken voor dit keuzevak collegiaal samen. InfraVak is dé vakopleider, samen met het ROC van Twentein de grond-, weg en waterbouwsector (GWW). Marleen Peddemors is vanuit het Canisius de drijvende kracht achter dit keuzevak: “De drie bedrijven, InfraVak, ROC van Twente en het Canisius hebben er heel bewust voor gekozen om het mooie infravak sámen uit te dragen.” Verbreden vanuit D&P Marleen Peddemors legt het systeem achter dit keuzevak enthousiast uit: “We zijn een pilot begonnen met zeven leerlingen in de derde klas, en dat aantal is ook echt de limiet. Onze school biedt alleen het profiel D&P aan. Maar daarbinnen laten we de leerlingen allerlei uitstapjes maken naar de profielen BWI, Groen, PIE en meer. Daar past onze inzet op dit keuzevak ook goed bij. De leerlingen die voor het keuzevak Bouw- en Woonrijp kiezen werken graag met de handen en willen richting loonwerk, het hoveniersvak, werken als kraanmachinist of grond-, weg- en waterbouw. Dit keuzevak geeft hen nét het juiste opstapje om zich inhoudelijk goed te kunnen oriënteren. Bij hun daadwerkelijke vervolgstudie in welke richting van infra dan ook, geeft dit deze leerlingen alvast een zachtere landing.” Introductie én verdieping De leerlingen krijgen in totaal zeven lessen. Marleen: “De introductie vond plaats bij de InfraVak in Holten door Henk Roessink van het ROC van Twente. Daar kregen ze les over veiligheid en konden ze proeven en ruiken aan alle facetten van de infra. Vooral bedoeld om al enthousiasme te kweken.” Na deze introductie gingen de leerlingen twee keer aan de slag bij elk van de drie deelnemende bedrijven, dus zes bedrijfsbezoeken in totaal. ‘Grondige’ aanpak Bij Kruse Groep lag de focus op boren en grondonderzoek. Bij hun tweede bezoek aam Kruse Groep hebben de leerlingen bepaalde opdrachten uitgezet en uitgelezen met een laser. Ook leerden ze rechte hoeken en piketten uitzetten. Eveneens leerzaam: onze Nederlandse bodem ligt vol met leidingen, je kunt niet overal zomaar de spade in de grond zetten. Marleen: “De leerlingen leerden met een zogeheten CLIC-systeem vast te stellen waar er bijvoorbeeld water- en gasleidingen liggen onder de grond.” Veelzijdig aan de slag Bij Gerwers mochten de leerlingen mee naar een bouwproject in Hengelo, netjes gebracht in een taxibusje. Marleen: “Hier gingen de leerlingen concreet aan de slag met rioolaanleg en ontdekten zij hoeveel nauwkeurigheid daar bij komt kijken. Ook leerden ze welke soorten grond je allemaal tegen kunt komen, van leem en zand tot en met klei. En vooral ook: hoe gedraagt die grond zich als je daar in en op gaat bouwen?” Bij het tweede bezoek aan Gerwers lag het accent op het werk rondom duikers, zoals het plaatsen van platen en het nauwkeurig voorbewerken met een graafmachine.” Tot slot brachten de leerlingen twee bezoeken aan Gebr. Poppink in Reutum: “Naast grondwerk leerden de leerlingen hier ook van alles over straatwerk.” Afsluiting bij InfraVak Marleen: “Tot slot organiseren we in juli een afsluiting van het keuzevak Bouw- en Woonrijp Maken bij InfraVak. Uiteraard nodigen we hier de ouders ook voor uit. De leerlingen presenteren dan wat zij hebben geleerd bij de verschillende bedrijven. Elk groep leerlingen geeft een presentatie over één van de drie deelnemende bedrijven. Van belang ook als reflectie naar de bedrijven toe: is er bij de leerlingen overgekomen wat zij voor ogen hebben gehad?” Ook belangrijk: InfraVak vertelt de leerlingen en hun ouders ook welke vervolgopleidingen er mogelijk zijn. Goede samenwerking met alle partners Bij de meeste keuzevakken werkt een school samen met één bedrijf, maar voor dit keuzevak Bouw- en Woonrijp Maken slaagde het Canisius erin om maar liefst drie bedrijven te betrekken. Marleen: “Tijdens ons Talent Event in oktober 2023 werkten we ook al samen met deze bedrijven, dus die basis lag er al. Alle drie de bedrijven heb ik ons plan uitgelegd voor dit keuzevak. Wat dan helpt, is dat bij deze bedrijven ook al leerlingen van het Canisius stage lopen. De bedrijven, InfraVak, ROC van Twente en het Canisius hebben er heel bewust voor gekozen om het mooie en toekomstrijke infravak sámen uit te dragen. De bedoeling was om leerlingen én kennis te laten maken én warm te maken voor ons vak. We hebben het hele programma dan ook samen in elkaar gezet en de eindtermen gewaarborgd.” Pedagogisch-didactische ondersteuning Marleen: “Ook hebben we de bedrijven ondersteuning aangeboden bij het pedagogisch-didactisch goed onderbouwen van de bedrijfsbezoeken. Maar de bedrijven deden het fantastisch door de theorie heel goed uit te leggen vanuit de praktische invalshoek. Bijvoorbeeld Peter Gerwers legde heel goed uit dat je op de bouwplaats áltijd oogcontact moet maken en houden met de mensen op de machines. Vervolgens brachten ze dat op de bouwplaats bij de leerlingen heel praktisch in de praktijk door te vragen aan de leerlingen: “Wat moet je altijd doen op de bouwplaats?” Dat soort tips uit de praktijk zijn al fantastisch voor de leerlingen.” En het mooie is: alle bedrijven en ROC van Twente en InfraVak hebben inmiddels toegezegd om vólgend jaar opnieuw vol mee te doen met dit keuzevak. Er is zelfs al belangstelling vanuit andere InfraVak scholen in den lande. Reactie InfraVak Kim Wever-Brinkman is bij InfraVak verantwoordelijk voor marketing en communicatie: “Het is voor InfraVak de eerste keer dat we met een school zó intensief samenwerken met drie bedrijven voor een keuzevak. Wel willen we dit soort initiatieven heel graag uitbreiden naar meerdere scholen, want de samenwerking met het Canisius en de bedrijven bevalt ons heel goed. We hebben hiervoor drie bedrijven bij elkaar gebracht en zelf vinden zij het ook heel leuk en belangrijk om hier tijd en aandacht aan te besteden. Het kost hen uiteraard tijd en energie, maar we proeven nu al dat de bedrijven volgend jaar zó weer mee zouden doen met dit keuzevak Bouw- en Woonrijp Maken. Voor ons heel belangrijk, want ook infratechniek heeft te maken met een geringere instroom van jong talent. We moeten steeds meer doen om dezelfde instroom op peil te houden. Onze lid-bedrijven zoeken allemaal BBL-leerlingen, maar we kunnen niet aan de vraag voldoen. Daarom steken we graag ook energie in STO Twente. We wáren al actief in het vmbo en nu ook meer met STO Twente. Infratechniek is toch nog een onbekende sector voor de jeugd. We gaan al naar scholen, geven voorlichting en workshops en organiseren excursies. Maar met dit nieuwe keuzevak Bouw- en Woonrijp Maken krijg je ze veel directer en gerichter binnen.” MENU

4ccd4d2f-688e-4143-8a33-d0cb185af991 VR Expertteam CSG Reggesteyn brengt technologie naar vak muziek Virtual Reality (VR) krijgt op twentse vmboscholen veel aandacht, ondersteund door Sterk Techniekonderwijs Twente. Ook scholengemeenschap Reggesteyn uit de subregio Rijssen – Holten is hiermee volop bezig. Deze actieve STO-school kent zelfs een eigen VR-Expertteam bestaande uit Marloes Spijkerman, Tamara Berentschot en Emiel Velnaar. Geheel in lijn met de gedachte van STO Twente dat technologie breder ingezet kan worden in het vmbo dan alleen voor de harde techniekprofielen gingen zij met VR aan de slag bij…muziek!” Technisch en technologisch onderwijs verrijken Marloes, Tamara en Emiel: “Wij zoeken voortdurend naar innovatieve manieren om ons technologisch onderwijs te verrijken. Een mooi voorbeeld hiervan is de recente samenwerking tussen het VR-Expertteam en het vak muziek!” Hoe dit werkt? Leerlingen die de keuzemodule 'dirigeren' hebben gevolgd, kregen een unieke kans om hun opgedane kennis op een bijzondere manier in de praktijk te brengen. Marloes, Tamara en Emiel leggen de insteek enthousiast uit: “Tijdens de module 'dirigeren' hebben de leerlingen zich eerst verdiept in de theorie achter het dirigeren. Ze voerden verschillende oefenspellen uit waarbij ze oefenden met hard/zacht en met de inzet bij een muziekstuk. En ook: wanneer krijg je een groep tegelijk aan het spelen/zingen/klappen?” Interactieve en innovatieve afsluiting Na deze theorielessen was het tijd voor een interactieve en innovatieve afsluiting: een sessie met de VR-bril. Marloes, Tamara en Emiel: “Met behulp van de app ‘Maestro’ konden de leerlingen in een virtuele omgeving een orkest dirigeren. Dit bood hen de kans om hun geleerde technieken direct toe te passen en te ervaren hoe het is om voor een groot ensemble te staan. De VR-technologie maakte het mogelijk om realistische feedback te krijgen op hun bewegingen, waardoor ze hun vaardigheden ter plekke verder konden aanscherpen.” Enthousiast over innovatieve leermethode Docenten en leerlingen waren enthousiast over deze innovatieve leermethode. “Het is geweldig om te zien hoe technologie en muziek elkaar kunnen versterken. De VR-bril geeft een extra dimensie aan de beleving en maakt het dirigeren levensecht”, besluit het VR-Expertteam. En ook heel belangrijk natuurlijk: “Ook de leerlingen waren onder de indruk!” Deze samenwerking tussen het VR-Expertteam en het vak muziek laat zien hoe virtual reality kan bijdragen aan een dynamische en interactieve leerervaring. Het VR-Expertteam kijkt ook naar de toekomst: “Onze school blijft zich inzetten voor innovatieve onderwijsontwikkelingen en kijkt uit naar verdere samenwerkingen tussen technologie en andere vakken!” MENU