7622c388-e522-45a7-b41d-e495362183b2 Technolab De Waerdenborch Goor combineert oude en nieuwe wereld Meerdere scholen binnen STO Twente hebben inmiddels een Technolab. Ook de vestiging van De Waerdenborch in Goor is trots op haar Technolab, in een goed werkbare fysieke combinatie met het Technieklokaal. Tot nu toe stond de vestiging van De Waerdenborch in Goor niet echt in de schijnwerpers van STO Twente. Daarom geven we onze STO-collega’s in Goor met hun Technolab/Technieklokaal met plezier een platform in onze nieuwsbrief! De beheerder maakt het verschil Een Technolab kan nog zó mooi zijn ingericht; het zijn de beheerders ervan die er hun ziel en zaligheid in leggen en voor de leerlingen echt het verschil maken. Neem Bram Bosch, de beheerder van het Technolab in Goor. Hij is bevlogen en ziet ook nog eens kans twee dagen per week het Technolab van De Waerdenborch in Holten te ondersteunen als beheerder, samen met de vaste beheerder hier, Koen Vehof. Van onderwijsassistent naar instructeur Hoe komt Bram eigenlijk in de wereld van Technolabs verzeild? “Ik ben eerder op een andere school in Enschede onderwijsassistent geweest, specifiek voor Zorg & Welzijn en HBR. Vorig jaar ben ik in die functie gestart op De Waerdenborch bij Natuur & Techniek en Zorg & Welzijn. Techniek gaat mij goed af en De Waerdenborch vroeg mij vervolgens om beheerder te worden van het Technolab in Goor. Naast techniek, kan ik hierin ook mijn liefde voor ICT kwijt. Daarom heb ik deze functie als instructeur volmondig aanvaard en inmiddels heb ik heel veel leuke ervaringen opgedaan.” Veelzijdigheid werkt inspirerend Bram ervaart dat hij heel veel van zichzelf in het Technolab kan leggen: “Vooral onze bewust gekozen combinatie van het Technolab vol met nieuwe technologie met ons al bestaande Technieklokaal spreekt mij enorm aan. Beide techniekwerelden, van boren in hout en metaal tot en met 3D printen komen hierin voor de leerlingen tastbaar, zichtbaar en werkbaar samen, en dat ook nog eens fysiek heel dicht bij elkaar. Geeft een docent vakles in het Technieklokaal? Dan vind ik op een natuurlijke wijze mijn rol, daarin de docent ondersteunend.” Nog meer integratie met vakkenpakketten Bram benadert het Technolab graag als een soort mediatheek: “Ik zie het beslist niet als een verzameling losse gadgets. Natuurlijk, ik ondersteun de leerlingen bij het gebruik van de technologie, zoals hoe je een 3D printer gebruikt. Maar tegelijkertijd heb ik de vrijheid om leuke activiteiten te bedenken voor de leerlingen om hen allerlei materialen te laten uittesten. Het is voor mij extra leuk om binnen deze vrijheid zelf aan de slag te kunnen als instructeur.” Een voorbeeld? De leerlingen in leerjaar 1 maken in het vak Natuur & Techniek onder andere een strandzeiler op miniformaat. Bram: “Daarin komen voor de leerlingen heel veel technieken samen zoals metaal- en hout- tot en met kunststofbewerking. Ook leren ze goed meten en monteren.” Bram pleit ervoor om de mogelijkheden van het Technolab nog meer te integreren in de vakkenpakketten: “Zoals bij Natuur & Techniek, daarbinnen zou de vaste plek van het Technolab nog beter kunnen en daar werken we momenteel aan.” Stevigere inzet op basisscholen Bram weet hoe belangrijk het is om de PO-scholen uit Goor in het Technolab te krijgen, in lijn met de doelen van STO Twente, maar dat is niet altijd zo gemakkelijk. Bram: “Volgend jaar gaan we hier nog meer energie in steken. De basisscholen zijn enthousiast, maar soms is het nog een uitdaging om hen over de drempel te krijgen voor het Technolab.” Bram vermoedt de oorzaak: “Basisscholen denken vaak dat er een heleboel werk bij komt als ze naar het Technolab komen, maar het is juist andersom; we nemen hen al het werk uit handen en regelen het bezoek tot in detail. Ook betekent hun komst met hun leerlingen naar ons Technolab dat ze een stuk efficiënter en meer inhoudelijk aan de verlangde inzet op W&T voldoen.” Op de uitkijk voor nieuwe technologieën Het Technolab in Goor biedt al veel technologieën, maar nieuwe technologieën zijn altijd welkom. Bram: “Ons collega-Technolab in Holten schafte onlangs een cobot aan, een robotarm, maar daar moeten we uiteraard zelf een lessenpakket bij maken. Pittig, maar je werkt dan meteen wel heel praktisch aan je eigen ontwikkeling, ook een doel van STO.” Bram sprak bij een bedrijf onlangs een oud-collega van zijn vorige school in Enschede: “Zij hebben inmiddels een pop-up podcaststudio in hun Technolab. Heel eigentijds, en leerlingen gebruiken hier technologie om ook iets concreet te maken, namelijk content! Deze technologie in ons Technolab kun je perfect koppelen aan vakken als Nederlands, Engels en Maatschappijleer. Je maakt dan geen opstel, maar leert een verhaal te vertellen achter een microfoon, ook goed voor de persoonlijke ontwikkeling van leerlingen. Plus het leren bewerken daarvan tot een kant-en-klare podcast. Dit past ook in de verbreding van het Technolab naar andere vakken, zoals ook STO graag ziet in de periode 2025 t/m 2028.” MENU

e50b5763-068f-4fcb-87e5-4b3bbafbc3b9 Loohuis Groep ondersteunt STO Twente met hybride instructeur Loohuis Installatietechnieken Almelo draagt enthousiast en concreet bij aan de doelstellingen van STO Twente. Zij stellen één dag per week hun uitvoerder Kees Pruijssen ter beschikking als hybride instructeur voor het Keuzevak Installatietechniek: “Als hybride instructeur is er een wereld voor mij opengegaan. Ik had niet verwacht dat ik het zó leuk zou vinden.” Eric Raanhuis is docent en kartrekker techniekonderwijs op CSG Het Noordik. Hij kwam in contact met de Loohuis Groep. Zijn praktische vraag? Of een ervaren werknemer zou willen deeltijdwerken als hybride instructeur voor het Keuzevak Installatietechniek voor vmbo-leerlingen bij praktijkopleider BOVO in Vroomshoop. Loes Reints is verantwoordelijk voor Personeel & Organisatie bij de Loohuis Groep. Loohuis Installatietechnieken Almelo is daar onderdeel van: “Onze directie en P&O stonden daar direct volledig achter en Kees wilde dit graag daadwerkelijk oppakken.” Rolmodel voor vmbo-leerlingen Kees leert nu elke woensdag vierdejaars vmbo-leerlingen in een prefab woning hoe je een technische installatie aanlegt. Alle facetten komen voorbij, van elektrotechniek tot en met werktuigbouwkunde. Kees: “Toen ik jong was, kreeg ik op de lagere technische school (lts) te horen dat het met mij niet zou gaan lukken. Mijn dyslexie hielp niet echt. Maar ik heb dat stempel overwonnen door keihard in de werkpraktijk mijn best te doen. Ik weet hoe het voelt als je barrières moet overwinnen. Binnen de Loohuis Groep kreeg ik uiteindelijk alle kansen om mijzelf op mijn eigen manier te ontwikkelen. En nu ben ik dus uitvoerder voor de aansturing van meerdere projecten tegelijk. Daarom ben ik tot in mijn vingertoppen gemotiveerd om de jonge vmbo’ers van nu een mooie zet richting techniek te geven. Met mijn loopbaan en praktijkkennis kan ik hen misschien tot voorbeeld zijn.” Geef jongeren rustig de kans Kees voelt al vanaf het eerste moment een enorme klik met deze leerlingen: “Natuurlijk, ze zijn jong en nog springerig, maar hoe mooi is het dat ik hen kan helpen hun liefde voor techniek te laten ontluiken? Er zit in deze leerlingen veel meer dan veel mensen denken.” Kees stipt aan dat het om meer draait dan alleen de kneepjes van het vak installatietechniek bijbrengen: “Ik besteed ook aandacht aan werkhouding, gedrag en teamspirit. Zoals je gereedschap en de bus goed opruimen. Maar allemaal op een rustige en niet dwingende manier. Je moet ze de kans geven erin te groeien, dat moest ik vroeger ook. We zien dat die aanpak aanslaat en de leerlingen hun verantwoordelijkheid leren nemen.” Regelmatig overleg Kees heeft geen pedagogische achtergrond en werkt puur vanuit zijn gevoel: “Thuis heb ik ook kinderen van deze leeftijd, dus dat helpt.” Kees merkt dat leerlingen al speciaal naar hem vragen: “Fantastisch toch?” Kees overlegt regelmatig met Eric Raanhuis over de voortgang en kent inmiddels ook al de weg in de techniekruimte op CSG Het Noordik: “We bespreken met elkaar de ontwikkeling van leerlingen en eventuele bijsturingen die nodig zijn.” Loohuis Groep staat 100% achter Kees Loes: “Kees gaat één dag per week naar BOVO, al hebben we hier een drukke orderportefeuille. Eigenlijk kunnen we hem heel hard gebruiken voor het reguliere werk, toch staan we 100% achter zijn wekelijkse inzet als hybride instructeur. We zien het belang van STO Twente en het opleiden van jonge vmbo’ers. Want als het eenmaal uit hun handen komt, dan komt de rest ook wel. De jeugd heeft de toekomst en de Loohuis Groep is altijd al actief geweest met instroombevordering. Bijvoorbeeld elke stage-kandidaat die zich aandient, verdient een plekje in onze organisatie, vinden wij.” De toekomst van technisch Twente staat voorop Instroombevordering in de techniek doe je het beste samen, benadrukt Loes: “Uiteraard hopen we dat leerlingen die Kees nu begeleidt later misschien bij de Loohuis Groep aan het werk gaan. Maar dat is niet onze eerste doelstelling. Jonge vmbo’ers interesseren voor een loopbaan in de Twentse techniek staat voorop. Goed voor de regio, goed voor de toekomst van technisch Twente. Daar komt bij: Kees is een prachtig voorbeeld voor jonge mensen van hoe je je kunt ontwikkelen, als je de kans maar krijgt.” Ook actieve betrokkenheid vanuit ouders Een heel mooi en onverwacht resultaat van alle inzet van Kees is dat de ouders van zijn leerlingen, samen met hun kinderen, Loohuis Installatietechnieken Almelo bewust bezoeken. Loes: “We zien ook moeders meekomen. Hun kinderen zitten in het examenjaar en willen graag BBL’er worden. Naast een schoolplek hoort daar ook een werkplek bij. Daarover laten zij zich hier al enthousiast informeren. We krijgen de volgende generatie hier dus al concreet over de vloer en daar word ik heel blij van. We pakken onze verantwoordelijkheid hierin goed op. Want straks zijn we misschien wel de eerste werkgever van deze jongeren! Dan wil je ze een goede ervaring meegeven.” Ook interesse? Lijkt hybride instructeur worden jou ook wat? In één van de vijf subregio’s van STO Twente? Mail dan met Hans Meinders via hans.meinders@stotwente.nl MENU

c3f5bb72-6ced-414d-a274-44adad918e4f Girls’ Day 2023: meiden van de Waerdenborch aan de slag bij Aqua+ Girls’ Day 2023 kreeg in het kader van STO Twente een mooie invulling op de Waerdenborch in Holten en Goor. Op maandag 17 april gingen 48 meiden op bezoek bij Aqua+ in Goor. Ynske van der Meulen is docent natuur en techniek op de Waerdenborch in Holten: “Michelle Endeman van Aqua+ heette ons welkom en vertelde gepassioneerd over Aqua+. De vrouwelijke professionals van Aqua+ hadden speciaal voor onze meiden van de Waerdenborch een Girls’ Day programma gemaakt.” Aqua+ is Nederlands marktleider in het ontwerpen, installeren en onderhouden van sprinklersystemen en andere brandbeveiligingsinstallaties. In vier roulerende groepen kregen de meiden een rondleiding door het bedrijf, werkplaats, magazijn en ICT. Ook de afdeling engineering werd bekeken. Ynske: “Een vrouwelijke engineer vertelde hoe ze terecht was gekomen in de technische wereld en hoe het is om in deze mannenwereld te werken. De meiden stelden haar ook vragen.” Vervolgens werd in de demonstratieruimte uitgelegd hoe een sprinklerinstallatie werkt, ook was er een demo van het afgaan van een sprinkler. Ynske: “Een van de meiden mocht een BBQ aansteken waardoor de sprinkler afging. Dit was hilarisch want bij het afgaan schrok iedereen zich een hoedje.” Demo van HoloLens Ook was er een korte demo van de HoloLens. Ynske: “Met de HoloLens kun je 3D modellen in de reële ruimte afbeelden. Diverse meiden mochten de HoloLens op, en via een digitaal scherm konden de andere meiden meekijken. Omdat de meeste meiden al op school met VR hadden gewerkt was de HoloLens niet helemaal onbekend.” Twee workshops Toen was het tijd voor twee workshops: het technisch tekenen van een stoel in drie aanzichten, en een sprinklerpoppetje in elkaar zetten aan de hand van een stuklijst. Ynske: “Met de stuklijst moesten ze naar “het magazijn” om de onderdelen te halen om vervolgens het poppetje in elkaar te zetten. Dit was een leuke activiteit.” Er werden wat dingen bij verzonnen, en zo ontstonden er acht verschillende poppetjes. De mooiste twee werden uitgekozen door monteur Robbert. Met één poppetje naar Goor en één poppetje naar Holten gingen de meiden weer richting school. Ynske: “Het was een geslaagde ochtend bij Aqua+ en we bedanken hen voor het organiseren van deze Girls’ Day 2.0. We komen volgend jaar graag terug.” Nóg meer inspiratie voor het Sprinklerpoppetje! https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7054182437743943681updateEntityUrn=urn%3Ali%3Afs_feedUpdate%3A%28V2%2Curn%3Ali%3Aactivity%3A7054182437743943681%29 MENU

a020d377-d8a9-4fa9-924e-e2e4a11c1857 Met Technoscope samen meten en weten Vanuit Techkwadraat Twente gaan veel scholen aan de slag met uiteenlopende activiteiten. Maar wat doen die activiteiten met de affiniteit van leerlingen voor technologie? Brengt het bij hen iets teweeg? Meten = weten, dus ontwikkelde Tim Post het instrument Technoscope: “Elke klas, school en schoolstichting ziet straks meteen wat haar inzet voor Techkwadraat Twente doet met de affiniteit van leerlingen voor technologie én waar hierin nog ruimte voor groei ligt.” Toetsen wat inzet oplevert Het hoofddoel van Techkwadraat is om technologieonderwijs voor álle kinderen in het funderend onderwijs toegankelijk te maken, door regionale samenwerkingen tussen scholen, bedrijven en andere organisaties te stimuleren om zo een nieuwe generatie technische talenten op te leiden. Tim Post is onderwijswetenschapper, lang werkzaam geweest aan de UT, geestelijk vader en projectleider van Kids4Twente en lid van de landelijke kennisgroep van Techkwadraat: “Een mooi doel van Techkwadraat en daar gaat terecht veel geld naartoe. Maar wat brengt al die inzet uiteindelijk teweeg bij leerlingen? Het is vreemd, maar betrouwbare toetsen om die vraag te beantwoorden, misten nog. Hoe weten we dan waartoe onze inspanningen moeten leiden, in hoeverre we daarin slagen en waar nog ruimte ligt voor verbetering?” Concreet leren van elkaar Dit gebrek aan wetenschappelijk gereedschap voor scholen liet Tim niet los: “Daarom ontwikkelde ik Technoscope: een praktische, digitale vragenlijst waarmee klassen de affiniteit van hun leerlingen (vanaf 9 jaar oud t/m VO) kunnen meten als het gaat om nieuwsgierig onderzoekend en ontwerpend leren.” Technoscope gaat antwoord geven op een fundamentele vraag. Tim: “Komen we bij leerlingen ‘binnen’ met onze activiteiten? Zien we hun hart sneller kloppen voor hun eigen rol in het technische Twente van morgen? En welke activiteiten en achtergrondkenmerken van scholen maken hierin het verschil bij leerlingen? Met Technoscope meten we voor scholen op korte en lange termijn wat hun inzet doet. Het gaat niet om wijzen naar elkaar, maar om leren van elkaar.” Tim is een groot voorstander van onderwijs dat met elkaar zelflerend wordt: “Met Technoscope kunnen we dat eindelijk helpen bereiken.” Voortschrijdend inzicht door jaarlijkse metingen Concreet is Technoscope een website waar klassen op inloggen en waar zij hun leerlingen een korte en eenvoudige vragenlijst laten invullen. Tim: “Vervolgens kunnen wij deze scores nagenoeg meteen teruggeven op het niveau van de klas, school, stichting, Twente en zelfs landelijk. Via een helder dashboard zijn de scores van de leerlingen in één oogopslag zichtbaar.” Technoscope gaat jaarlijks op de scholen meten gedurende de looptijd van Techkwadraat Twente. Dat is nu nog van 2025 t/m 2028, met een mogelijke verlening met vijf jaar. Tim: “Technoscope vertaalt de resultaten in praktijkgerichte rapportages. Niet alleen zien scholen wat hun inzet doet met hun leerlingen; ook kunnen zij de eventuele verschillen daarin elk jaar monitoren en daar actie op ondernemen, want de meetgegevens zijn historisch inzichtelijk.” Acties enten op metingen Technoscope levert profielen van je klas op waarmee je inzicht krijgt in hoe leerlingen denken over technologie. Tim: “Maar dat is nog maar het begin. Hoe doe je er vervolgens goed aan om met je klas, school of schoolstichting binnen Techkwadraat Twente juist die activiteiten te kiezen die op termijn het verschil gaan maken? Technoscope fungeert dus niet alleen als spiegel, maar ook als doelschijf. Je kunt met Technoscope samen resultaatgerichter bekijken welke inzet zinnig is. Een voortdurende afwisseling van meten én weten. Je hebt het dan over een systemische schoolontwikkeling, zelfs op regio breed niveau. Hopelijk fungeert Technoscope zodoende als een krachtige motor voor onderwijsvernieuwing in Twente.” Van en met elkaar leren Tim: “Zijn we met Technoscope een tijdje onderweg voor Techkwadraat Twente? Dan kan de desbetreffende leerkracht of docent, W&T-coördinator, schooldirectie en schoolstichting terugkijken naar eerdere scores en beoordelen of de gepleegde inspanningen leidden tot een positieve groei bij leerlingen als het gaat om hun waardering voor en interesse in technologie.” Ook zijn er analyses te maken tussen de klassen binnen een school om potentiële ontwikkelkracht binnen je school helder te krijgen, of zelfs tussen scholen, het laatste uiteraard geanonimiseerd. Tim: “We kunnen allerlei vergelijkingen maken en daaruit leren. Niet als competitieve wedstrijd, maar om ván en mét elkaar te leren om zo Twente breed sterker te worden! Ik nodig de scholen onder de vlag van Techkwadraat Twente uit Technoscope te omarmen als een stuk gereedschap om het goede te doen, en die data kan elke klas, school en stichting uiteraard op haar eigen manier inzetten.” Begin morgen al Het brede scala aan activiteiten van Techkwadraat Twente zou misschien de schijn kunnen wekken dat het stimuleren van leerlingen van externe activiteiten afhankelijk is. Tim: “Al dit aanbod heeft weinig zin zonder een inspirerende leraar of docent, zo blijkt uit onderzoek. Het stimuleren van leerlingen hoeft dus niet te wachten. Je kunt er morgen al mee beginnen, gewoon in je eigen lesgeven. De sleutel ligt in de manier waarop je een inspirerende klascultuur schept en leerlingen laat ontdekken dat technologie overal al in het curriculum verscholen zit. Of het nu gaat om een rekensom, een biologieles of een spreekbeurt – overal ligt de kans om leerlingen te laten zien dat dingen onderzoeken en maken leuk en waardevol is. Zoek het dus niet buiten je, maar vooral binnen je. Nieuwsgierige leraren maken nieuwsgierige leerlingen.” Meer weten? https://www.youtube.com/watch?v=lGNVJjN26Hc MENU

bbac0377-957a-42da-803b-48f107c2f312 Met Techkwadraat Twente geven we het vak Onderzoek en Ontwerpen een stevig fundament mee vanuit ons nieuwe Technasium Het Bataafs Lyceum in Hengelo doet mee met Techkwadraat Twente. Al bij de start heeft deze vo-school haar zaken goed op de rit, zoals het samen met het bedrijfsleven aanvliegen van het vak Onderzoek & Ontwerpen (O&O). Graag deelt deze school haar ideeën en initiatieven, bijvoorbeeld BL-Business voor de inhoudelijke connectie tussen bedrijven en leerlingen. Gerdi Haverkamp is biologiedocente, mentor, coördinator BL-Business en Havo-P en Technator voor het Technasium: “Technologische bedrijven zien doorgaans het belang om mee te werken, samen met scholen, aan de nieuwe generatie medewerkers. Ook vergroten zij hun naamsbekendheid door met een vo-school als de onze samen te werken. Het belang ligt dus niet alleen bij de school.” Bewuste focus op Bèta Joanne Duijvestijn is locatieleider en teamleider bovenbouw: “Wij zijn een school voor havo en vwo, met ook vwo plus onderwijs. Van oudsher is ons bèta onderwijs sterk ontwikkeld. Vanaf januari 2026 worden wij formeel Technasium. De lat voor dit officiële predicaat ligt behoorlijk hoog en op de weg naar deze erkenning hebben we onder andere een aantal docenten opgeleid voor het vak O&O.” Joanne’s collega Gerdi Haverkamp is er daar één van. Joanne: “Voor ons Technasium is zij onze coördinator, ofwel Technator. Ons Technasium past geografisch ook goed in Hengelo als van oudsher een technische stad.” Gerdi: “We zijn hiernaartoe gegroeid door een jarenlange focus op Bèta en technologie. Met onze leerlingen zijn we eerste partnerschool van de UT en veel van onze leerlingen stromen door naar de UT. In de bovenbouw bieden we Havo-P aan, daarin draaiden we eerder mee als ontwikkelschool.” Techkwadraat voorziet Technasium van stevig fundament Het Bataafs Lyceum sluit aan op Techkwadraat Twente met haar havo, Havo-P, vwo en vwo Plus. Hoe zien zij dit nieuwe programma? Joanne: “Voor ons is Techkwadraat Twente een mooie mogelijkheid om een deel van alles wat we gaan doen voor Technasium makkelijker te laten verlopen. Techkwadraat komt daarmee voor ons op een mooi moment en gebruiken we ter versterking van wat we al doen met technologie, ook vanuit het perspectief van de daarmee gemoeid gaande kosten en tijd. Techkwadraat Twente is voor ons een mooie stimulans om daar ook daadwerkelijk tijd in te kúnnen steken. Hiermee blijven we weg van een vluchtige benadering en kunnen we het stevig neerzetten.” Gerdi: “Dankzij Techkwadraat Twente kunnen we ons nu ook oriënteren op de concrete inrichting, vormgeving en benodigde hardware en technologie voor ons Technasium lokaal. Denk aan 3D printers en een laser cutter.” Voldoende alternatieven voor Technasium Welk advies hebben Joanne en Gerdi voor vo-scholen die geen Technasium zijn, maar wel het vak O&O willen inrichten rondom dit gedachtegoed? Gerdi: “Zij kunnen ook O&O aanbieden in de onderbouw en in de bovenbouw is er Havo-P. Dit zijn vakken met een praktijkgericht programma, waarbij je leerlingen kennis laat maken met mogelijke werkvelden, beroepen en bedrijven. Een hele waardevolle route.” Joanne: “Of neem scholen die deel uitmaken van het Wetenschapsoriëntatie Nederland (WON)-netwerk, gericht op wetenschappelijke voorbereiding van vwo-leerlingen. Ook mag je Natuur, Leven en Technologie (NLT) als vak aanbieden in de bovenbouw, met een mooie vakintegratie en veel praktijk.” Contacten leggen via ouders en bedrijvenmarkt Veel scholen vinden het best wel een uitdaging om contacten te leggen met het omliggende technologische bedrijfsleven voor vooral het vak O&O. Hoe pakt het Bataafs Lyceum dit op? Gerdi: “Daar heb je niet één oplossing voor, maar dit verloopt via meerdere kanalen, zoals via ouders met een eigen bedrijf en onze jaarlijkse bedrijvenmarkt. Die bedrijvenmarkt biedt alle leerlingen vanaf klas 3 de mogelijkheid via een speeddate aan tafel te gaan met mensen die in verschillende functies werken bij verschillende bedrijven in de regio Hengelo. De bedrijven vertellen wat hun bedrijf doet, wat zij daar doen, welke andere functies er zijn en welke opleiding nodig/handig is voor die functie.” Om mogelijke koudwatervrees bij collega-vo-scholen weg te nemen benadrukt Gerdi dat bedrijven over het algemeen graag meewerken: “Zij zien het belang in om mee te werken aan de nieuwe generatie medewerkers in technologische bedrijven. Ook vergroten zij hun naamsbekendheid door met een VO-school als de onze samen te werken.” Aan de slag met echte bedrijfsmatige onderzoeksvragen Joanne stipt een cruciaal element aan: “Vanuit Technasium schrijf je projecten samen met bedrijven. Dat uitgangpunt sluit naadloos aan bij waartoe ook Techkwadraat opdracht voor geeft vanuit het vak O&O. Die projecten zijn niet bedacht of nagebootst, maar komen reëel uit de dagelijkse praktijk van deze bedrijven. Technasium hanteert daar een toepasselijke term voor: stinkende casussen.” Ofwel: de leerlingen halen bij de deelnemende bedrijven uit Hengelo en omgeving realistische onderzoeksvragen op. Gerdi: “Dit doen we vanuit het vak O&O. De leerlingen krijgen een kick off bij het bedrijf in kwestie, leren contact leggen en dóór te vragen in gesprekken met de bedrijven. Ook ervaren ze hoe het is om een diepgaande samenwerking aan te gaan met externe specialisten die zij hierbij betrekken in de rol van expert.” Wat is de rol van die expert? Gerdi: “De leerlingen kruipen in de huid van een externe expert. Zij lossen het gestelde probleem op, op de manier waarop de expert dit zou doen. Zij volgen als het ware het stappenplan van de expert. Deze aanpak weerspiegelt de realistische uitdagingen en manier van samenwerken in het werkveld waar zij later ook mee te maken krijgen.” Joanne: “De spelregel is dan ook dat het deelnemende bedrijf de door de leerlingen aangereikte oplossing serieus meenemen en daadwerkelijk in hun bedrijf proberen toe te passen. Misschien in aangepaste vorm, maar de oplossing wordt wel degelijk meegenomen in hun proces.” Een goed idee: BL-Business Om deze manier van samenwerken vanuit het vak O&O praktisch te ondersteunen bedacht en introduceerde het Bataafs Lyceum het concept Bataafs Lyceum (BL) Business. Gerdi: “Met BL-Business brengen we bedrijven in contact met leerlingen die wel een portie extra uitdaging kunnen gebruiken. Het mes snijdt aan twee kanten; bedrijven kunnen laten zien wat zij doen en de leerlingen krijgen een kijkje in de keuken van dat bedrijf en kunnen hun honger naar extra kennis en ervaringen stillen. Deze aanpak valt daarmee binnen het spectrum van het vak O&O.” Maar daar blijft het met BL-Business niet bij, benadrukt Gerdi: “De leerlingen graven diep door in het bedrijf, overleggen met management en medewerkers en leggen samen een reële uitdaging op tafel. De leerlingen lossen die op en communiceren hiervoor intensief met het bedrijf in kwestie. Nogmaals: het zijn zogeheten ‘stinkende casussen’ in de terminologie van Technasium: reële uitdagingen die om een realistisch toepasbare oplossing vragen.” Overigens, het Bataafs Lyceum werkt niet alleen met bedrijven, maar ook met andere scholen samen. Joanne: “Zoals met het CT Stork College in een kunstproject genaamd Veelvlakken. Hun vmbo-leerlingen en onze leerlingen brachten samen een fantastisch kunstwerk technisch tot stand, meteen een leerzaam kijkje voor de leerlingen in elkaars belevingswereld.” Nauwgezet volgen van leerdoelen en curriculum Hoe brengt het Bataafs Lyceum al haar initiatieven vanuit het vak O&O in lijn met de gestelde leerdoelen en het voorgeschreven curriculum. Gerdi: “We volgen de doelen en het curriculum van het Technasium. Een voorbeeld? De leerlingen in de onderbouw maken kennis met minimaal zes van de zeven werelden van techniek. We borgen dat we daarvoor projecten schrijven die deze doelen zoveel mogelijk afdekken. Dan heb je het ook over belangrijke vaardigheden als verslaglegging en presenteren. Voor mij is dit een behoorlijke stok achter de deur om bijvoorbeeld ook projecten te koppelen aan bedrijven in een sector waarin ik misschien minder bedrijfscontacten heb.” Techkwadraat beoogt inderdaad ook docentenontwikkeling op het vlak van technologie. Hoe ervaart Gerdi dit aspect? “Positief, ook door de komst van Technasium voelt dit voor mij als een paraplu. Alles komt nu samen waarbij we onderwijs aanbieden waarbij leerlingen met een Bèta-technische referentie aan de slag gaan, en ook hun vaardigheden ontwikkelen. Met als belangrijk doel om te ontdekken welke richting zij later in willen slaan; al deze zaken zijn waardevol en dragen ook bij aan mijn docentenontwikkeling.” Leerlingen zijn scherpe graadmeter voor realistisch technologisch onderwijs Joanne: “We hebben ook drie andere docenten opgeleid voor het vak O&O. Ook zij ondervinden hiervan een enorme impuls waardoor je samen technologisch onderwijs vorm gaat geven. Het curriculum is weliswaar leidend, maar is niet in beton gegoten. We kijken heel scherp naar nieuwe technologische ontwikkelingen die we na een goede interne weging aan dit curriculum kunnen toevoegen. Je kunt vooral op technologisch gebied niet 10 jaar hetzelfde blijven doen, want het zijn je leerlingen die als eerste inzien dat het daaraan gekoppelde onderwijs niet langer de realiteit weerspiegelt, zoals de aansluiting op het beroepenveld. Als het niet echt of realistisch is, ruiken je leerlingen dat direct als eersten!” Aandacht voor Havo-P Gerdi noemt bewust Havo-P: “Onze school was daarin ontwikkelschool en opgeteld maken al deze werkzaamheden dat ik mij beduidend breder kan ontwikkelen dan met alleen lesgeven.” Joanne gaat graag even in op Havo-P: “Ook bij onze havoleerlingen zien we jong talent dat toch liever praktisch met de handen bezig is. Leerlingen van onze havo, maar ook van het vwo, waarderen het enorm dat zij in het vak O&O praktisch bezig zijn, en dit maakt het voor hen gevoelsmatig ook logischer dat dit gepaard gaat met theoretische vakken. Neem Natuurkunde, dit wordt ook voor hen leuker als zij doorgronden waar je die kennis in kunt toepassen.” Gerdi noemt een concreet project: “Onze Havo-P-leerlingen ontwerpen een foodtruck en de leerlingen van Praktijkonderwijs ’t Genseler bouwen eraan mee. Je hoeft dus niet alleen met bedrijven samen te werken, maar kan dat ook doen met andersoortige scholen. Heel leerzaam voor onze leerlingen, want als zij later in een technologische functie komen te werken, hebben ze al geproefd aan de soft skills die nodig zijn om met iedereen te kunnen samenwerken!” MENU

67ba7ecf-7d2f-4ad8-94bb-e882d15fa810 Twentse techniekdocenten mee op vmbo-netwerkdag 2023 SMEOT in Hengelo is de Twentse mbo praktijkopleider in metaal, mechatronica en verspaning. De jaarlijkse vmbo-netwerkdag van SMEOT kent een lange traditie. Hiervoor nodigt SMEOT onder andere de docenten PIE van Twentse vmbo’s en de techniekdocenten van ROC van Twente uit. Elk jaar stelt SMEOT voor de vmbo-netwerkdag een leerzaam programma samen. Dit keer bezocht een groep van bijna 50 enthousiaste deelnemers op 30 juni ASML in Veldhoven en VDL Special Vehicles in Eindhoven. Beide hightech bedrijven zijn wereldspelers uit Nederland met veel behoefte aan goed opgeleid technisch mbo-talent. Bijna elk Twents metaalbedrijf maakt wel iets voor of met deze twee bedrijven. Bijvoorbeeld Norma NTS is een hightech eerstelijns toeleverancier van complete mechatronische systemen met als specialisme ultraprecisie en levert aan ASML. Veel behoefte aan technisch mbo-talent ASML, met de hoofddirectie in Veldhoven, heeft vestigingen over de hele wereld. Het biedt werk aan knappe koppen op álle niveaus, ook op mbo-niveau. Denk aan functies die focussen op het bouwen van modules en machines voor de chipproductie, evenals het aanpassen en testen ervan. Maar ook de zogeheten ‘Electrical and mechanical model shop’ biedt werk aan mbo’ers evenals bij het voorbereiden van de gigantische logistieke operatie om de gerede chipproductiemachines te vervoeren naar de klant. Kortom, ook ASML biedt werk aan mbo’ers in de disciplines logistiek, fabricage, customer support evenals in ondersteunende afdelingen. Mondiaal marktleider Een inleidende presentatie door onze gastheren maakte al snel duidelijk hoe uniek ASML is. Zij bouwen uiterst hoogwaardige machines in opdracht van klanten die hiermee vervolgens computerchips maken voor hun apparaten. En daarin is ASML uitzonderlijk goed. Eén zo’n machine telt gemiddeld 100.000 onderdelen. ASML bedient wereldwijd zo'n 90% van de markt en levert aan grote chipmakers als TSMC, Samsung en Intel. Om een idee te geven: een kant-en-klare chipmachine is zó groot en zwaar vanwege de benodigde stabilisatie tegen trillingen, dat het vervoer ervan naar de klant een logistiek huzarenstukje op zichzelf is. Voor één te vervoeren chipproductiemachine zijn maar liefst 40 containers, 20 trucks en uiteindelijk drie volledig beladen Boeing 747’s nodig! Experience Center: interactieve rondleiding Na de inleiding verdeelden de Twentse bezoekers zich over een aantal groepen voor een rondleiding door het Experience Center. Deze ruimte is speciaal ontworpen voor verschillende doelgroepen, zoals high potentials, nieuwe medewerkers, cliënten en leveranciers. Het interactieve interieur doet bewust sterk denken aan een cleanroom, het feitelijke productiehart van ASML. Op een enorme video-wand met tientallen schermen kreeg de Twentse delegatie een semi-live presentatie van het bedrijf evenals een levensgrote projectie van de EUV-machine in virtual reality. Opvallende constatering? In het Experience Center stonden ter bezichtiging tal van modules van een chipproductiemachine. Ondanks de extreem hoogwaardige digitale en nanotechnologie zit er in een productiemachine voor chips nog steeds heel veel metaal, toepaste mechatronica en onderdelen die voortkomen uit verspaning. Een inzicht dat alle deelnemers nog eens extra het belang van het opleidingswerk van SMEOT deed inzien. Experience Game: ontsnappen met de binaire code! Na de rondleiding was het game time! Groepjes deelnemers moesten in het Experience Center een escape room zien te doorlopen waarbij alle uitdagende opdrachten waren gebaseerd op dé basis van al het werk van ASML: de binaire code! Een uitdaging met mysterieuze reeksen met nullen en enen die verrassend goed werd opgelost door de deelnemers. Veel behoefte aan technisch mbo-talent ASML, met de hoofddirectie in Veldhoven, heeft vestigingen over de hele wereld. Het biedt werk aan knappe koppen op álle niveaus, ook op mbo-niveau. Denk aan functies die focussen op het bouwen van modules en machines voor de chipproductie, evenals het aanpassen en testen ervan. Maar ook de zogeheten ‘Electrical and mechanical model shop’ biedt werk aan mbo’ers evenals bij het voorbereiden van de gigantische logistieke operatie om de gerede chipproductiemachines te vervoeren naar de klant. Kortom, ook ASML biedt werk aan mbo’ers in de disciplines logistiek, fabricage VDL Special Vehicles: specialist in emissievrije oplossingen Het tweede bedrijfsbezoek vond plaats bij VDL Special Vehicles, onderdeel van de VDL Groep. Met 150 medewerkers richt VDL Special Vehicles zich op speciale heavy duty-voertuigen zoals de elektrische truck. Robotisering en automatisering doet hier steeds meer hun intrede, met veelal mbo’ers in operatorfuncties. VDL Groep gaf in een presentatie aan hoezeer zij inzetten op jong technisch talent. Zoals met het zelf opleiden via allerlei trajecten zoals de eigen VDL Triple T Academy. Maar ook de afdeling VDL Opleidingen zet creatief in op de optimale ondersteuning voor de praktijkbegeleiders en mbo-leerlingen. Volop mogelijkheden tot netwerken in ‘doorlopende leerlijn’ Dé kracht van deze vmbo-netwerkdag is dat meerdere relevante partijen een dag lang intensief met elkaar optrekken: mbo-opleider SMEOT, techniekdocenten van ROC van Twente en, last but not least, een groep docenten PIE vanuit STO Twente en de Achterhoek. Tijdens de lunch en in de bus terug werden er dan ook de nodige indrukken, ideeën en mailadressen uitgewisseld. In feite het praktische netwerken vanuit de zo gewenste ‘doorlopende leerlijn’! MENU

dc8ca533-1d14-4ef9-acd8-eb010a82aec2 Tweede editie STEL-dag legt blauwdruk voor succesvolle herhalingen Na een geslaagde première van de eerste STEL-dag in 2022 vond op donderdag 25 mei de tweede editie plaats. Opnieuw een groot succes, ook door enkele aanpassingen. Zo werden dit keer álle bij STO Twente betrokken vmbo-scholen uit Almelo e.o. uitgenodigd. Henk Bos is decaan vmbo en sectievoorzitter HBR op het Alma College. Hij is de enthousiaste projectleider van de STEL-dag: “Met deze tweede editie ligt er nu een gebalanceerde blauwdruk voor de komende jaren van een uniek event voor techniek en technologie. Ik nodig álle STO subregio’s uit Twente uit hiervan te profiteren.” Focus op eerstejaars vmbo-leerlingen De STEL-dag is opgebouwd rondom vier onderwerpen: S port en beweging, T echniek en technologie, E nergie en duurzaamheid en L eefstijl en gezonde voeding. Henk: “Vandaar: STEL-dag. Op dit evenement betrekken we eerstejaars vmbo-leerlingen en docenten actief bij activiteiten rondom deze vier onderwerpen.” De inspirerende locatie: wederom het gastvrije Heracles stadion én het nabijgelegen topsportcentrum IISPA. De STEL-dag valt onder Loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) en daar hoorde uiteraard een voorbereidende opdracht op school bij. Eveneens wordt met de leerlingen nagepraat op school na afloop van de STEL-dag. Twee x 1,5 uur spannende activiteiten Henk: “De maar liefst 760 aangemelde leerlingen werden verdeeld over deze twee locaties en volgden op elke locatie 1,5 uur spannende activiteiten. Die cyclus doorliepen we in de morgen én middag. Elk groepje bestond uit tien leerlingen met een volwassen begeleider. Voor deze tweede editie op 25 mei nodigden we álle aan STO deelnemende vmbo-scholen uit Almelo en omstreken uit, dus nog veel meer dan verleden jaar. Alle vmbo-scholen hebben zich aangemeld, behalve uit Vriezenveen. We hopen dat zij bij toekomstige edities alsnog aanhaken.” De leerlingen maakten kennis met techniek en technologie binnen de thema’s sport, voeding en leefomgeving. Henk: “Zoals zien hoe techniek wordt ingezet binnen het stadion van Heracles. Ook gingen de leerlingen zelf aan de slag met nieuwe technologieën zoals drones en VR.” En kregen de leerlingen van alle indrukken trek? Overal stonden gezonde fruitmanden vanuit uiteraard het onderwerp Leefstijl en gezonde voeding. Professionele veldtraining Marlie van den Barg is partnership manager bij Heracles én lid van het projectteam voor de STEL-dag: “In het stadion kregen de leerlingen professionele veldtraining van de trainers van FC Twente en Heracles in samenwerking met de FC Twente/Heracles Academie. Eveneens ontvingen ze in de Business Club een rondleiding met de focus op de techniek en technologie die wordt ingezet tijdens een wedstrijddag zoals in de omroepkamer en in de skybox.” Masterclass drone vliegen Patrick Hegeman is docent speciaal onderwijs bij het Omnis College: “Ik mocht tijdens de STEL-dag masterclasses drone vliegen geven. De eerstejaars leerlingen maakten hier laagdrempelig kennis met het vliegen met drones. Gewoon, zelf vliegen en ervaren wat zo’n drone eigenlijk doet en hoe deze zich gedraagt onder jouw besturing. Ook op het Omnis College geef ik in deze eerste periode drone lessen aan onze eerstejaars leerlingen. We kunnen leerlingen niet vroeg genoeg met dit soort techniek kennis laten maken en daar is ook deze STEL-dag een prima moment voor. Hoe eerder we hun motivatie voor techniek en technologie aanwakkeren, hoe beter!” Zelf live radio maken! Marc-Jan Hengstman is onderwijsassistent aan het Zone.college: “Nieuw bij deze editie was dat de leerlingen zelf live radio konden maken zoals we dat zelf op het Zone.college al langere tijd doen met Zone radio. Precies zoals ze het helemaal zelf zouden willen. Alles was voorhanden: een laptop met muziekprogramma, microfoons en mengtafel. Ook maakten ze zelf de netwerkverbinding. Wij maken radio via het internet en daardoor is het mogelijk om overal met een internetverbinding onze radio te luisteren via radio.zone.college. En het resultaat lieten we live in de hal van IISPA horen terwijl daar heel veel leerlingen met allerlei activiteiten bezig waren. Kortom, de leerlingen waren zelf live DJ en leerden ter plekke van alles over spreken, luisteren en uiteraard ook techniek. Die nieuw opgedane techniek- en technologiekennis kunnen ze bijvoorbeeld inzetten bij de vakken Nederlands of Engels om een podcast te maken en uiteraard ook gewoon voor de fun!” De instructie voor het zelf live radio maken werd gegeven door Anne Venhuis, zij is docente Engels op het Zone.college: “Dit is ontzettend leuk om te doen. Onze leerlingen zijn heel erg geïnteresseerd in radio maken en het is opmerkelijk om te zien hoe goed zij hier in zijn nadat ze het zich eigen hebben gemaakt.” Green Mobile Education Centre (GMEC) Buiten bij IISPA stond het Green Mobile Education Centre, oftewel GMEC, opgesteld. Het GMEC is het rijdende leslokaal van Zone.college met een schat aan vernieuwende leermiddelen, zoals Augmented- en Virtual Reality brillen, simulatoren en 3D-lesmateriaal. Met de GMEC zet Zone.college een nieuwe stap in het verzorgen van actueel, praktijk-rijk groen onderwijs voor leerlingen, studenten én andere belangstellenden. De GMEC kan worden ingezet bij verschillende lessen op verschillende locaties zoals tijdens de STEL-dag. Het laat leerlingen en studenten kennismaken met verschillende thema’s rondom innovatie, techniek en duurzaamheid. Zo wordt er gewerkt met drones, AR/VR en simulatoren. De trailer is voorzien van zonnepanelen en een dakterras met sedumbegroeiing. De windturbine levert een deel van de energie. Technologie raakt ook catering Dennis Timmer is instructeur bij het Zone.college in Almelo. Hij begeleidde dit jaar een aantal leerlingen, evenals bij de eerste STEL-dag in 2022: “Bij de eerste editie in 2022 verzorgde ik een catering workshop waarbij leerlingen hun eigen, gezonde lunch konden maken. Dit keer begeleidde ik een groepje van tien leerlingen langs alle activiteiten. Je ziet dat ze al een goede basis van zichzelf hebben bij het gebruik van een ipad en telefoon. Die vaardigheid komt bijvoorbeeld heel goed van pas bij het gebruik van de VR bril tijdens deze STEL-dag. Het nut van de STEL-dag? De leerlingen een breed beeld meegeven van alle mogelijkheden. Dit kan zeker een meerwaarde betekenen. In mijn werk als instructeur focus ik op een stuk gezonde wereld en gezonde schoolkantine. Samen met leerlingen bereid ik het eten voor en verkopen we dit vervolgens in de schoolkantine. Je ziet ook in de catering technologie steeds meer oprukken zoals het digitaal doen van bestellingen. Of denk aan het kassasysteem waarmee je het afrekenen van de lunch regelt. Dus ook hier krijgen vmbo-leerlingen met technologie te maken.” Vereenvoudigen profielkeuze bovenbouw Henk: “Binnen STO focus ik op het meemaken ván en oriënteren óp techniek en technologie. Daar past de STEL-dag heel goed in evenals bedrijfsbezoeken en andere oriënterende activiteiten. Al die indrukken slaan de leerlingen hopelijk op. Opgeteld willen we bereiken dat al die oriënterende indrukken samen hun beeld positief beïnvloeden en zij daardoor hun profielkeuze in de bovenbouw wat gemakkelijker kunnen maken. Vanuit de baanbrekend leren gedachte hopen wij natuurlijk dat hiermee de instroom in onze technische profielen vergroot gaat worden. Want zeg nou zelf: wie wil er nu niet met deze nieuwe technologie aan de slag?” De zeer enthousiaste projectgroep kan terugkijken op een geslaagde STEL-dag. MENU

92421a9b-7474-4cca-a6c0-7913fce16b78 STO webinar geeft handige tips voor samenwerking vmbo en bedrijven Samenwerking met het bedrijfsleven is binnen elke STO-regio actueel, ook binnen STO Twente. Maar hoe pak je dit goed en constructief aan? De landelijke organisatie van Sterk Techniekonderwijs Twente organiseerde hiervoor op 24 april een webinar. STO Zeeland Walcheren en STO Het Rijk in Nijmegen gaven hun tips & tricks. Wat zijn de succesfactoren in deze regio's? En wat zijn hun geleerde lessen? Graag delen we deze met STO Twente. Door het belang van levensechte ervaringen in het keuzeproces van leerlingen en bijvoorbeeld de komst van praktijkgerichte programma’s groeit de vraag en wordt samen optrekken door bedrijfsleven en onderwijs steeds belangrijker. Advies: stel in de periode 2025 t/m 2028 de samenwerking met bedrijven nóg centraler. Om de samenwerking met het bedrijfsleven in goede banen te leiden heeft Het Rijk in Nijmegen voor de regio één centrale ‘accountmanager’ aangesteld die bemiddelt tussen onderwijs en bedrijfsleven. Deze bundelt alle activiteiten en is het eerste aanspreekpunt voor bedrijven. Dit voorkomt ruis, overvraging en allerlei losse verzoeken die de bedrijven overstelpen en verwarren. Eveneens telt elke deelnemende vmbo-school een eigen bedrijvencontact-functionaris . Maak één groot en centraal bestand met alle actief deelnemende én potentieel geïnteresseerde bedrijven en geef de scholen hier toegang toe. Op die manier putten alle scholen uit exact dezelfde gegevens. Geef per bedrijf in dit bestand aan wie de contactpersoon is, wat er al loopt en wat de (on)mogelijkheden zijn in een samenwerking op techniek. Maak in je aanbod vanuit school een goed onderscheid tussen bedrijfsbezoeken, gastlessen en daadwerkelijke samenwerking op keuzevakken en meer. Zorg er dus voor dat alle betrokkenen vertrekken vanuit de juiste definiëring van de mogelijke samenwerkingen . Hoe concreter het samenwerkingsaanbod voor de bedrijven hoe beter . Wat is de activiteit? Wat vergt het van je als bedrijf? Wanneer is het en met wie van STO ga je dit regelen? Die concreetheid trekt bedrijven sneller over de streep. Een andere tip vanuit de evaluaties van STO Twente zelf? Stem de jaarplanning met bedrijven beter en op tijd af. Hierdoor weten bedrijven op tijd op welke momenten in het jaar ze kunnen aanhaken. Strakke roosters kunnen een efficiënte samenwerking tussen school en bedrijfsleven in de weg staan. Een tip: meer gaan denken in dagdelen. Wat willen we in een dagdeel leren en uitvoeren? Zo kan het onderwijs nog beter aansluiten bij de dynamiek binnen bedrijven. Contacten leggen en bestendigen met het bedrijfsleven doe je niet op afstand en digitaal. Dé sleutel is persoonlijk op bezoek gaan, tijd investeren én bedrijven bij de les houden als zij zich niet inschrijven voor activiteiten waar zij logischerwijs heel goed bij passen. Waak ervoor dat je niet alleen de grote, actieve bedrijven aanhaakt. Er zijn ook mooie samenwerkingen mogelijk met kleinere techniekbedrijven. Die passen wellicht de samenwerking met iets meer uitdagingen in hun reguliere werk in, maar de leerlingbegeleiding is hier vaak wel heel persoonlijk en één-op-één. Handige tips vanuit Bedrijf in de Klas Tot slot schoof ook Martha Hoebens aan bij het webinar. Zij geeft vanuit Bedrijf in de Klas al meer dan 10 jaar workshops aan docenten én bedrijven om ze makkelijker en prettiger te laten samenwerken. Ook voor STO Twente gaf ze in mei 2023 een workshop waar docent erg positief over waren. Eveneens schrijft Bedrijf in de Klas lesmateriaal waarbij ze uitdagingen van bedrijven vertalen naar praktische opdrachten voor leerlingen. Een deel van deze opdrachten is gratis te downloaden op www.brainporteindhoven.com/nl/leren-en-werken/onderwijs/lesmateriaal Bedrijven en onderwijs Martha: “Bedrijven leveren prachtige contexten om in ons onderwijs te gebruiken, maar daar werken vaak geen docenten. Dus het is aan ons op school om onderwijs te maken van die contexten! Wat past bij jou als vmbo-docent? En wat hebben jouw leerlingen nodig om te zien en te ervaren wat jij voor ogen hebt? Hier vind je tips om activiteiten met bedrijven op school vorm te geven. https://bedrijfindeklas.nl/wegwijzer/bedrijven-en-onderwijs/ Wil je meer weten? Neem dan gerust contact op met communicatie@stotwente.nl MENU

6133139c-38ab-45f5-a6e3-69fc2c7f662f Kom je ook naar Techniek Tastbaar regio Rijssen Holten? Natuurlijk kent iedereen inmiddels het evenement Techniek Tastbaar. Dit is HET doe- en beleef-event in de Techniek voor jongeren in de leeftijd van 10-14 jaar en hun ouders. Alle subregio’s van STO Twente doen hier inmiddels aan mee. Goed nieuws is dat nu ook de STO subregio Rijssen-Holten haar debuut beleeft met Techniek Tastbaar. Datum? 11 oktober. Locatie? Kampus Rijssen! Hierbij de uitnodiging aan alle geïnteresseerde STO-collega’s om ook even een kijkje te komen nemen bij de collega’s in Rijssen-Holten. Hoog aantal deelnemende bedrijven Deze Techniek Tastbaar op Kampus in Rijssen wordt georganiseerd door de gezamenlijke vmbo-scholen voor voortgezet onderwijs in de regio Holten, Rijssen, Nijverdal en Hellendoorn. Dennis Boshoeve, projectleider STO Rijssen-Holten: “Tot op heden hebben zich 41 bedrijven enthousiast aangemeld, verspreid over allerlei soorten techniek en technologie. Dit hoge aantal geeft aan dat de bedrijven hier graag tijd en capaciteit in investeren. We kunnen de leerlingen en hun ouders een heel scala aan bedrijven presenteren.” Kampus was direct bereid ruimte ter beschikking te stellen voor dit grote event. Dennis: “Uiteindelijk streven we allemaal hetzelfde doel na: techniek en technologie aan de leerlingen presenteren vanuit de bedrijven zelf. Kampus denkt en doet enthousiast mee. Dit is een enorm groot evenement. We kijken ernaar uit en zijn er heel nieuwsgierig naar hoe dit zal worden ontvangen!” Gedegen voorbereiding Alle leerlingen van zowel basisscholen groep 7 en 8 uit de regio als leerlingen uit leerjaar 2 van het voortgezet onderwijs zijn van harte welkom. Dennis: “Dit matcht heel goed met de leeftijdsdoelgroep van Techniek Tastbaar van 10 – 14 jaar. “Zo is al duidelijk dat er een grote groep basisschoolleerlingen uit Rijssen een bezoek heeft gepland. Dennis: “De leerlingen worden hier goed op voorbereid op school en ook de ouders motiveren we om mee te komen met hun kinderen. De bijbehorende opdrachten voor de leerlingen kunnen tijdens Techniek Tastbaar én daarna binnen de scholen uitgevoerd worden. Denk aan uitvoering binnen het eigen leslokaal, maar uiteraard ook in onze meerdere goed uitgeruste Technolabs in de regio Rijssen - Holten. We hebben ook veel energie gestoken in het meekrijgen en informeren van alle docenten en leerkrachten van alle deelnemende scholen zodat zij in hun eigen school een ambassadeur zijn van Techniek Tastbaar. Het is voor ons de eerste keer en we zetten alles-op-alles om er een succes van te maken.” Advies van Techniek Tastbaar zelf Dennis: “Bij de organisatie hebben we heel veel support en advies gehad van John van Mierlo van de organisatie achter Techniek Tastbaar. Hij heeft hier onder andere elders in Twente al veel ervaring mee opgedaan en daar profiteren wij nu van. Zoals hoe je de leerlingen en andere bezoekers maximaal spreidt zodat je op de dag zelf geen opeenhopingen en dergelijke krijgt.” Dennis benadrukt dat er uiteraard een evaluatiemoment zal worden gepland: “Je hebt natuurlijk altijd verbeterpunten en die gaan we op een rij zetten voor de editie van Techniek Tastbaar 2025 die we vast en zeker gaan organiseren!” De projectgroep bestaat onder andere uit de decanen van De Waerdenborch, CSG Reggesteyn, collega’s van de Kampus en de mensen achter het concept van Techniek Tastbaar. Over Kampus Kampus is een opleidingscentrum in Rijssen voor verschillende vakopleidingen uit sectoren waar veel vraag is naar talentvolle vakmensen (onder andere de bouw, installatietechniek, zorg en retail). ROC van Twente, REMO, Bouwmensen en Zorggilde worden in het nieuwe gebouw gehuisvest. Daarnaast hebben de netwerkpartners van Kampus, onder meer in de transport en logistiek, infra en interieurbouw, een belangrijk aandeel in het nieuwe concept. MENU

a2c28ef2-84fc-4d2b-be5c-337bf0d9f5f2 Iedereen zou moeten kunnen beschikken over basale technische vaardigheden Selma Zwarteveen is locatiedirecteur van het Stedelijk Alpha Wethouder Beversstraat en daarnaast locatiedirecteur van het Stedelijk Zwering. STO Twente maakt onderdeel uit van haar portefeuille, en daar heeft Selma zowel professioneel als persoonlijk feeling mee: “Techniek en technologie zijn geschikte leerlijnen waarlangs we vmbo-leerlingen extra kunnen helpen om hun plekje in de vooral door technologie razendsnel veranderende maatschappij te vinden.” Eerder ervaring met STO Twente Selma deed al ervaring met STO Twente op toen zij voor het Almelose Erasmus werkte: “Uiteraard via Basis/Kader, maar we haakten ook bewust aan bij het Praktijkonderwijs. Ook daar zit veel talent voor techniek. Het Erasmus heeft inmiddels een Technolab voor het Praktijkonderwijs.” Het Bonhoeffer College en Het Stedelijk Alpha aan de Wethouder Beversstraat trekken eensgezind op onder de vlag van STO Enschede. Selma: “Deze sterke samenwerking ervaar ik zelf heel dichtbij in het constructieve STO-overleg met het Bonhoeffer College én uiteraard Ronald Rondeel, de projectleider van STO Enschede. We hebben samen dezelfde lijn te pakken en streven dezelfde doelen na.” Enorm veel techniekkansen in Enschede De vijf subregio’s binnen STO Twente kennen ieder hun eigen sociaal-demografische uitdagingen en dynamiek. STO Enschede is vooral een stedelijke regio. Wat betekent dit als je meer jongeren voor techniek wilt interesseren? Selma: “Enschede biedt om te beginnen enorm veel werkmogelijkheden in de techniek. Het perspectief op de arbeidsmarkt is groot en positief. Een mooie omgeving om je bij uiteenlopende bedrijven heel veel techniekkennis eigen te maken. Wel is het een uitdaging om ditzelfde bedrijfsleven bij STO te betrekken. Ook is het beeld dat je met techniek per definitie je handen vies maakt hardnekkig. Techniek op het vmbo staat lager in de orde dan de andere profielen. Jammer, want bijvoorbeeld een goede timmerman heeft een prima toekomst. Dé uitdaging is om jongeren enthousiast te krijgen voor beroepen waarin je áán technologie of mét technologie werkt.” Verbreding in tweede tranche STO Twente Selma is zeer blij met de verbreding naar ook andere profielen in de periode 2025 t/m 2028 van STO Twente: “Daarmee verruimen we de mogelijkheden enorm, kijk alleen al naar de toepassing van technologie in de zorg. Maar dat geldt net zo goed voor het profiel Economie en Ondernemen. Ik juich het toe dat STO Twente zich verbreedt, naast de focus op de harde techniekprofielen. Niet alle leerlingen hoeven te kiezen voor het feitelijk werken met technologie. Wel willen we in ieder geval dat zij de gedachtegang erachter leren kennen. Daarmee voorkomen we op z’n minst dat technologie hen afschrikt.” In aanraking met techniek op álle niveaus Selma noemt nog een ander argument: “Techniek en technologie zijn bij uitstek mooie en geschikte leerlijnen waarlangs we vmbo-leerlingen extra kunnen helpen om hun plekje in de vooral door technologie razendsnel veranderende maatschappij te vinden. Doen we dat niet? Dan wordt het gat tussen hen en de maatschappij nog groter.” Aanvullend noemt Selma zowel de Regiodeal alsook Techkwadraat: “Daarmee betrekken we straks niet alleen de leerlingen van Basis en Kader, maar ook de leerlingen van vmbo-tl, havo en vwo bij het interesseren voor techniek en technologie. Het maakt niet uit op welk niveau je geschoold wordt; met de komst van de laatste twee initiatieven brengen we álle leerlingen in contact met techniek en technologie.” Inmiddels brug gebouwd naar bassischolen De basisscholen in Enschede zijn een belangrijke partij voor STO Enschede. Selma: “Projectleider Ronald Rondeel heeft daar enorm veel energie in gestopt. Met initiatieven zoals het succesvolle 7Tech zien we inmiddels dat ook de basisschoolleerlingen wel degelijk onze scholen vanonder de paraplu van Sterk Techniekonderwijs weten te vinden. Die brug is gebouwd en we krijgen concreet leerlingen uit groep 7 en 8 binnen.” Meer meiden Selma realiseert zich dat we ook meer meiden voor techniek willen inspireren. Maar lukt dat als we deze doelgroep voortdurend met aparte campagnes benaderen? Selma: “Meisjes zijn in de techniek met andere dingen bezig dan jongens. Onderzoek wijst uit dat jongens en meisjes op een verschillende manier leren. Meisjes, in het algemeen, hebben meer behoefte aan een stuk context en uitleg voordat ze met techniek aan de slag gaan. Je hoeft niet specifiek een apart programma voor meisjes op te zetten, maar kijk kritisch naar wat je jongeren aanbiedt vanuit de vraag of je daarin kunt differentiëren. Bijvoorbeeld: kun je een bepaald soort techniek in een andere vorm gieten voor meisjes dan voor jongens? Dat kan ik mijn ogen prima in dezelfde klas- en schoolsetting. We moeten dan wel in gesprek gaan met meisjes om te achterhalen waar hun specifieke interesses liggen, maar ook met jongens. Ik zie ook jongens in de techniek die een ander soort opdracht veel interessanter zouden vinden dan ze nu soms krijgen. Het gaat er dus om hoe je veel meer kijkt naar hoe je binnen je lessen voor zowel jongens als meisjes gedifferentieerd aandacht aan techniek kunt besteden. Uiteraard moet je hen dan als basis wel alle technieken leren, want daarmee komen ze ook in aanraking als ze met techniek verder gaan. Daarbij hoort ook dat we jongens en meisjes een eerlijk beeld schetsen van wat ze tegen gaan komen als ze kiezen voor techniek. Want ook in die sector kun je niet altijd alleen maar doen wat je leuk vindt.” Technische zelfredzaamheid voor iedereen Tot slot houdt Selma een pleidooi voor het iedereen aanleren van basale technische vaardigheden: “Die technische zelfredzaamheid vind ik heel belangrijk, voor meiden én jongens. Van het zelf een gat in een muur kunnen boren tot en met het plakken van een band en meubels in elkaar zetten. Kun je dat allemaal zelf? Dan ben je meer zelfredzaam en minder afhankelijk van anderen, ook al heb je niet voor een technisch beroep gekozen.” Selma beschikt zelf ook over die vaardigheden: “Ik heb audiovisuele technieken gestudeerd en les gegeven in grafimedia en ict. In mijn studie handvaardigheid heb ik veel met hout en metaal gewerkt. Ook zat ik voor mijn werk in de technische secties. Onlangs heb ik voor mijn zoon nog een bed ontworpen en gemaakt met de toepassing van steigerpijpen. Ik ervaar dus zelf hoe fijn het is om over die technische vaardigheden te beschikken.” MENU